Sut ydych chi’n cyfrifo faint o’r Budd-dal Tai y mae gen i hawl iddo

Ar y dudalen hon:

Tenantiaid y cyngor neu gymdeithas dai

Mae faint o’r Budd-dal Tai a gewch yn dibynnu ar y canlynol:

Eich rhent ‘cymwys*’
Os oes gennych ystafell sbâr
Incwm eich cartref, gan gynnwys budd-daliadau, pensiynau a chynilion (dros £6,000)
Eich amgylchiadau, er enghraifft oedran y bobl ar yr aelwyd neu os oes gan rywun anabledd

*Eich rhent cymwys yw’r swm a ddefnyddir i gyfrifo’ch hawliad am y Budd-dal Tai. Dyma’ch rhent gwirioneddol ynghyd ag unrhyw ffioedd gwasanaeth rydych chi’n eu talu (e.e. ar gyfer cynnal a chadw lifft, neu am olchdy cymunedol) ond nid pethau fel costau gwresogi ar gyfer eich cartref.

Sut rydym yn cyfrifo’r Budd-dal Tai yn seiliedig ar nifer yr ystafelloedd gwely sbâr

Ystafelloedd gwely sbâr

Gellir lleihau eich Budd-dal Tai os ydych chi’n byw mewn tŷ cyngor neu dai cymdeithasol ac mae gennych chi ystafell wely sbâr. Y gostyngiad yw:

14% o’r ‘rhent cymwys’ ar gyfer 1 ystafell wely sbâr
25% o’r ‘rhent cymwys’ ar gyfer 2 ystafell wely sbâr neu ragor

Enghraifft

Eich rhent cymwys yw £100 yr wythnos, ond mae gennych un ystafell wely sbâr. Mae hynny’n golygu bod eich rhent cymwys yn cael ei ostwng 14%, i £86 yr wythnos. Bydd eich Budd-dal Tai yn cael ei gyfrifo drwy ddefnyddio’r ffigur hwnnw.

Sylwer: dim ond os ydych chi o dan oedran pensiwn y mae’r gostyngiad mewn Budd-dal Tai ar gyfer ystafelloedd gwely sbâr yn berthnasol.

Rhannu ystafelloedd gwely

Disgwylir i’r canlynol rannu:

Cwpl sy’n oedolion
Dau blentyn o dan 16 oed o’r un rhyw
Dau blentyn o dan 10 oed (waeth beth fo’u rhyw)

Gall y canlynol gael eu hystafell wely eu hunain:

Oedolyn sengl (16 oed neu’n hŷn)
Plentyn a fyddai fel arfer yn rhannu ond y mae ystafelloedd gwely a rennir eisoes wedi’u llenwi; er enghraifft, mae gennych chi dri o blant ac mae dau ohonynt eisoes yn rhannu
Cwpl neu blant na allant rannu oherwydd anabledd neu gyflwr meddygol
Gofalwr dros nos i chi, eich partner, eich plentyn neu oedolyn arall. Dim ond os nad yw’r gofalwr yn byw gyda chi, ond weithiau’n gorfod aros dros nos, y mae hyn yn berthnasol

Caniateir un ystafell wely sbâr ar gyfer y canlynol:

Gofalwr maeth cymeradwy sydd rhwng lleoliadau, ond dim ond am hyd at 52 wythnos o ddiwedd y lleoliad diwethaf
Gofalwr maeth newydd ei gymeradwyo am hyd at 52 wythnos o ddyddiad y gymeradwyaeth os nad oes plentyn yn cael ei leoli gyda nhw yn ystod y cyfnod hwnnw

Sylwer: ni fydd ystafelloedd a ddefnyddir gan fyfyrwyr ac aelodau o’r lluoedd arfog neu’r lluoedd wrth gefn yn cael eu cyfrif fel rhai ‘sbâr’ os ydyn nhw i ffwrdd ac yn bwriadu dychwelyd adref.

Tenantiaid preifat

Mae faint o’r Budd-dal Tai a gewch yn dibynnu ar y canlynol:

Eich cyfradd Lwfans Tai Lleol, neu
Eich rhent ‘cymwys*’

**Pa un bynnag sydd isaf**

Incwm eich cartref, gan gynnwys budd-daliadau, pensiynau a chynilion

Lwfans Tai Lleol

Bydd eich cyfradd Lwfans Tai Lleol yn dibynnu ar y canlynol:

Faint o ystafelloedd gwely y mae eu hangen arnoch chi
Nifer y bobl yn eich cartref
Yr ardal rydych chi’n byw ynddi

Sylwer: dim ond y gyfradd llety a rennir o’r Lwfans Tai Lleol y mae’r rhan fwyaf o rentwyr preifat sengl o dan 35 oed yn ei gael, hyd yn oed os nad ydyn nhw’n rhannu eu cartref ag unrhyw un.

Mae rhai amgylchiadau lle nad yw’r gyfradd llety a rennir yn berthnasol, hyd yn oed os ydych chi o dan 35 oed, gan gynnwys os ydych chi:

o dan 25 oed ac wedi bod mewn gofal
yn unigolyn ag anabledd difrifol
yn rhannu ag oedolyn arall sy’n aelod o’ch teulu (a elwir yn berson nad yw’n ddibynnydd)
rhwng 16 a 34 oed ac wedi treulio tri mis mewn hostel ar gyfer unigolion digartref

Nifer yr ystafelloedd gwely

Y nifer uchaf o ystafelloedd gwely y caniateir i chi hawlio amdanynt o dan y Lwfans Tai Lleol yw pedair ystafell.

Gallwch chi dal rentu tŷ mwy, ond dim ond am hyd at bedair ystafell wely y byddwch chi’n cael budd-dal.

Rydych chi’n cael eich asesu fel rhywun sydd angen ystafell wely ar gyfer pob un o’r canlynol:

Cwpl sy’n oedolion
Oedolyn arall dros 16 oed neu’n hŷn
Dau blentyn o dan 16 oed o’r un rhyw
Dau blentyn o dan 10 oed, waeth beth fo’u rhyw
Unrhyw blentyn arall
Gofalwr dibreswyl os ydych chi’n hawlio, ar gyfradd canolig neu uwch, Lwfans Byw i’r Anabl (yn agor mewn tab newydd) neu Lwfans Gweini (yn agor mewn tab newydd)
Aelod o gwpl na all rannu ystafell wely oherwydd anabledd
Plentyn anabl o dan 16 oed na all rannu ystafell oherwydd ei anabledd
Plentyn yn y lluoedd arfog sydd i ffwrdd ar ddyletswydd ac a oedd yn byw gyda chi cyn iddo fynd i ffwrdd ac sy’n bwriadu dychwelyd.

Caniateir ystafell wely ychwanegol os oes ei hangen arnoch ar gyfer y canlynol:

Plentyn neu blant maeth
Gofalwr dibreswyl (neu dîm o ofalwyr) sy’n aros dros nos yn rheolaidd i ddarparu gofal i chi neu aelod arall o’r aelwyd oherwydd anabledd

Gallwch ddefnyddio gwefan y Lwfans Tai Lleol (yn agor mewn tab newydd) i’ch helpu i gyfrifo’r nifer uchaf o ystafelloedd gwely y caniateir i chi hawlio amdanynt.