COVID-19: Bydd unrhyw wybodaeth benodol yn ymwneud â Sir Benfro yn cael ei diweddaru ar www.sir-benfro.gov.uk/coronafeirws

Ystafell Newyddion

Sgamiau yn ceisio manteisio ar achos coronafeirws

Caiff trigolion Sir Benfro eu rhybuddio i fod yn wyliadwrus rhag cyfres o sgiamiau sy’n ceisio manteisio ar haint y coronafeirws.

Meddyginiaethau gwyrthiol, citiau profi ffug a glanweithydd dwylo ffug yw dim ond rhai o’r sgiamiau coronafeirws neu COVID-19 sy’n cael eu hysbysu ledled y wlad.

Tra na chafwyd unrhyw adroddiadau uniongyrchol eto, mae Safonau Masnachu Sir Benfro a Heddlu Dyfed-Powys yn rhybuddio pawb i fod yn wyliadwrus a chadw golwg dros gyfeillion a theulu agored i niwed all gael eu targedu.

Mae sgiamwyr yn manteisio ar sefyllfa’r coronafeirws, gan roi gwisg newydd ar hen sgiamiau cyfarwydd i wneud iddynt ymddangos yn gredadwy.

Caiff tactegau eu defnyddio dros y ffôn, trwy lythyrau, ar garreg y drws ac ar-lein. Rhai enghreifftiau yw:

Ar-lein

  • E-byst ffug Sefydliad Iechyd y Byd (WHO) yn gofyn am wybodaeth bersonol ac yn trosglwyddo meddalwedd faleisus i lygru eich data.
  • Taliad am restr o bobl heintus yn eich ardal gan ofyn efallai i chi dalu trwy bitcoin neu glicio ar ddolen gyswllt sy’n anfon meddalwedd faleisus

Ad-daliadau Gwyliau

  • Gwefannau ffug i hawlio ad-daliadau gwyliau

Nwyddau Ffug

  • ·       Gel llaw a mygydau ffug neu o ansawdd gwael na fydd yn rhoi’r amddiffyniad a hawliant

Rhoddion

  • ·       Elusennau ffug yn gofyn am roddion i ddioddefwyr COVID-19
  • ·       Rhoddion am frechlyn COVID-19

Ffôn

  • ·       Galwadau i ddefnyddwyr Piper Lifeline bod arnynt arian
  • ·       Troseddwyr yn hawlio bod o’ch banc neu gwmni gwasanaethau

Meddyginiaethau Gwyrthiol ac Ychwanegion

  • ·       Meddyginiaethau gwyrthiol neu ychwanegion iechyd eraill sy’n honni trin neu atal y firws.

Carreg y Drws

  • ·       Cynigion i siopa a chasglu moddion, gyda lladron yn cymryd taliadau arian parod o flaen llaw a heb gael eu gweld eto.
  • ·       Rhoi cardiau banc gyda rhifau adnabod unigol a manylion personol gan beri colli arian sylweddol.

Benthycwyr Arian Didrwydded

  • ·       Bydd benthycwyr arian anghyfreithlon yn manteisio ar galedi ariannol pobl, gan godi cyfraddau llog a ffïoedd afresymol a bygwth trais. Hysbyswch hyn i’r Uned Benthyca Arian yn Anghyfreithlon: ffôn 0300 123 3311 neu e-bost imlu@cardiff.gov.uk

Targedwyd busnesau hefyd gan dwyll gorchymyn banc –

  • E-byst yn gofyn am daliad brys oherwydd problemau llif arian
  • Honiadau ffug o newidiadau mewn manylion cyfrif banc mewn ymdrech i dalu’r sgiamiwr yn hytrach
  • Eraill yn honni gweithredu ar ran gweithwyr a analluogwyd gan y feirws

Meddai Sandra McSparron, Swyddog Arweiniol Safonau Masnachu yng Nghyngor Sir Penfro: “Mae’r rhestr yn ddiddiwedd – nid oes gan sgiamwyr unrhyw derfynau, unrhyw foesau, unrhyw gydwybod – dim ond gwneud elw.”

“Mae hwn yn amser anodd i bawb, yn enwedig pobl agored i niwed sy’n hunan-ynysu neu’n cysgodi”.

“Fe all camau syml fel cadw cysylltiad dros y ffôn neu ar-lein wneud gwahaniaeth mawr. Gofynnwch am gyngor a chymorth os ydych chi neu rywun a wyddoch yn pryderu ynghylch unrhyw gyswllt amheus.”

Ychwanegodd y Cynghorydd Cris Tomos, yr Aelod Cabinet dros yr Amgylchedd, Gwarchod y Cyhoedd a’r Gymraeg: “Mae’n un o ffeithiau bywyd trist iawn ond anffodus y bydd sgiamwyr yn ceisio manteisio ar unrhyw sefyllfa y gallant i geisio cael eu dwylo ar arian pobl.

“Fe wyddom fod sgiamiau o’r fath sy’n gysylltiedig â choronafeirws yn cylchredeg ac, felly, cofiwch ddilyn cyngor ein Tîm Safonau Masnachu a bod yn wyliadwrus iawn o alwadau, e-byst ac ati digymell a gwarchod eich hun a’ch teulu rhag y troseddwyr hyn sy’n manteisio ar wendidau ychwanegol ar hyn o bryd.”

 

Mae safonau masnachu’n cynnig y cyngor canlynol –

  • ·       Os na allwch fynd allan ac eisiau help gyda materion hanfodol fel siopa a chasglu moddion, cysylltwch â Chanolbwynt Cydgysylltu Cymunedol y Cyngor (manylion isod). Byddwch yn amheus o bawb sy’n ymddangos ar garreg eich drws heb drefniant blaenorol.
  • Peidiwch â chlicio ar ddolenni cyswllt neu atodion mewn e-byst amheus
  • Peidiwch fyth ag ymateb i e-byst a galwadau ffôn digymell yn gofyn am fanylion personol neu ariannol.
  • Sicrhewch fod eich meddalwedd gwrth feirws yn gyfredol.
  • Peidiwch â gwneud penderfyniadau yn y fan a’r lle – cymrwch amser i siarad â rhywun y gallwch ymddiried yn eu barn.
  • Os gallwch, chwiliwch eich hun ar-lein am adroddiadau anffafriol ynghylch busnes.
  • Cofrestrwch gyda’r Gwasanaeth Dewis Galwadau Ffôn i leihau galwadau telefarchnata dieisiau: ffôn 0345 070 0707 neu drwy eu gwefan tps@dma.org.uk
  •  Peidiwch â derbyn gair rhywun ynghylch pwy ydynt – cymrwch gamau i gadarnhau hynny eich hun. Bydd galwyr dilys yn deall ac ni fyddant yn rhoi pwysau arnoch.
  • Ystyriwch gael ataliwr galwadau ffôn poenus i atal galwadau niwsans a sgiam. Os hoffech brofi un am ddim, cysylltwch â thîm Safonau Masnachu Sir Benfro ar 01437 764551 neu e-bostio tradingstandards@pembrokeshire.gov.uk
  • Os bydd arnoch angen unrhyw waith trwsio neu gynnal a chadw ar eich cartref, gofynnwch i’ch teulu a’ch cyfeillion am argymhelliad ac, os gallwch, cael ychydig o brisiau cyn i chi benderfynu.
  •  Uwchlaw popeth, siaradwch â rhywun os oes gennych broblem oherwydd y bydd sgiamwyr yn dal a dal i gysylltu â chi os ydych wedi gwneud taliad neu wedi rhoi gwybodaeth bersonol o’r blaen.

Codi Crocbris

Yn ogystal â sgiamiau mae rhai manwerthwyr wedi cynyddu pris nwyddau â galw mawr amdanynt fel gel llaw, parasetamol a phapur toiled, proses sy’n cael ei galw’n godi crocbris.

Mae enghreifftiau’n cynnwys blwch safonol o barasetamol am £59 ar-lein a photel fach o lanweithydd dwylo am £30.

Mae’r Awdurdod Defnyddwyr a Marchnadoedd, ceidwad cystadleuaeth, wedi sefydlu tasglu i syrthio’n drwm ar fusnesau sy’n manteisio’n ariannol yn ystod yr haint.

Mae’n datgan y caiff camau eu cymryd yn erbyn masnachwyr nad ydynt yn gwrando ar y rhybudd. Mae eBay eisoes wedi gwahardd cyfrifon cannoedd o “werthwr drwg”. Gallwch hysbysu pryderon ynghylch prisiau chwyddedig i’r CMA trwy wefan www.gov.uk.

Mae Cyngor Sir Penfro wedi sefydlu Tîm Canolbwynt Cydgysylltu Cymunedol i gynorthwyo trigolion agored i niwed sy’n teimlo effaith COVID-19, gan ddarparu gwasanaethau gwirfoddol fel siopa am fwyd a chludo moddion.

I gael rhagor o wybodaeth, gwelwch https://www.pembrokeshire.gov.uk/coronavirus-covid-19-community-information/community-hub
cysylltwch â’r tîm ar 01437 776301 neu e-bostio communitycovid19@pembrokeshire.gov.uk

Gallwch hysbysu sgiamiau Action Fraus ar 0300 123 2040 neu ar-lein yn www.actionfraud.police.uk.

Os ydych eisiau cyngor a chymorth defnyddwyr, cysylltwch â Gwasanaeth Defnyddwyr Cyngor ar Bopeth ar 0808 223 1144 neu 0808 223 1133 i siarad Saesneg - bydd y manylion yn cael eu rhannu gyda Safonau Masnachu all hefyd gysylltu â chi dros y ffôn i gynnig cymorth a chyngor.


ID: 6219, revised 27/03/2020