Canllawiau a Wybodaeth

SA 3: Amddiffyn a diogelu pobl rhag camdriniaeth, esgeulustod neu niwed

Mae diogelu yn parhau i fod yn flaenoriaeth allweddol i Wasanaethau Cymdeithasol Sir Benfro a'r Cyngor cyfan.

Beth oeddem yn bwriadu ei wneud y llynedd?

Roeddem yn bwriadu parhau i adeiladu ar y tîm diogelu integredig a gweithredu gwelliannau diogelu trwy ein gwaith gyda Bwrdd Diogelu Canolbarth a Gorllewin Cymru a'n Grŵp Gweithredol Lleol amlasiantaeth.

I ba raddau wnaethom ni lwyddo a pha wahaniaeth wnaethom ni?

Bwrdd Diogelu Canolbarth a Gorllewin Cymru

Mae Cyngor Sir Penfro yn parhau i weithredu fel yr awdurdod lleol lletyol ar gyfer Bwrdd Diogelu Canolbarth a Gorllewin Cymru, ac mae'n hwyluso Uned Fusnes y Bwrdd ar gyfer y Bwrdd. Mae'r Bwrdd yn cynnwys elfen gwasanaethau plant o'r enw CYSUR a’r elfen gyfatebol ar gyfer gwasanaethau oedolion o'r enw CWMPAS. Cyfarwyddwr Gwasanaethau Cymdeithasol Statudol cyfredol Sir Benfro yw Cadeirydd Bwrdd CWMPAS.

Mae Sir Benfro’n dal i gyfrannu'n sylweddol at waith y Bwrdd, ochr yn ochr â'n partneriaid o Awdurdodau Lleol eraill y rhanbarth (Ceredigion, Sir Gâr a Phowys), Heddlu Dyfed-Powys, Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda, y Gwasanaeth Prawf a gwasanaethau Addysg.

Mae Sir Benfro’n gweithio’n gydweithredol ac mewn partneriaeth gyda'r Bwrdd a'i bartneriaid. Mae hyn yn cynnwys rhannu gwybodaeth ac arfer da yn rheolaidd ynghylch adolygiadau ymarfer, cydlynu themâu a chyfathrebiadau mewn perthynas ag Wythnos Genedlaethol Diogelu, a digwyddiadau ad-hoc/pwrpasol eraill a drefnir yn allanol.

Mae Sir Benfro wedi bod yn allweddol o ran datblygu a chynnal adolygiadau ymarfer, gyda'r pwyslais ar ddysgu ar gyfer pob asiantaeth a gwella ymarfer. Bydd gweithredu'r Adolygiad Diogelu Unedig Sengl yn cyflwyno ymagwedd gyfannol ac amlweddog newydd at ddysgu a llywodraethu ar gyfer y rhanbarth a'r asiantaethau. Rydym wedi cefnogi'r Bwrdd yn ei ddadleuon o blaid fframwaith cyfreithiol cryfach yng Nghymru ar gyfer plant sy'n cael addysg ddewisol yn y cartref, yn ogystal â'r angen am ymateb cyfunol, cenedlaethol a chyfannol i'r heriau o ran y gweithlu diogelu a brofir gan bob asiantaeth yng Nghymru.

Tîm Diogelu Integredig

Mae'r Tîm Diogelu Integredig yn Sir Benfro’n parhau i oruchwylio gwaith strategol diogelu plant ac oedolion fel un gwasanaeth unedig. Mae hyn yn cynnwys cydleoli staff, sy'n gwella cyfathrebu, ymarfer a chanlyniadau i oedolion a phlant. Mae rolau oedolion a phlant deuol o fewn tîm rheoli’r Tîm Diogelu Integredig yn golygu bod meysydd pwysig fel Rheoli Honiadau yn erbyn Gweithwyr Proffesiynol, Cynhadledd Asesu Risg Amlasiantaethol (MARAC), Trefniadau Amlasiantaethol ar gyfer Amddiffyn y Cyhoedd (MAPPA) a Channel (Prevent) yn cael eu rheoli o fewn yr un tîm.

Grŵp Gweithredol Lleol

Mae Grŵp Gweithredol Lleol (LOG) Sir Benfro yn parhau i weithredu model pob oed ac agenda ddiogelu gynhwysfawr. Mae'r Grŵp Gweithredol Lleol wedi ymdrin ag ystod eang o faterion diogelu plant ac oedolion amlasiantaeth, sy'n cael eu harchwilio'n fanwl bob chwarter. Mae siaradwyr gwadd yn cynorthwyo'r Grŵp Gweithredol Lleol i’w gwneud yn bosibl cael trafodaeth fanylach a mwy gwybodus am bynciau penodol.

Mae ymrwymiad Sir Benfro i ddiogelu yn y fforwm hwn yn cael ei adlewyrchu yn yr ymrwymiad a’r cyfraniadau gwerthfawr gan bob asiantaeth, sy'n cyfoethogi trafodaethau a chanlyniadau ymhellach. Mae'r Grŵp Gweithredol Lleol yn cael ei gyd-gadeirio gan Bennaeth Gwasanaethau Plant a Phennaeth Gofal i Oedolion yr Awdurdod Lleol, yn y drefn honno, gyda'r Uwch Berson Dynodedig ar gyfer Diogelu a Llesiant o Goleg Sir Benfro yn rôl yr is-gadeirydd. Mae aelodaeth o'r Awdurdod Lleol yn cynnwys gweithwyr proffesiynol o dimau Diogelu gweithredol a strategol oedolion a phlant, y Tîm Comisiynu, y Gwasanaeth Addysg, y Gwasanaeth Ieuenctid, y Gwasanaeth Tai a’r Partneriaeth Diogelwch Cymunedol. Mae Heddlu Dyfed-Powys, Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda, Addysg Bellach a’r Gwasanaeth Prawf hefyd yn aelodau sefydlog.

Mae gan y Grŵp Gweithredol Lleol agenda sefydlog gyda thrafodaethau, adroddiadau a dadansoddiadau mewn perthynas ag eitemau diogelu craidd ym mhob cyfarfod. Mae hyn yn cynnwys dadansoddi data ac adroddiadau archwilio ar ddiogelu oedolion a phlant, rhannu gwersi o Adolygiadau Ymarfer, cael adroddiadau gan y tîm Diogelu mewn Addysg, cydweithwyr Iechyd, adroddiadau ar Hyfforddiant yr Awdurdod Lleol, Prevent / Channel a Chomisiynu, Sicrhau Ansawdd a'r heriau o ran y gweithlu y gallai pob asiantaeth fod yn eu profi.

Fel a soniwyd uchod, cafodd y Grŵp Gweithredol Lleol hefyd siaradwyr gwadd a thematig rheolaidd. Mae'r rhain wedi cynnwys cyflwyniadau ar Addysg Ddewisol yn y Cartref, Trais yn erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol (VAWDASV), Gwasanaethau Iechyd Meddwl Plant a’r Glasoed Arbenigol (S- CAMHS) ac Atal Hunanladdiad a Hunan-niwed.

Rhaglen Sicrhau Ansawdd ac Archwilio Perfformiad

Mae Sicrhau Ansawdd yn rhan annatod o ymarfer pob dydd.  Mae mesur effaith darparu gwasanaethau’n ganolog i sicrhau gwell canlyniadau i blant, oedolion, teuluoedd a gofalwyr.  Er bod gan Sicrhau Ansawdd rôl graffu, mae'n bwysig canolbwyntio ar swyddogaethau cefnogol a dysgu'r broses.

Yn Sir Benfro, mae gweithgarwch Sicrhau Ansawdd presennol yn cynnwys rhaglen reolaidd o archwiliadau o ffeiliau, gan ganolbwyntio ar ymarfer rheng flaen ym maes gwaith cymdeithasol; darparu mewnwelediad i gofnodi priodol, amlder goruchwyliaeth gan reolwyr a’r modd yr ymlynir wrth amserlenni deddfwriaethol a lleol.  Mae'r broses hon yn asesu cynnydd o ran gwella safonau ymarfer ac yn nodi meysydd ar gyfer dysgu generig yn ogystal ag archwiliadau thematig posibl.

Mae meysydd allweddol fel cynlluniau camfanteisio ac ymddygiad peryglus a chynllunio parhad wedi'u cynnwys o fewn cwmpas gweithgarwch Sicrhau Ansawdd sy'n darparu swyddogaethau monitro ac adrodd ychwanegol, manwl, ac yn darparu dadansoddiad wedi'i deilwra, sy'n ei gwneud yn bosibl cael trafodaethau â ffocws pendant o fewn cyfarfodydd timau rheoli.

Cyflwynir adroddiadau ar weithgarwch archwilio a Sicrhau Ansawdd i’r Grŵp Gweithredol Lleol, ac maent wedi'u haddasu i ddilyn yr adolygiad o Fframwaith Sicrhau Ansawdd ac Adrodd Bwrdd Diogelu Canolbarth a Gorllewin Cymru.

Mae Tîm Rheoli Adrannol Gwasanaethau Cymdeithasol a Thai Cyngor Sir Penfro wedi derbyn Fframwaith Sicrhau Ansawdd diwygiedig.

Gan ddechrau ym mis Ebrill 2023, gan gael ei roi ar waith yn raddol, bydd y Fframwaith Sicrhau Ansawdd yn darparu dull system gyfan sydd wedi’i fwriadu i:

  • Adeiladu ar y diwylliant dysgu presennol o fewn y Gwasanaethau Cymdeithasol;
  • Goleuo a thargedu hyfforddiant;
  • Darparu ar gyfer archwilio pwrpasol, â ffocws pendant i lywio polisi a gwaith cynllunio;
  • Dathlu arfer da a monitro meysydd allweddol;
  • Sicrhau cysondeb yn ein system o fonitro a gwerthuso ar gyfer gwasanaethau plant ac oedolion; a
  • Newid prif ffocws gweithgarwch archwilio o 'gydymffurfiaeth' i 'ansawdd'.

Bob blwyddyn, bydd y Grŵp Gweithredol Lleol, yn unol â Fframwaith Sicrhau Ansawdd ac Adrodd Bwrdd Diogelu Canolbarth a Gorllewin Cymru, yn nodi ac yn cyfarwyddo dau archwiliad thematig.

Atal Hunanladdiad a Hunan-niwed

Mae Sir Benfro wedi bod yn rhagweithiol yn y maes pwysig hwn. Mae gan y sir grŵp strategol gwasanaethau oedolion a phlant amlasiantaeth ac mae wedi gweithio'n agos gyda'r Tîm Cynghori Cenedlaethol i ddylanwadu ar ddatblygiadau Cenedlaethol a’u trefnu.  Mae grŵp Sir Benfro’n cefnogi gwaith y Fforwm Atal Hunanladdiad a Hunan-niwed Rhanbarthol sy'n gweithredu fel y cyfrwng ar gyfer cyflawni'r Strategaeth Siarad â Fi 2 (2015-2022) ac mae wedi cwblhau adolygiad o fesurau atal hunanladdiad ar gyfer ardaloedd a gyrchir yn aml ledled y Sir. 

Bu gan Sir Benfro rôl allweddol o ran cefnogi'r strategaeth Atal Hunanladdiad a Hunan-niwed ranbarthol. Mae hyn yn cynnwys meysydd fel hyfforddiant a datblygiad, cymorth gyda phrofedigaeth i'r rhai yr effeithiwyd arnynt gan hunanladdiad, dadansoddi data a'r model Ymateb Cyflym, sy'n cael ei sbarduno gan bresenoldeb yr Heddlu yn dilyn marwolaeth sydyn y tybir mai hunanladdiad ydoedd ac sy'n ennyn ymwneud gan wasanaethau diogelu a phartneriaid eraill i bennu effaith y farwolaeth a sicrhau bod systemau cymorth ar waith.

Mae atal Hunanladdiad a Hunan-niwed yn eitem sefydlog ar agenda Grŵp Gweithredol Lleol Sir Benfro, mae hyn wedi'i gydnabod gan Fwrdd Diogelu Canolbarth a Gorllewin ac wedi’i fabwysiadu yn ardaloedd yr Awdurdodau Lleol eraill yn y rhanbarth.

Trais yn erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol (VAWDASV)

Mae rhoi terfyn ar Drais yn erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol a chefnogi'r rhai yr effeithiwyd arnynt ganddo yn fusnes i bawb. Mae Trais yn erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol yn effeithio ar bawb yn Sir Benfro ac mae'n ymgorffori pob math o drais yn erbyn menywod, trais ar sail anrhydedd, priodas dan orfod, Anffurfio Organau Cenhedlu Benywod (FGM), masnachu mewn pobl, trais rhywiol a cham-fanteisio, a cham-drin domestig.

Un o'r mecanweithiau pwysig ar gyfer sicrhau bod dioddefwyr cam-drin domestig, a’u teuluoedd, yn cael eu cefnogi a'u hamddiffyn yw'r Gynhadledd Asesu Risg Amlasiantaeth (MARAC). Cyflawnir hyn trwy gynnal cyfarfodydd amlasiantaeth rheolaidd dair gwaith yr wythnos, lle rhennir gwybodaeth a prosesau cymorth, a lle gwneir penderfyniadau i gefnogi'r dioddefwyr ymhellach neu gymryd camau priodol eraill. Mae Sir Benfro yn parhau i fod yn gyfrannwr allweddol i'r broses hon.

Yn rhanbarth Dyfed-Powys, mae Bwrdd Strategol Trais yn erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol Canolbarth a Gorllewin Cymru yn gyfrifol am weithredu a monitro'r Cynllun Cyflawni Strategol gan fod yn atebol i Fwrdd Gweithredol Diogelu Canolbarth a Gorllewin Cymru er mwyn sicrhau bod cyfrifoldebau statudol yn cael eu cyflawni'n effeithiol o dan Ddeddf Trais yn erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol (Cymru) 2015 a’r Fersiwn wedi’i Hadolygu o Strategaeth Trais yn erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol Llywodraeth Cymru. Mae Sir Benfro yn aelod sefydlog o'r Bwrdd.

Bydd y chwe blaenoriaeth strategol a nodir yn y Cynllun Cyflawni Strategol yn cyfrannu at atal cam-drin domestig, trais rhywiol a thrais yn erbyn menywod, amddiffyn dioddefwyr a chefnogi pawb yr effeithir arnynt. Maent wedi'u rhestru isod:

·         Herio agwedd y cyhoedd tuag at drais yn erbyn menywod, cam-drin domestig a thrais rhywiol ledled poblogaeth Cymru drwy godi ymwybyddiaeth ac ysgogi trafodaeth gyhoeddus gyda'r nod o leihau'r achosion ohono.

  • Cynyddu ymwybyddiaeth plant, pobl ifanc ac oedolion o bwysigrwydd cydberthnasau diogel, cyfartal ac iach a'u grymuso i wneud dewisiadau personol cadarnhaol.
  • Cynyddu'r ffocws ar ddwyn y rhai sy'n cam-drin i gyfrif a chefnogi'r rhai a all ymddwyn yn gamdriniol neu'n dreisgar i newid eu hymddygiad ac osgoi troseddu.
  • Rhoi blaenoriaeth i ymyrryd yn gynnar ac atal.
  • Hyfforddi gweithwyr proffesiynol perthnasol i ddarparu ymatebion effeithiol, amserol a phriodol i ddioddefwyr a goroeswyr.
  • Rhoi mynediad cyfartal i bob dioddefwr at wasanaethau, a'r rheini'n wasanaethau croestoriadol o ansawdd uchel, y darperir adnoddau priodol ar eu cyfer, sy'n seiliedig ar gryfderau ac sy'n ymatebol ledled Cymru

Byddwn yn gweithio tuag at ailgomisiynu Gwasanaethau Trais yn erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol ar gyfer Sir Benfro yn ystod 2023/24.

Trefniadau Diogelu wrth Amddifadu o Ryddid

Y Trefniadau Diogelu wrth Amddifadu o Ryddid (DoLS) yw'r weithdrefn a ragnodir yn y gyfraith pan fo angen amddifadu person o'i ryddid am nad oes ganddynt alluedd meddyliol i gydsynio i'w trefniadau gofal a llety er mwyn eu cadw'n ddiogel rhag niwed. Y ddeddfwriaeth sy'n llywodraethu gweithredoedd i ddefnyddio’r Trefniadau Diogelu wrth Amddifadu o Ryddid yw Deddf Galluedd Meddyliol 2005. Mae'r gyfraith yn seiliedig ar Erthygl 5 o'r Confensiwn Ewropeaidd ar Hawliau Dynol (ECHR), sy'n amddiffyn yr hawl i ryddid personol ac sy'n ei gwneud yn ofynnol i fesurau diogelu gael eu darparu i'r rhai sy'n cael eu hamddifadu o'u rhyddid, gan gynnwys yr hawl i gael mynediad at achosion barnwrol prydlon i herio cyfreithlondeb eu cadw.

Mae'r Awdurdod fel 'corff goruchwylio' yn gyfrifol am gynnal ac awdurdodi'r asesiadau cymwys dan y Trefniadau Diogelu wrth Amddifadu o Ryddid. Ehangwyd tîm y Trefniadau Diogelu wrth Amddifadu o Ryddid yn 2019 mewn ymateb i'r cynnydd mewn atgyfeiriadau ac mae bellach wedi hen ennill ei blwyf. Ar hyn o bryd mae gan y tîm ddau Aseswr Budd Pennaf achrededig, cydlynydd gweinyddol a Rheolwr Tîm. 

Yn dilyn cynnig llwyddiannus arall i Lywodraeth Cymru ym mis Mai 23 mae tîm y Trefniadau Diogelu wrth Amddifadu o Ryddid unwaith eto wedi cael grant i barhau i fynd i'r afael ag anghenion penodol yr awdurdod ar gyfer gweithrediad parhaus Deddf Galluedd Meddyliol 2005, gan gynnwys yr ôl-groniad o asesiadau dan y Trefniadau Diogelu wrth Amddifadu o Ryddid.  Bydd y cyllid hwn yn cael ei ddefnyddio rhwng mis Mehefin 23 a mis Mawrth 24 a bydd yn parhau â'r dull cyfunol a fu’n llwyddiannus yn flaenorol ac a oedd yn ymwneud â chomisiynu asesiadau gan asiantaeth allanol ynghyd ag ariannu oriau ychwanegol o fewn tîm y Trefniadau Diogelu wrth Amddifadu o Ryddid.  Mae'r dull hwn wedi profi’n llwyddiannus iawn. Cynyddodd awdurdodiadau’r Trefniadau Diogelu wrth Amddifadu o Ryddid 305% o ganlyniad i'r cyllid gwreiddiol a ddyfarnwyd yn 2021 gan leihau'r ôl-groniad o 77% a chynyddu'n sylweddol nifer y bobl sy'n derbyn y trefniadau diogelu.

  • Yn 2020/2021 cwblhaodd y tîm gyfanswm o 172 o asesiadau ac awdurdodiadau dan y Trefniadau Diogelu wrth Amddifadu o Ryddid.
  • Yn 2021/2022 cwblhaodd y tîm gyfanswm o 415 o asesiadau ac awdurdodiadau dan y Trefniadau Diogelu wrth Amddifadu o Ryddid.
  • Yn 2022/2023 cwblhaodd y tîm gyfanswm o 362 o asesiadau ac awdurdodiadau dan y Trefniadau Diogelu wrth Amddifadu o Ryddid.

Mae rhybudd iechyd ar gyfer y cyfnod nesaf o 12 mis wrth i nifer y ceisiadau dan y Trefniadau Diogelu wrth Amddifadu o Ryddid gynyddu gyda'r risg y bydd ôl-groniad pellach yn datblygu. Mae tîm y Trefniadau Diogelu wrth Amddifadu o Ryddid yn parhau i ganolbwyntio adnoddau ar atgyfeiriadau blaenoriaeth uchel a brys. Mae'r tîm wedi datblygu lefel uchel o arbenigedd a gwybodaeth mewn perthynas â chymhwyso Deddf Galluedd Meddyliol 2005 ac mae'n parhau i gynnig cymorth ac arweiniad i dimau gwaith cymdeithasol eraill a darparwyr gofal.

Diogeliadau Amddiffyn Rhyddid

Cafodd Deddf Galluedd Meddyliol (Diwygio) 2019 Gydsyniad Brenhinol ar 16 Mai 2019 a chyflwynodd y Diogeliadau Amddiffyn Rhyddid (LPS) fel y cynllun gweinyddol newydd ar gyfer awdurdodi colli rhyddid, y bwriedir iddo ddisodli’r Trefniadau Diogelu wrth Amddifadu o Ryddid. Cyhoeddwyd fersiwn ddrafft o’r Cod Ymarfer a'r Rheoliadau yng Nghymru ar gyfer y Ddeddf Galluedd Meddyliol a’r Diogeliadau Amddiffyn Rhyddid ym mis Mawrth 2022. Rhwng mis Mawrth a mis Gorffennaf 2022, cynhaliodd yr Adran Iechyd a Gofal Cymdeithasol a Llywodraeth Cymru ymgynghoriad cyhoeddus ar eu cynlluniau polisi a gweithredu arfaethedig ar gyfer y Diogeliadau Amddiffyn Rhyddid. Roedd hyn hefyd yn cynnwys cod ymarfer drafft diwygiedig ac offerynnau statudol drafft. Fe ymatebodd tîm y Trefniadau Diogelu wrth Amddifadu o Ryddid yn Sir Benfro i’r ymgynghoriad ar ran yr awdurdod.

Ym mis Ebrill 2023 cyhoeddodd Llywodraeth y DU y byddai’r broses o weithredu’r Diogeliadau Amddiffyn Rhyddid yn cael ei gohirio’r tu hwnt i'r Senedd hon. Mater i'r llywodraeth newydd wedyn fydd penderfynu a yw am weithredu’r Diogeliadau Amddiffyn Rhyddid. Mae'r gwaith paratoi ar gyfer rhoi’r ddeddfwriaeth ar waith bellach wedi’i atal gyda thîm y Trefniadau Diogelu wrth Amddifadu o Ryddid yn parhau i gyflawni ei fusnes craidd o asesu atgyfeiriadau sy’n flaenoriaeth. Cydnabuwyd yn eang fod nifer o heriau'n gysylltiedig â system bresennol y Trefniadau Diogelu wrth Amddifadu o Ryddid, yn enwedig y cynnydd yn nifer y ceisiadau dan y Trefniadau Diogelu wrth Amddifadu o Ryddid a welir ledled Cymru. Bydd tîm y Trefniadau Diogelu wrth Amddifadu o Ryddid yn Sir Benfro’n parhau i weithio'n agos gyda'n cydweithwyr rhanbarthol a Llywodraeth Cymru i ystyried sut rydym yn cryfhau system bresennol y Trefniadau Diogelu wrth Amddifadu o Ryddid ac yn parhau i ddiogelu hawliau dynol y rhai nad oes ganddynt alluedd meddyliol.

Gwarchodwyr Diogelu Iau Sir Benfro

Mae Gwarchodwyr Diogelu Iau Sir Benfro wedi bod yn gweithio'n galed i’w hailsefydlu eu hunain ers y pandemig ac maent wedi bod yn symud ymlaen yn araf gyda gwaith i gynllunio'r hyn yr hoffent ei gyflawni yn 2023-2024. Trwy gydol y cyfnod hwn maent wedi dal i gynnal cysylltiadau cryf ag ystod o wasanaethau yng Nghyngor Sir Penfro sy'n sicrhau bod gan blant a phobl ifanc lais a’u bod yn dylanwadu ar wasanaethau sy'n eu cefnogi.

Roedd y ffocws dros y 12 mis diwethaf yn bennaf ar recriwtio i'r bwrdd, gweithio gyda CYSUR ar y prosiect animeiddio ac ailgysylltu â'r bwrdd rhanbarthol, CADW (Children taking Action Differently in Wales); fodd bynnag, fe ddaliodd y grŵp i gymryd rhan mewn darnau gwych o waith, sy'n dangos lefel ymrwymiad ac angerdd y bobl ifanc.

Bu’r aelodau'n ymwneud â llawer o wahanol feysydd gwaith, gan gynnwys cymryd rhan mewn digwyddiad preswyl dros yr haf gyda'r Swyddfa Hawliau Plant a Phobl Ifanc i ddysgu mwy am Hawliau Plant ac ymweld â'r Senedd i ddeall sut y gwneir penderfyniadau yng Nghymru.

Mae aelodau wedi bod yn rhan o waith grŵp Iechyd a Lles Emosiynol Sir Benfro trwy ganolbwyntio ar 'Ddull Ysgol Gyfan' o ymdrin ag iechyd a lles emosiynol a fydd yn helpu pobl ifanc yn Sir Benfro i ffynnu.

Cynhaliodd y Gwarchodwyr Diogelu Iau, mewn cydweithrediad ag adrannau Ieuenctid a Gofal Cymdeithasol Sir Benfro, Wobrau Sbotolau Sir Benfro a gynhaliwyd ar 11 Tachwedd 2022 yn Theatr Myrddin, Coleg Sir Benfro. Roedd Pobl Ifanc yn rhan o ddylunio’r digwyddiad, dewis y rhestr fer o enwebiadau ac fe gymeron nhw ran ar y noson.

Cymerodd aelod o'r grŵp ran yn y The Great Council Bake Off yn 2022. Mae hyn yn rhoi cyfle i bobl ifanc a phenderfynwyr weithio gyda'i gilydd a chwalu rhwystrau. Eleni daeth Darren Mutter, Pennaeth y Gwasanaethau Plant, i'r digwyddiad ac fe wnaeth y tîm gacen siocled oren fegan hyfryd.

Roedd gan y Gwarchodwyr Diogelu Iau rôl allweddol o ran gweithio gyda Chynulliad Ieuenctid Sir Benfro i lunio'r ymgynghoriad 'Y Hyn sy'n Bwysig i Chi'. Crëwyd yr ymgynghoriad hwn i ddarganfod pa faterion/pynciau sydd bwysicaf i bobl ifanc yn Sir Benfro a pha waith y mae angen ei wneud mewn perthynas â hyn. Ar frig y rhestr roedd costau byw ac iechyd meddwl, gyda'r Cyfryngau Cymdeithasol ar y gwaelod. Mae'r adroddiad llawn ar gael ar gais. Mae cynlluniau'r Gwarchodwyr Diogelu Iau ar gyfer y dyfodol yn cynnwys:

Cynnal Diwrnod Gweithredu ynghylch sut i gadw'n ddiogel. Nod y diwrnod yw annog ysgolion i ddarparu cwricwlwm Addysg Rhyw a Chydberthynas effeithiol a mawr ei effaith ar gyfer disgyblion. 

  • Recriwtio ac ailfrandio'r grŵp
  • Datblygu gwybodaeth i bobl ifanc mewn partneriaeth â Rheolwr Diogelu Addysg CSP

I gael rhagor o wybodaeth am y Gwarchodwyr Diogelu Iau cysylltwch â:

Nadine.farmer@pembrokeshire.gov.uk

Bethany.roberts@pembrokeshire.gov.uk

CADW: Bwrdd Diogelu Rhanbarthol Iau

Gelwir y Bwrdd Diogelu Plant Rhanbarthol Iau yn CADW (Children taking Action Differently in Wales) hefyd. Sefydlwyd CADW yn haf 2014 ac mae'n cynnwys pobl ifanc o Sir Gâr, Ceredigion, Sir Benfro a Phowys. Pwrpas CADW yw:

  • sicrhau bod pobl ifanc yn deall beth yw diogelu a chodi ymwybyddiaeth
  • gweithio ar ran pobl ifanc ar draws y pedair sir
  • trafod sut i gadw pobl ifanc yn ddiogel
  • rhannu barn pobl ifanc
  • herio Bwrdd Diogelu Canolbarth a Gorllewin Cymru ar benderfyniadau.

Cynhelir y cyfarfodydd yn chwarterol yn eu tro, naill ai ym Mhowys, Sir Gâr, Ceredigion neu Sir Benfro.

Yn y cyfarfodydd, rhoddodd pobl ifanc adborth ar weithgareddau'r siroedd unigol. Mae'r gweithgareddau wedi cynnwys cynhadledd a gynhaliwyd ar Ddiogelu yn Sir Benfro a chynhyrchu DVD ar Wrth-fwlio a wnaed gan BDPLlI Ceredigion – Sêr Diogel.

Mae'r cyfarfodydd yn cynnwys trafodaeth gydag ymwelwyr, fel aelodau o Fwrdd Gweithredol CYSUR a'r Bwrdd Diogelu Annibynnol Cenedlaethol. Mae trafodaethau blaenorol hefyd wedi cynnwys sut y gallai CADW a gweithwyr y gwasanaethau plant wella’r modd y maent yn gweithio gyda'i gilydd a sut y mae'r grŵp yn credu y gallai fod cynrychiolaeth ehangach gan bobl ifanc.

Blaenoriaethau presennol Grŵp CADW yw:

  • Camddefnyddio Sylweddau
  • Iechyd Meddwl
  • Camfanteisio'n rhywiol ar blant – gan gynnwys diogelwch ar-lein a secstio
  • Bwlio
  • Sut i adeiladu perthynas iach.

Lansiwyd Animeiddiad Hyfforddiant Diogelu yn llwyddiannus fel rhan o Wythnos Genedlaethol Diogelu. Gellir ymgorffori'r adnodd mewn hyfforddiant diogelu a'r pwrpas yw rhoi negeseuon i weithwyr proffesiynol o safbwynt plant a phobl ifanc. Ers y lansiad llwyddiannus ar 18 Tachwedd, mae aelod o grŵp CADW, Theo Delahaye, wedi cynhyrchu fersiwn fyrrach o'r fideo atodol i gyd-fynd â'r prif adnodd sydd tua 5 munud o hyd ac sydd ar gael ar gais.

Cafwyd digwyddiad rhanbarthol preswyl i'r bobl ifanc ym mis Ebrill 2023 a gynhaliwyd yng Nghwm Elan. Sir Benfro wnaeth hwyluso’r digwyddiad pwysig a chyffrous hwn. Roedd y themâu diogelu a drafodwyd yn cynnwys diogelwch gartref, sut i drafod pryderon a datgeliadau, ac adnoddau i ymarferwyr. Roedd yr adborth yn ardderchog. Mae digwyddiad preswyl arall yn yr arfaeth ar gyfer mis Medi yn Llandysul.

Trefniadau Diogelu Corfforaethol

Mae gan Sir Benfro Grŵp Diogelu Awdurdod Lleol sefydledig, sy'n cyfarfod bob chwarter i sicrhau bod trefniadau cadarn ar waith i ddiogelu plant ac oedolion o fewn ac ar draws y Cyngor. Mae'r grŵp yn gweithredu ar lefel strategol i roi trosolwg o berfformiad diogelu'r Cyngor ac yn cyflwyno adroddiadau i'r Uwch Dîm Arwain, y Cabinet a'r swyddogaeth Graffu.

Mae swyddogaethau craidd y grŵp yn cynnwys:

  • Sicrhau'r Cyngor bod gweithdrefnau ar gyfer rheoli pryderon diogelu’n gadarn;
  • Sicrhau bod pob cyfarwyddiaeth yn y cyngor yn ymwybodol o'u cyfraniad at gadw plant, pobl ifanc ac oedolion sy’n wynebu risg yn ddiogel ac yn rhydd rhag niwed neu gamdriniaeth;
  • Cefnogi swyddogaethau a dyletswyddau Cyfarwyddwr y Gwasanaethau Cymdeithasol;
  • Sicrhau bod trefniadau gweithio rhyngadrannol a chyfathrebu corfforaethol yn effeithiol;
  • Datrys unrhyw rwystrau posibl i fod â gweithdrefnau effeithiol;
  • Cael ac ystyried argymhellion a gwersi o Adolygiadau Ymarfer Plant / Oedolion / Lladdiadau Domestig;
  • Sicrhau bod hyfforddiant priodol ar gael i'r gweithlu ac i Aelodau Etholedig;
  • Cael ac ystyried gwybodaeth am berfformiad y cytunwyd arni;
  • Paratoi Adroddiad Blynyddol ar gyfer yr UDA, y Cabinet a'r Pwyllgor Craffu perthnasol;
  • Adolygu'r Polisi Diogelu Corfforaethol
  • Yn 2023, mae'r grŵp wedi bod yn gweithio ar Adolygiad o Fesurau Perfformiad, Hunanwerthusiad o Fframwaith Archwilio Diogelu Corfforaethol CSP (SAFE), Heriau o ran y Gweithlu, a'r Adroddiad Diogelu Blynyddol Corfforaethol ar gyfer y Pwyllgor Trosolwg a Chraffu Corfforaethol.

Beth yw ein blaenoriaethau ar gyfer y flwyddyn nesaf a pham?

Mae ein blaenoriaethau yn Sir Benfro’n adlewyrchu'r blaenoriaethau diogelu strategol rhanbarthol craidd ar gyfer y flwyddyn sydd i ddod. Y rheswm dros hyn yw ein bod yn gweithio ar ôl troed rhanbarthol lle mae diogelu a darparu gwasanaethau yn y cwestiwn. Mynegir y blaenoriaethau hyn hefyd yn yr Adroddiad Blynyddol ar gyfer Bwrdd Diogelu Canolbarth a Gorllewin Cymru:

Datblygu diwylliant o gydweithio ac arloesi, sy'n hybu gweithlu diogel, medrus a chydnerth.

Mae hyn yn adlewyrchu ymrwymiad Sir Benfro i weithio tuag at recriwtio, datblygu, cadw a gwella sgiliau a chydnerthedd ein gweithlu, ac mae'n dal i fod flaenoriaeth ac yn eitem ar yr agenda trwy ein holl grwpiau diogelu a’n meysydd gwasanaeth. Ledled y rhanbarth ac yn lleol, byddwn yn datblygu dulliau cydweithredol o ymdrin â'r gweithlu diogelu, ac yn rhannu, cydnabod a hyrwyddo arfer da.

Mesur, dangos a deall effaith ein gwaith ar ymarfer proffesiynol, a sut y mae hyn yn gwella canlyniadau i blant ac oedolion sy’n wynebu risg.

Gwreiddio dealltwriaeth am brofiadau personol plant ac oedolion sy’n wynebu risg yn ein gwaith a'n grwpiau diogelu i oleuo ymarfer a pholisi. Byddwn yn cyflwyno gwersi a chanlyniadau o Adolygiadau Ymarfer ac yn defnyddio gwaith grwpiau fel y grwpiau Atal Hunanladdiad a Hunan-niwed, Trais yn erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol a Gwarchodwyr Diogelu Iau i helpu i ddangos a deall sut y mae ein gwaith yn effeithio ar eu bywydau ac yn eu gwella.

Cynnal dadansoddiad systemig o berfformiad a newid sefydliadol er mwyn deall yn well beth yw effaith hynny ar blant ac oedolion sy’n wynebu risg.

Byddwn yn parhau i ddatblygu a dadansoddi diogelu trwy archwiliadau o berfformiad, sydd eisoes ar y gweill gyda'n tîm Sicrhau Ansawdd a Pherfformiad, fel ffordd o wella a deall yn well sut y mae'n effeithio ar blant ac oedolion. Bydd hyn yn cael ei wella i gynnwys gwasanaethau oedolion.

Parhau i ddylanwadu ar yr agenda strategol ranbarthol a chenedlaethol a chyfrannu ati i gefnogi gwelliannau mewn deddfwriaeth, canllawiau a pholisi diogelu. 

Bydd Sir Benfro'n parhau i gyfrannu'n sylweddol at y datblygiadau yn y maes hwn, sy'n cynnwys yr Adolygiad Diogelu Unedig Sengl, Diogeliadau Amddiffyn Rhyddid, Trais yn erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol, Adolygiad annibynnol Prevent, Cam-drin Plant yn Rhywiol ac Addysg Ddewisol yn y Cartref. Adlewyrchir y meysydd pwysig hyn yn y gwaith fel a ddisgrifir yn yr adroddiad hwn, ac maent yn parhau i fod yn flaenoriaeth wrth symud ymlaen at 2024.

ID: 9558, adolygwyd 20/10/2023