Bwrdd Gwasanaethau Cyhoeddus Sir Benfro: Adroddiad Blynyddol 2021-22

Myfyrdodau ar gyflawni Cynllun Llesiant cyntaf Sir Benfro

Wrth baratoi'r adroddiad blynyddol hwn, rydym wedi cymryd amser i fyfyrio ar ein gweithgarwch ac i nodi gwersi ar gyfer y dyfodol.

Beth sydd wedi mynd yn dda?

Dros y pum mlynedd ddiwethaf rydym wedi sefydlu nifer o is-grwpiau sefydlog.  Mae'r rhain wedi ein helpu i gyflawni ein set gyntaf o Amcanion Llesiant a byddant yn ein helpu i gyflawni gweithgarwch yn ein Cynllun nesaf.

Ar y cyfan mae niferoedd da’n bresennol mewn cyfarfodydd ac mae partneriaid wedi dangos peth wmbredd o frwdfrydedd tuag at gyflawni'r amcanion a nodwyd yn y cynllun. Mae sawl darn da o waith wedi'i wneud gan bartneriaid na fyddent wedi digwydd mwy na thebyg oni bai am y perthnasoedd sydd wedi datblygu rhwng sefydliadau partner ers sefydlu'r BGC. Mae'r perthnasoedd hyn wedi cael effaith gadarnhaol ar sut mae partneriaid wedi cydweithio y tu allan i gylch gwaith y BGC, gan ddarparu sylfaen gref ar gyfer gweithio mewn partneriaeth a oedd fwyaf amlwg yn yr ymateb i Covid.

Beth fu'r prif heriau?

Mae peidio â chael cyllid wedi'i glustnodi yn rhwystr mawr i gyflawni'r amcanion a'r blaenoriaethau yn y Cynllun Llesiant. Mewn oes lle mae llai a llai o gyllid gan y sector cyhoeddus mae'n anodd iawn i bartneriaid gyfuno adnoddau, heb sôn am adnabod cyllid ychwanegol i gefnogi gwaith mewn partneriaeth. Hefyd, mae lleihad yng nghapasiti uwch dimau rheoli mewn llawer o sefydliadau yn y sector cyhoeddus, ynghyd â'r cynnydd sylweddol mewn gweithio rhanbarthol a'r ymrwymiad gan uwch aelodau o staff y mae hyn yn ei olygu, wedi amlygu 'bwlch' rhwng uchelgais a chyflawni. Mae hefyd wedi cael effaith o ran cysondeb cynrychiolaeth yng nghyfarfodydd y BGC sy'n dod â heriau o ran adeiladu momentwm ac ymdeimlad cyffredin o bwrpas a chyfeiriad. 

Mewn egwyddor y Cynllun Llesiant ddylai fod y cynllun strategol cyffredinol ar gyfer Sir Benfro y mae partneriaid yn alinio gweithgareddau ag ef. Fodd bynnag, nid yw'r mwyafrif o bartneriaid y BGC wedi prif ffrydio'r Cynllun Llesiant a'i flaenoriaethau a'i gamau gweithredu o fewn eu prosesau cynllunio a phenderfynu corfforaethol. Gan hynny, mae'r BGC a'r Cynllun yn cael eu hystyried yn ychwanegiadau yn hytrach na’u bod yn elfennau annatod. Mae hyn yn cyfyngu ar statws y BGC a gallu'r Bwrdd i ddarparu ffocws ac ysgogiad trosfwaol i fynd i'r afael â materion yn y Sir a fyddai'n cael budd o ddull ‘hollgynhwysol’.

Mae ehangder a chymhlethdod yr agenda partneriaethau strategol ar lefel leol, ranbarthol a chenedlaethol – ar draws cymaint o wahanol themâu polisi - yn anodd i’w cysoni ag uchelgais Llywodraeth Cymru mai BGCau yw’r bartneriaeth strategol allweddol sy'n gyfrifol am lesiant economaidd, amgylcheddol, cymdeithasol a diwylliannol ardal. Yr adborth cyffredinol yw bod BGCau yn aml yn cael eu hystyried yn berthynas dlawd o'i gymharu â phartneriaethau eraill o fewn y dirwedd hon. Yn niffyg parhaus unrhyw adnoddau wedi'u clustnodi a chydag ymdrech cynyddol i weithio’n rhanbarthol, bydd yn gryn her i BGCau greu pwrpas a hunaniaeth sicr.

Beth allwn ni ei wneud yn wahanol dros oes y Cynllun nesaf?

Dylai'r BGC ganolbwyntio ei ymdrechion a'i egni ar lai o gamau gweithredu strategol lle gall partneriaid ar y cyd wneud gwahaniaeth i wella llesiant yn y Sir. Trwy geisio cwmpasu popeth mae'n gwasgaru ei hun yn rhy denau yn y pen draw, gydag effeithiau negyddol ar y gallu i gyflawni a dim digon o ffocws ar yr hyn y gall fynd mor bell â dylanwadu arno a’i newid er gwell. Efallai y byddai o rywfaint o werth hefyd ceisio cysoni ffrydiau gwaith a fydd yn cyflawni blaenoriaethau lluosog, a thrwy hynny leihau gwasgariad yr adnoddau swyddogion y mae pob partner yn gallu eu neilltuo i gyflawni'r Cynllun Llesiant.

Mae cyfle hefyd i'r BGC addasu i fod â mwy o rôl alluogi yn hytrach na bod yn uniongyrchol gyfrifol am gyflawni, trwy gefnogi a hwyluso cymunedau a dinasyddion i ddod o hyd i ddatrysiadau sy'n gwella llesiant ar y cyd neu lesiant unigol mewn modd sy'n diwallu'r angen lleol orau.

Heb gyllid wedi’i neilltuo, mae'r BGC wedi cael trafferth dod o hyd i'w le wrth lywio uchelgeisiau'r Ddeddf. Mae BGCau yn darparu fforwm gwerthfawr i uwch arweinwyr drafod materion sydd o bwys cyffredin a phe na bai’r BGC yn bodoli mae'n debygol y byddai fforwm tebyg yn cael ei greu i ddiwallu'r angen hwn. Felly mae pwrpas clir a chyd-ddiddordeb mewn gwneud i’r BGC weithio, ond mae angen iddo ddod yn fwy na 'siop siarad' er mwyn ychwanegu gwerth go iawn a llywio’r camau gweithredu angenrheidiol sy'n gallu arwain at newid ystyrlon.

 

 

 

 

ID: 9279, adolygwyd 04/11/2022