Canolfan Wybodaeth i Noddwyr

Diogelu

Mae pobl sy'n cyrraedd o Wcráin mewn perygl o brofi'r pedwar prif fath o gaethwasiaeth fodern: cam-fanteisio ar lafur, cam-fanteisio troseddol, cam-fanteisio rhywiol, a chaethwasanaeth domestig.

Mae yna lawer o wahanol arwyddion o gaethwasiaeth fodern sy'n dibynnu ar y math o gam-fanteisio. Mae Unseen UK wedi cynhyrchu gwybodaeth am arwyddion caethwasiaeth fodern  i gadw golwg amdanynt. Mae yna lawer o adnoddau rhad ac am ddim ar gaethwasiaeth fodern

Mae gwybodaeth ac adnoddau hygyrch ac amlieithog ar gaethwasiaeth fodern hefyd ar gael mewn ffynonellau ar-lein gan gynnwys y canlynol:

Os oes gennych unrhyw bryderon ynglŷn â chaethwasiaeth fodern, ffoniwch Llinell Gymorth Caethwasiaeth Fodern a Chamfanteisio ar 08000 121 700 neu adrodd eich pryderon ar-lein.

Os byddwch yn dod yn ymwybodol bod gwestai o Wcráin wedi mynd ar goll o'ch safle, dylech gysylltu â'r awdurdod lleol a all wneud ymholiadau a dilyn y weithdrefn ar gyfer pobl ar goll.

Os oes gennych unrhyw bryderon am ddiogelwch neu lesiant eich gwesteion o Wcráin, cysylltwch â'r awdurdod lleol i godi'r pryderon hyn mewn modd cyfrinachol.

Hyfforddiant Diogelu

Nid oes unrhyw ddisgwyliad y byddwch yn cwblhau'r hyfforddiant hwn ond gan y bydd rhai Wcreniaid wedi dioddef trawma ac y gallent fod yn agored i niwed, efallai y bydd eich staff yn dymuno cael mynediad i'n hyfforddiant rhad ac am ddim ar ddiogelu ac arfer sy'n ystyriol o drawma.

Modiwl Hyfforddiant Diogelu Ar-lein. Mae hwn ar gael gan ddefnyddio Google Chrome fel porwr gwe: Cwrs: Hyfforddiant Diogelu – Cefnogi Ffoaduriaid Wcráin yng Nghymru (nhs.wales) Ewch i mewn fel gwestai i gael mynediad am ddim.

Mae hyfforddiant rhagarweiniol gwasanaethau sy'n ystyriol o drawma ar gael yn: https://www.youtube.com/watch?v=YfFCMtyvGtI

Rheoli Honiadau / Pryderon yn erbyn gwesteiwyr o dan y Cynllun Cartrefi i Wcráin

Efallai y bydd achlysur pan fydd rhywun yn gwneud honiad neu'n codi pryder yn eich erbyn. Mae Llywodraeth Cymru yn ystyried bod gwesteiwr sy'n lletya yn wirfoddolwr ac yn berson mewn safle o ymddiriedaeth, fel y nodir yn adran 5 o Weithdrefnau Diogelu Cymru 2019.

Gall gwesteiwr ar ryw adeg ddod yn destun honiad ei fod wedi achosi niwed i oedolyn neu blentyn mewn perygl, sef:

  • Gall gwesteiwr fod wedi ymddwyn mewn ffordd sydd wedi niweidio neu a allai fod wedi niweidio oedolyn neu blentyn mewn perygl
  • Cyflawni trosedd o bosibl yn erbyn plentyn neu oedolyn mewn perygl neu un sydd wedi cael effaith uniongyrchol ar y plentyn neu oedolyn mewn perygl
  • Ymddwyn tuag at blentyn neu oedolyn mewn perygl mewn ffordd sy’n dangos ei fod yn anaddas i fod yn westeiwr

Mae gan yr awdurdod lleol ddyletswydd i reoli honiadau a phryderon ynghylch gwesteiwyr, a gwneir hyn gan Swyddog Dynodedig yr Awdurdod Lleol. 

Mae diogelu yn fusnes i bawb. Rhaid i unrhyw un sy'n dod yn ymwybodol o honiad / pryder adrodd eu pryderon i’r gwasanaethau cymdeithasol a/neu’r heddlu. 

Beth sy'n digwydd pan wneir honiad / pan godir pryder?  

Lle gwneir honiad / codir pryder bod plentyn neu oedolyn wedi cael ei niweidio, bydd Swyddog Dynodedig yr Awdurdod Lleol yn trafod â rheolwr Tîm Asesu Gofal Plant y gwasanaethau cymdeithasol neu reolwr y Tîm Diogelu Oedolion ac yn penderfynu pa gamau pellach a gymerir a beth a ddywedir wrthych am yr honiad a wneir yn eich erbyn. 
 

Pa gamau y gellir eu cymryd?

Bydd y gwasanaethau cymdeithasol a'r heddlu yn penderfynu p'un a oes angen i'r heddlu a'r gwasanaethau cymdeithasol gynnal ymchwiliad llawn.  

Mewn rhai achosion, gall yr heddlu benderfynu bwrw ymlaen ag ymchwiliad troseddol, efallai y cewch eich cyfweld dan rybudd neu eich gwahodd i gynorthwyo’r heddlu â’u hymholiadau.  Mae gennych hawl i gynrychiolaeth gyfreithiol y gellir ei threfnu gan yr heddlu yn yr orsaf. 
 

Ymchwiliad mewnol

Mae'n bosibl y bydd angen i'r adran Cartrefi i Wcráin o fewn yr awdurdod lleol gynnal ymchwiliad mewnol a chwblhau asesiad risg. Gall hyn olygu y bydd angen symud eich gwesteion o'ch cartref nes bod y broses wedi dod i ben a bod yr achos wedi dod i ganlyniad. 

Cymorth

Gall y broses hon fod yn amser llawn straen a phryder, bydd eich gweithiwr arweiniol neu swyddog enwebedig yn cynnig cefnogaeth i chi drwy gydol y broses ac yn eich cyfeirio at wasanaethau eraill os oes angen. 
 

Cadw cofnodion

Bydd cofnod cynhwysfawr yn cael ei gadw yn eich ffeil bersonél cyfrinachol a’i gadw yn unol â gofynion y Rheoliad Cyffredinol ar Ddiogelu Data. Mae hyn yn cynnwys ymchwiliadau nas profwyd. 
 

Y Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd / Llywodraeth Cymru / Llywodraeth y DU

Mae gan yr awdurdod lleol ddyletswydd statudol i roi gwybod i’r Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd / Llywodraeth Cymru / Llywodraeth y DU os oes penderfyniad wedi’i wneud i ddod â’ch rôl fel gwesteiwr i ben yn seiliedig ar ganlyniad yr ymchwiliad.  

ID: 9151, adolygwyd 17/11/2022

Canolfan Wybodaeth i Noddwyr

Yn gyntaf, diolch i chi am gynnig eich cartref neu'ch eiddo fel lle diogel i unigolyn neu deulu o Wcráin. Mae’n ein hatgoffa o haelioni rhyfeddol y bobl leol. Rydym yn siŵr y byddwch yn darparu'r diogelwch a'r lloches sydd eu hangen ar y rhai sy'n cyrraedd o Wcráin ar hyn o bryd.

Mae’r tudalennau canlynol wedi’u cyhoeddi gydag amrywiaeth o wybodaeth i’ch cefnogi yn eich rôl fel noddwr neu westeiwr.

ID: 9101, adolygwyd 26/10/2022

Cartrefi i Wcráin

Mae Cartrefi i Wcráin yn gynllun gan Lywodraeth y DU sy’n caniatáu i bobl ledled y DU gynnig eu hystafell sbâr neu lety i letya unigolyn neu deulu o Wcráin sy’n ffoi rhag rhyfel.

Beth yw gwesteiwr?

Mae gwesteiwr yn berson, teulu neu gymuned sy'n gallu cynnig lle i aros ac sy'n fodlon cadarnhau hynny mewn cais am visa gan yr unigolyn o Wcráin. 

Sut y gallaf gymryd rhan?

Mae'r broses ar gyfer cynnig eich cefnogaeth yn syml iawn. Gellir ei amlinellu fel a ganlyn:

  1.  Cofrestrwch eich diddordeb fel noddwr ar gyfer paru ar y wefan Cartrefi i Wcráin.
  2. Cwblhewch ddwy sesiwn hyfforddi ar-lein, gweminar a chwrs e-ddysgu gyda Chartrefi i Wcráin.
  3. Caniatáu i Gyngor Sir Penfro gwblhau’r gwiriadau canlynol:
    • Gwiriad Y Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd
    • Gwiriad Diogelu
    • Asesiad Diogelwch Cartref
  • Paru â gwestai o Wcráin ac aros iddo gyrraedd.

Lletya

Mae'n bwysig deall, tra'ch bod yn lletya, efallai y gofynnir i chi gefnogi'ch gwesteion i gael mynediad at wasanaethau perthnasol ac ymgartrefu yn y gymuned. Nid yw gwesteion o Wcráin yn siaradwyr Saesneg brodorol ac felly efallai y byddant yn gofyn i chi am gymorth pellach.

Dylid nodi hefyd na ddylai gwesteiwr godi unrhyw rent ar westai/westeion o Wcráin.

Os oes gennych ragor o gwestiynau, ymholiadau neu bryderon, cysylltwch â’r Hyb Cymunedol ar 01437 776301

ID: 9082, adolygwyd 26/10/2022

Taliadau Diolch

Tra’n lletya ni ddylech godi unrhyw rent ar eich gwesteion Wcrainaidd. Mae’r llywodraeth yn gwerthfawrogi haelioni pobl ac yn deall bod costau’n gysylltiedig â helpu.

Mae taliad ‘diolch’ dewisol o £350 y mis ar gael i bobl sy’n gallu lletya/croesawu gwesteion o Wcráin. Cyfyngir y taliad i un taliad fesul cyfeiriad preswyl. Bydd noddwyr yn cael y taliad am hyd at 12 mis, neu am gyfnod byrrach o amser os daw’r trefniant lletya i ben yn gynt neu os byddant yn optio allan. Rhaid i noddwyr hysbysu’r Cyngor os daw’r trefniant lletya i ben yn gynt na’r 12 mis.

Ôl-daliad yw hwn ac mae angen i chi letya rhywun am o leiaf 15 diwrnod calendr i fod yn gymwys ar gyfer taliad y mis hwnnw.

Mae Llywodraeth y Deyrnas Unedig yn sicrhau na fydd y taliadau hyn yn effeithio ar unrhyw hawl i gael budd-daliadau a byddant yn parhau i fod yn gwbl ddi-dreth.

Unwaith y bydd gwiriadau tai, gwiriadau y Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd, a gwiriadau diogelu wedi’u cwblhau, anfonir ffurflen at noddwyr i’w chwblhau os ydynt yn dymuno optio i mewn ar gyfer y taliad.

ID: 9083, adolygwyd 26/10/2022

Hyfforddiant a Chymorth i Letywyr

Gan mai hi yw’r Genedl Noddfa gyntaf erioed, mae Llywodraeth Cymru am sicrhau bod gan letywyr ddealltwriaeth angenrheidiol o’r ffordd orau o gefnogi ein gwesteion o Wcráin.

Does dim llawer o bethau mewn bywyd sy’n fwy anodd na chael eich gorfodi i ffoi o’ch gwlad a dechrau eto. Wrth roi cymorth i rywun sydd wedi’i ddadleoli o’i gartref, byddwch yn dysgu sgiliau newydd.

Er mwyn eich helpu gyda hyn, creodd Llywodraeth Cymru Canllaw i Letywyr a Noddwyr y gallwch gyfeirio ato unrhyw bryd.

Housing Justice Cymru

Wedi’i gomisiynu gan Lywodraeth Cymru, nod Housing Justice Cymru yw eich cynorthwyo a’ch arwain drwy eich profiad o letya a noddi. Maent yn trefnu digwyddiadau ‘Cyflwyniad i Gynnal’ i’ch helpu i ddeall y rôl y gallech chi ei chwarae wrth helpu rhywun i ymgartrefu yng Nghymru.

I neilltuo lle ar un o’r sesiynau ewch i wefan Housing Justice Cymru neu Canllaw i Letywyr a Noddwyr

Rees Foundation

Yn lleol, gallwn hwyluso cymorth a chefnogaeth bellach trwy'r Rees Foundation, sy'n cynnig cymorth, arweiniad a chyfryngdod i letywyr a theuluoedd Wcrain.  Mae'r gwasanaeth cymorth cofleidiol wedi'i gynllunio'n benodol ar gyfer y rheini sydd wedi cymryd teulu o ffoaduriaid i fyw yn eu cartref.  Mae'r gwasanaeth yn cynnwys:

  • Cymorth 24/7 - Mynediad diderfyn 24/7 365 at gwnselwyr neu seicotherapyddion achrededig a chymwysedig - gan gynnwys ar gyfer partneriaid a dibynyddion.
  • Therapi Gwybyddol Ymddygiadol Ar-lein Silvercloud - therapi gwybyddol ymddygiadol i helpu i oresgyn problemau iechyd meddwl cyffredin.
  • Llinellau Cyngor - Gwasanaethau cymorth ychwanegol gan gynnwys cyngor ariannol, cyngor cyfreithiol, cyngor i ddefnyddwyr, cyngor gyrfa, cyfryngu a mwy.
  • Stay Connected - Mae'r grwpiau Stay Connected yn caniatáu ichi gysylltu'n rhithwir â lletywyr eraill a rhannu cymorth a chyngor
  • Podlediadau Hyfforddi - Podlediadau llawn gwybodaeth gyda phrofiadau'r rheini sydd wedi gweithio gyda ffoaduriaid.
  • Llesiant Digidol ac Ap – Platfform ar-lein a chanddo amrywiaeth o raglenni a arweinir gan hyfforddwyr neu raglenni hunan-gyfeiriedig

Mae'r holl letywyr yn Sir Benfro wedi'u cofrestru'n awtomatig ar gofrestr y Rees Foundation, ac i gael rhagor o wybodaeth am sut i gael gafael ar y cymorth AM DDIM hwn, cysylltwch â'r Hwb Cymunedol ar 01437 / e-bost YmatebCymunedolWcrain@sir-benfro.gov.uk

ID: 9084, adolygwyd 26/10/2022

Helpu Eich Gwesteion Wcráin

Mae'n swnio'n amlwg, ond treuliwch ychydig amser yn dod i adnabod eich gwestai a darganfod beth sy'n bwysig iddyn nhw. Gall pethau bach gynnig cysur a helpu pobl i deimlo’n gartrefol, felly gall gwybod pethau – fel a oes ganddyn nhw ffydd, beth yw eu hoff fwydydd, beth maen nhw’n hoffi ei wneud fwyaf yn eu hamser hamdden, a’r gallu i siarad am deulu a ffrindiau ac ati – wneud gwahaniaeth

Bydd llawer o bobl sy'n cyrraedd o Wcráin heb fawr ddim o eiddo gyda nhw. Ar wahân i gynnig lle yn eich llety a sicrhau bod ganddyn nhw’r  pethau sylfaenol, fel digon o fwyd a chyflenwadau hanfodol fel pethau ymolchi, gallwch chi eu helpu nhw ymhellach yn y ffyrdd canlynol:

Casglu o'r maes awyr/porthladd

Er nad oes rhaid ichi wneud hyn, gallwch drefnu i gasglu'r unigolyn rydych yn ei letya o'r maes awyr neu'r porthladd pan fydd yn cyrraedd y DU. Os nad oes modd ichi wneud hyn, dylech roi gwybod iddo am y ffordd orau o gyrraedd eich cartref o'r pwynt lle mae'n cyrraedd y DU.

Trafnidiaeth a dod o hyd i’w ffordd o gwmpas

Mae'n annhebygol y bydd yr unigolyn neu'r teulu rydych yn ei letya yn gyfarwydd â’ch ardal leol, nac yn gwybod sut i ddod o hyd i'w ffordd o gwmpas yn hawdd. Byddai'n ddefnyddiol iawn pe byddech yn gallu rhoi cyngor arferol ar faterion megis teithio i'ch cartref, ble mae'r siopau lleol, a ble i ddal y bws neu'r trên. 

Dolen i erthygl 9066

Help i gael cerdyn SIM a rhif ffôn y DU

Bydd unigolion o Wcráin yn aml yn cyrraedd heb rif ffôn symudol y DU. Mae'n bwysig helpu i ddod o hyd i gerdyn SIM cyn gynted â phosibl. Gallwch gael cardiau SIM am ddim gan y Groes Goch Brydeinig, neu gall eich gwestai ddefnyddio rhan o'i Daliad Interim i hwyluso hyn.

Cofrestru gyda meddyg teulu

Hyd yn oed os nad yw’r unigolyn yn sâl, mae cofrestru gyda meddyg teulu lleol cyn gynted â phosibl yn rhan hollbwysig o helpu rhywun i ymgartrefu yn y DU. Rydym yn eich cynghori i helpu’r unigolion neu’r teulu rydych yn eu letya i wneud hyn.

Dolen i erthygl Iechyd a Lles 9069

Cofrestru gyda deintydd

Yn ogystal â chofrestru gyda meddyg teulu, dylai'r unigolyn neu'r teulu rydych yn ei letya gofrestru gyda deintydd.

Rydym yn cydnabod na fydd gan rai deintyddfeydd gapasiti ar gyfer cleifion o dan y GIG efallai.

Ymhlith yr opsiynau mae:

  • cysylltu â rhai deintyddfeydd lleol sydd o dan y GIG a’u holi
  • cysylltu â'ch bwrdd iechyd lleol drwy eu llinell gymorth (GIG 111 Cymru - Gwasanaethau yn agos atoch chi: Deintydd), gan fod ganddynt restr o ddeintyddfeydd neu
  • os yw’n argyfwng, cysylltu â Galw Iechyd Cymru ar 0845 4647

Dolen i erthygl Iechyd a Lles 9069 

Agor cyfrif banc

Mae'n bwysig bod pobl o Wcráin sy'n ceisio noddfa yn agor cyfrif banc cyn gynted â phosibl. Byddai'n ddefnyddiol rhoi gwybod iddynt fod amrywiaeth o fanciau y gellir dewis ohonynt, gan gynnwys rhai sy'n darparu gwasanaethau ar-lein yn unig. Er mwyn agor cyfrif banc, fel rheol bydd angen i unigolyn ddangos dogfen i brofi pwy ydyw megis pasbort neu drwydded yrru neu gerdyn adnabod cydnabyddedig, yn ogystal â phrawf o'i gyfeiriad.

Mae rhai banciau'n fwy hyblyg ynglŷn â'r gofynion prawf o gyfeiriad, felly gall fod yn werth gwneud rhywfaint o ymchwil a siopa o gwmpas. Gall eu Gweithiwr Arweiniol hefyd ddarparu llythyr dilysu os yw hynny'n ofynnol gan y banc.   

Ffurflen Gredyd Cynhwysol

Os yw'r unigolyn neu aelodau’r teulu rydych yn eu lletya yn ddigon hen i weithio, bydd modd iddynt wneud cais am Gredyd Cynhwysol. Yn ystod y broses gais, dylid gofyn am ragdaliadau os bydd angen arian arnynt cyn pen 5 wythnos. Bydd llawer o’r unigolion sy’n cyrraedd yn gymwys am hyn, ond bydd yn rhaid gwneud cais penodol am ragdaliadau. 

Dolen i erthygl Gwybodaeth am Fudd-daliadau 9063

Cefnogi o ran mynediad at addysg

Mae gan bob plentyn a pherson ifanc sy'n cyrraedd o dan y cynlluniau i helpu pobl Wcráin yr hawl i gael mynediad at addysg a gofal plant tra byddant yn y DU.

Bydd mynediad at addysg yn allweddol i blant, o ran sicrhau bod y cyfnod o amharu ar eu haddysg mor fyr â phosibl, ond i sicrhau hefyd eu bod yn teimlo bod croeso iddynt ac yn dechrau ymgartrefu yn eu cymunedau newydd.

Dolen i erthygl Addysg 9073

Dod o hyd i swydd

Mae gan bobl o Wcráin sy'n ceisio noddfa yr hawl i weithio ar unwaith ar ôl iddynt gael fisa i aros yn y DU o Wcráin.

Caiff cymorth i bobl o Wcráin sydd yn ceisio cyflogaeth ei reoli gan Lywodraeth y DU yn yr Adran Gwaith a Phensiynau. Bydd cymorth cyflogaeth yn cael ei asesu ar lefel leol gan dimau adsefydlu. Bydd Anogwyr Gwaith yr Adran Gwaith a Phensiynau yn cyfeirio unigolion at gymorth cyflogadwyedd a sgiliau addas.

Bydd yr Anogwyr Gwaith yn cynnal asesiadau unigol. Bydd gan bobl o Wcráin fynediad at amrywiaeth o gymorth cyflogadwyedd a sgiliau sydd wedi ei deilwra at eu hanghenion unigol.

Dolen i erthygl Cyflogadwyedd 9071

Cymorth iaith

Yr ieithoedd amlycaf yn Wcráin yw Wcreineg a Rwsieg. Ni ddylech ddisgwyl i'ch gwesteion allu siarad neu ddarllen Saesneg. Gallai gwasanaethau cyfieithu ar-lein am ddim fod yn ddefnyddiol wrth gyfathrebu yn y dyddiau cynnar; fodd bynnag, dylai defnyddwyr nodi nad yw'r rhain bob amser yn gywir.

Os yw'r gwestai'n defnyddio gwasanaethau cyhoeddus, efallai y bydd angen cyfieithwyr. Wrth ddefnyddio gwasanaethau Iechyd, mae dyletswydd ar ddarparwyr y GIG i ddarparu gwasanaeth cyfieithu. Fel rheol, gall yr Adran Gwaith a Phensiynau ddod o hyd i wasanaethau cyfieithu hefyd pan ofynnir amdanynt. Yn anffodus, ni fydd gan bob gwasanaeth ddarpariaeth gyfieithu, ond mae bob amser yn werth gofyn.

Dyma rai ymadroddion sylfaenol a allai fod yn ddefnyddiol yn ystod y dyddiau a'r wythnosau cyntaf:

  • Hei — Привіт / Pryvit
  • Helô – Добрий день / Dobryi den'  
  • Esgusoda fi — Вибачте /vybachte/
  • Sut wyt ti? — Як справи? /Yak spravy
  • Da iawn — Дуже добре / Duzhe dobre
  • Croeso i ti (Будь ласка) / Bud' laska
  • Diolch — Дякую / Dyakuyu          
  • Ffarwél, yn ffurfiol — До побачення / Do pobatchennya

Os mai ychydig o Saesneg sydd gan eich gwestai/gwesteion, yna gallwch ystyried:

  • Gwasanaethau ac Apiau cyfieithu ar-lein e.e. iTranslate, Google Translate, SayHi, TripLingo ac ati.
  • Wrth gyrchu gwasanaethau cyhoeddus, gofynnwch am ddehonglydd.
  • Saesneg fel Ail Iaith – mae dosbarthiadau Saesneg fel Ail Iaith (ESOL) am ddim i oedolion ar gael yng Nghanolfannau Cymunedol Sir Benfro yn Dysgu ledled y sir ac ar-lein.

Gwefan: Addysg i Oedolion 

Rhadffôn: 0808 100 3302

Ar gyfer ymholiadau ac atgyfeiriadau cychwynnol:

marina.evans@pembrokeshire.gov.uk 

neu i drafod yn fanylach 

jenni.griffiths@pembrokeshire.gov.uk

  • Cardiau iaith – Gallwch ddod o hyd i'r rhain ar-lein ac fe allan nhw helpu gyda chyfarchion sylfaenol ac i ddysgu ymadroddion hanfodol
  • Mae’r Hyb Cymunedol yn recriwtio gwirfoddolwyr iaith a allai gynorthwyo mewn rhai amgylchiadau. Ffoniwch 01437 776301 neu ukrainecommunityresponse@pembrokeshire.gov.uk
ID: 9085, adolygwyd 26/10/2022

Costau Byw

Siarad am gostau byw

Mae o gymorth mawr bod noddwyr a gwesteion yn cael sgyrsiau agored i drafod pwy fydd yn talu tuag at wahanol gostau byw megis bwyd, cludiant a biliau cyfleustodau. Mae’n golygu bod pawb yn gwybod beth yw eu cyfrifoldeb a beth yw’r disgwyliadau ohonynt a fydd, gobeithio, yn helpu i osgoi unrhyw broblemau posibl.

Bydd amgylchiadau gwesteion yn newid dros amser – boed trwy gael Credyd Cynhwysol neu swydd – felly gall sgyrsiau rheolaidd fod yn ddefnyddiol. 

Pwy ddylai fod yn talu am gostau byw megis bwyd, llety a biliau cyfleustodau?

Dywed Llywodraeth y DU fod noddwyr yn gyfrifol am ddarparu llety yn unig. Nid oes disgwyl i noddwyr dalu costau bwyd a threuliau byw, er y bydd rhai’n dymuno cynorthwyo yn y dyddiau cynnar, yn enwedig pan fydd eu gwesteion yn cyrraedd, e.e. mae rhai noddwyr yn cynnig prydau bwyd.

Gall noddwyr ofyn i westeion am y canlynol:

  • Cyfraniad at gost bwyd
  • Cyfraniad rhesymol a chymesur (yn ôl defnydd) ar gyfer dŵr, nwy a thrydan a ddefnyddir neu y ceir cyflenwad ohonynt i’r llety neu i unrhyw gyfleusterau a rennir.

Nid oes hawl gan noddwyr codi tâl am rent gan westeion sy’n cyrraedd o dan y cynllun Cartrefi i Wcráin. 

Mae gwesteion sy’n aros mewn llety hunangynhwysol yn atebol am dalu treth gyngor ond gallant wneud cais am ostyngiad os ydynt yn cael Credyd Cynhwysol.

Pan fydd yn cyrraedd, bydd pob gwestai Wcreinaidd yn cael taliad interim o £200 i helpu gyda chostau cynhaliaeth. Ewch i’n tudalen Taliad Interim am ragor o wybodaeth.

O dan y cynllun Cartrefi i Wcráin, mae gan bobl fynediad at wasanaethau cyhoeddus, gwaith a budd-daliadau hefyd. Pryd bynnag y mae gwestai Wcreinaidd yn cael Credyd Cynhwysol, dylid defnyddio hwn i gyfrannu at gostau’r aelwyd gan bod y budd-dal hwn wedi’i fwriadu i dalu treuliau byw. Yn yr un modd, pan fo gwestai Wcreinaidd yn cael swydd ac yn cael incwm rheolaidd, byddai’n rhesymol gofyn am gyfraniad at gostau byw.

I gael rhagor o wybodaeth am Gredyd Cynhwysol, ewch i’n tudalen am Fudd-daliadau.

Ni ddylid ei gwneud yn ofynnol i Wcreiniaid ymgymryd neu barhau â chyflogaeth er mwyn cynnal eu llety. Ni ddylid disgwyl i lafur fod am ddim na thalu cyflog is na’r isafswm cyflog penodedig amdano, gan gynnwys gwasanaethau domestig a gwaith amaethyddol tymhorol, yn gyfnewid am lety a/neu fwyd.

ID: 9072, adolygwyd 26/10/2022