Cyflwyniad i CYSAG

Cyflwyniad i Gyngor Ymgynghorol Sefydlog ar Grefydd, Gwerthoedd a Moeseg Sir Benfro (CYSGGM - CYSAG gynt)

Diben y Cyngor Ymgynghorol Sefydlog ar Grefydd, Gwerthoedd a Moeseg (CYSGGM)

Mae Cyngor Ymgynghorol Sefydlog ar Grefydd, Gwerthoedd a Moeseg (CYSGGM) yn gorff statudol sy’n cynghori’r awdurdod lleol ar faterion sy’n ymwneud â chrefydd, gwerthoedd a moeseg ac addoli ar y cyd mewn ysgolion a gynhelir gan y wladwriaeth.

Yn dilyn cyflwyno Cwricwlwm i Gymru yn 2022, roedd Cyngor Ymgynghorol Sefydlog ar Addysg Grefyddol (CYSAG) a CYSGGM yn gweithredu ochr yn ochr yn ystod y cyfnod pontio tra bod addysg grefyddol yn dal i fod yn rhan o’r cwricwlwm i ddisgyblion hŷn. Gan fod Cwricwlwm i Gymru bellach wedi’i weithredu’n llawn, mae CYSAG wedi rhoi’r gorau i weithredu a CYSGGM fydd yr unig gorff cynghori statudol. Am y rheswm hwn, mae’r wefan hon a’r holl ddogfennaeth gysylltiedig yn cyfeirio at CYSGGM a chrefydd, gwerthoedd a moeseg yn unig.

Rôlau CYSGGM

Mae gan CYSGGM rôl gynghori statudol mewn perthynas â chrefydd, gwerthoedd a moeseg ac addoli ar y cyd. Wrth gyflawni’r rôl hon, mae CYSGGM yn cynghori’r awdurdod lleol ar y canlynol:

cydymffurfio â gofynion statudol
materion sy’n ymwneud â’r maes llafur cytunedig ar gyfer crefydd, gwerthoedd a moeseg, y mae’n rhaid i ysgolion a gynhelir eu hystyried wrth ddylunio eu cwricwlwm
dulliau addysgu a dysgu mewn crefydd, gwerthoedd a moeseg
defnydd ac addasrwydd adnoddau a chanllawiau
anghenion dysgu proffesiynol a chymorth athrawon ac arweinwyr crefydd, gwerthoedd a moeseg.

Y maes llafur cytunedig ar gyfer crefydd, gwerthoedd a moeseg

Gall CYSGGM gynghori’r awdurdod lleol i adolygu ei faes llafur cytunedig ar gyfer crefydd, gwerthoedd a moeseg.

Mae’n ofynnol i awdurdodau lleol adolygu eu maes llafur cytunedig o fewn pum mlynedd i’r adolygiad blaenorol.
Rhaid i unrhyw faes llafur cytunedig ar gyfer crefydd, gwerthoedd a moeseg adlewyrchu’r ffaith bod y traddodiadau crefyddol ym Mhrydain Fawr yn Gristnogol yn bennaf, wrth ystyried dysgeidiaeth ac arferion y prif grefyddau eraill a gynrychiolir ym Mhrydain Fawr, a rhaid iddo hefyd adlewyrchu’r ffaith bod ystod o argyhoeddiadau athronyddol anghrefyddol gan bobl yng Nghymru.

Penderfyniadau

Mae CYSGGM yn ystyried ceisiadau gan ysgolion am benderfyniadau, sef ceisiadau i gael eu heithrio o’r gofyniad bod gweithredoedd addoli ar y cyd yn "Gristnogol yn fras".

Cwynion

Gall CYSGGM ystyried cwynion sy’n ymwneud â darparu addysg crefydd, gwerthoedd a moeseg ac addoli ar y cyd lle cânt eu cyfeirio’n ffurfiol gan yr awdurdod lleol fel rhan o’r broses gwyno statudol.

Adroddiad blynyddol

Mae’n ofynnol i CYSGGM gyhoeddi adroddiad blynyddol ar ei waith y mae’n rhaid ei gyflwyno i Lywodraeth Cymru erbyn 31 Rhagfyr bob blwyddyn.

Cyfrifoldebau awdurdodau lleol sy’n ymwneud â CYSGGM

Mae’r awdurdod lleol yn gyfrifol am y canlynol:

sefydlu a chyllido CYSGGM
penodi aelodau i CYSGGM ac i gynhadledd y maes llafur cytunedig
darparu cyngor priodol, cefnogaeth weinyddol ac arbenigedd proffesiynol i alluogi CYSGGM i gyflawni ei swyddogaethau statudol
derbyn, ystyried ac ymateb i gyngor gan CYSGGM ar grefydd, gwerthoedd a moeseg ac addoli ar y cyd
darparu gwybodaeth berthnasol, gan gynnwys gwybodaeth am arolygiadau ysgolion a hunanarfarnu, lle bo’n briodol
cynnull a chefnogi y gynhadledd maes llafur cytunedig pan fo angen
hysbysu’r aelod o’r cabinet dros addysg pan fydd maes llafur cytunedig diwygiedig ar gyfer crefydd, gwerthoedd a moeseg yn cael ei fabwysiadu
ystyried cwynion sy’n gysylltiedig â’r cwricwlwm ynghylch crefydd, gwerthoedd a moeseg ac addoli ar y cyd.

Cyfansoddiad CYSGGM

Yn unol â deddfwriaeth, mae CYSGGM yn cynnwys tri grŵp:

Cynrychiolwyr enwadau Cristnogol a phrif grefyddau eraill a safbwyntiau byd-eang anghrefyddol, gan adlewyrchu eu presenoldeb yn fras yn ardal yr awdurdod lleol.
Cynrychiolwyr o gymdeithasau athrawon.
Cynrychiolwyr o’r awdurdod lleol.

Gall CYSGGM hefyd gyfethol aelodau ychwanegol heb bleidlais, yn unol â’i gyfansoddiad.

Gweledigaeth CYSGGM Sir Benfro

Ethos: Grymuso Meddyliau, Meithrin Gwerthoedd, Tyfu Cymuned

Gweledigaeth ar gyfer CYSGGM

Fel dinasyddion hapus, caredig, egwyddorol a gwybodus*, mae holl blant a phobl ifanc Sir Benfro yn datblygu gwybodaeth a dealltwriaeth ddyfnach o safbwyntiau a gwerthoedd crefyddol ac anghrefyddol, a sgiliau cynyddol soffistigedig, fel deialog ystyrlon a meddwl yn feirniadol.**
Mae pob athro ac ysgol yn cael eu harwain a’u cefnogi i ddylunio, gweithredu a mireinio cwricwlwm a diwylliant crefydd, gwerthoedd a moeseg trawsnewidiol sy’n seiliedig ar dystiolaeth, yn tynnu ar brofiadau byw a bywyd. Mae hyn yn galluogi ysgolion i gyflawni dyletswyddau deddfwriaethol ar gyfer disgyblion 3–16 oed a disgwyliadau ar gyfer disgyblion 16–18 oed.
Mae CYSGGM yn hyrwyddo ac yn cefnogi crefydd, gwerthoedd a moeseg o ansawdd uchel i bob dysgwr, gan ddathlu a rhannu arferion effeithiol, ac ymgysylltu’n rhagweithiol â theuluoedd a chymunedau. Mae monitro systematig yn llywio hunanwerthuso ac adolygiadau, er enghraifft, o faes llafur cytunedig crefydd, gwerthoedd a moeseg Sir Benfro, a chynllunio gwelliant a dysgu proffesiynol.

Mae CYSGGM yn tywys ysgolion i fodloni gofynion statudol ar gyfer addoli ar y cyd mewn ffyrdd sy’n wahoddiad, sy’n gynhwysol a myfyriol.

* Mae hyn yn ymwneud ag un o’r pedwar diben sy’n ganolog i Gwricwlwm i Gymru, h.y. dinasyddion egwyddorol, gwybodus sy’n:

canfod, yn gwerthuso ac yn defnyddio tystiolaeth wrth ffurfio barn
trafod materion cyfoes ar sail eu gwybodaeth a’u gwerthoedd
deall ac yn arfer eu cyfrifoldebau a’u hawliau dynol a democrataidd
deall ac yn ystyried effaith eu gweithredoedd wrth ddewis a gweithredu
wybodus am eu diwylliant, eu cymuned, eu cymdeithas a’r byd nawr ac yn y gorffennol
parchu anghenion a hawliau pobl eraill, fel aelod o gymdeithas amrywiol
dangos eu hymrwymiad i sicrhau cynaliadwyedd y blaned, ac sy’n barod i fod yn ddinasyddion yng Nghymru a’r byd

** Dyma ddiffiniad gweithredol cynhwysol CYSGGM o lythrennedd crefyddol:

deall ac ymgysylltu â safbwyntiau crefyddol ac anghrefyddol ar y byd, a’r amrywiaeth o fewn ac ymhlith y credoau a’r safbwyntiau hyn.
meddwl yn feirniadol am rôl, effaith a dylanwad crefydd a chredoau anghrefyddol ar unigolion, cymdeithas, diwylliant a’r byd yr ydym yn byw ynddo.
deialog ymholi a pharchus, ystyrlon gydag unigolion crefyddol ac anghrefyddol.
diogelu rhag stereoteipiau niweidiol a bod yn agored i gamwybodaeth neu dwyllwybodaeth sy’n ymwneud â ffydd a chredoau.
cyfrannu at gydfodolaeth wybodus a heddychlon mewn byd amlddisgyblaethol, rhyng-gysylltiedig.

Egwyddorion arweiniol

Cynwysoldeb: Mae pob plentyn a pherson ifanc yn cael mynediad at addysg crefydd, gwerthoedd a moeseg mewn ffyrdd sy’n diwallu eu hanghenion, eu diddordebau a’u cyd-destunau, ac sy’n addas ar gyfer eu cyfnod datblygu.

Gwrthrychedd: Mewn ysgolion heb nodwedd grefyddol, mae disgyblion yn dysgu bod sawl dull o fyw bywyd cadarnhaol; cyflwynir gwybodaeth am unrhyw grefydd, byd-olwg neu werth yn niwtral a heb ragfarn.

Dadansoddi yn feirniadol: Anogir a datblygir sgiliau dadansoddi, cwestiynu, meddwl annibynnol a thrafodaeth fel y gall dysgwyr ymgysylltu’n ystyrlon ac yn barchus â materion cymhleth sy’n addas i’w cam datblygiad.

Lluosogrwydd: Mae crefydd, gwerthoedd a moeseg yn adlewyrchu amrywiaeth o gredoau a safbwyntiau i ddyfnhau dealltwriaeth o gymhlethdodau cymunedau a chymdeithas.

Dilysrwydd: Mae crefydd, gwerthoedd a moeseg yn galluogi dysgwyr i wneud synnwyr o’u hardal leol, Sir Benfro, Cymru a’r Byd, eu lle ynddi a sut y gallant fanteisio ar gyfleoedd i ddylanwadu ar gymdeithas wrth iddi siapio.

Cydfodolaeth: Mae crefydd, gwerthoedd a moeseg yn galluogi dysgwyr i ddatblygu’r wybodaeth, y sgiliau a’r uchelgais i gydfodoli’n hapus ac yn bwrpasol.

Urddas: Rydym i gyd yn cael ein geni’n deilwng.

Geirfa

CYSAG (Cyngor Ymgynghorol Sefydlog ar Addysg Grefyddol)

CYSGGM (Cyngor Ymgynghorol Sefydlog ar Grefydd, Gwerthoedd a Moeseg)

AdAS (Adran Addysg a Sgiliau)

Estyn (Arolygaeth addysg a hyfforddiant Cymru)

PYCAG (Panel Ymgynghorol Cenedlaethol Addysg Grefyddol)