Dweud eich dweud
Ymgynghoriad Gyllideb ar gyfer 2026-27
05 Ionawr 2026: Mae'r ymgynghoriad hwn wedi cau. Diolch am gymryd rhan.
Ynglŷn â'r ymgynghoriad
Fel cynghorau eraill yng Nghymru, mae Cyngor Sir Penfro yn wynebu pwysau cyllidebol parhaus a bydd angen i ni wneud arbedion cyllidebol. Amcangyfrifir bod y bwlch cyllido ar gyfer 2026-27 yn £17.7 miliwn, gyda'r potensial iddo gynyddu ymhellach. Mae'r ffigwr hwn yn seiliedig ar y dybiaeth ein bod yn derbyn cynnydd o 2.3% (mewn termau real) yn ein setliad gan Lywodraeth Cymru.
Dros y degawd diwethaf neu ragor, rydym wedi llwyddo i wneud arbedion o ryw £129 miliwn yn y gyllideb, gyda chefnogaeth eich awgrymiadau arbed. Bydd deall pa wasanaethau sy'n bwysig i chi yn ein helpu i wneud y dewisiadau anodd i osod cyllideb y Cyngor ar gyfer 2026–27 a thu hwnt.
Eich barn
Mae ystyried eich barn yn rhan hanfodol o bennu'r gyllideb a'r broses gynllunio ariannol tymor canolig. Gallwch roi eich barn ar ein dewisiadau arbed cyllideb drwy lenwi'r ffurflen ymateb ar-lein.
Sylwch mai amcangyfrifon cychwynnol yw'r holl ffigurau a roddir. Bydd y rhain yn newid wrth i ni symud drwy'r broses o gynllunio'r gyllideb ac eglurir rhagdybiaethau cychwynnol.
Os hoffech gael copi papur, ffoniwch ein Canolfan Cyswllt Cwsmeriaid ar 01437 764551 neu e-bostiwch ymholiadau@sir-benfro.gov.uk fel y gallwn wneud trefniadau i anfon hyn atoch. Dychwelwch y ffurflen i budget.suggestions@pembrokeshire.gov.uk neu drwy'r post at Cyngor Sir Penfro, Tîm Cyllid, 2F Neuadd y Sir, Hwlffordd, SA61 1TP.
Y dyddiad cau ar gyfer ymatebion wedi’u cwblhau yw 4 Ionawr 2026.
Offeryn modelu cyllideb
Rydym wedi datblygu Offeryn modelu cyllideb.
Mae gwybodaeth am sut i ddefnyddio’r modelwr cyllideb ar gael ar y botwm 'Arweiniad' ar y Modeller ei hun.
Bydd rhagor o wybodaeth am y gyllideb yn cael ei chyflwyno yn y Cyfarfod Cabinet ar 1 Rhagfyr 2025 a gellir ei gweld ar wefan y Cyngor a Democratiaeth. Gallwch ddod o hyd i bapurau a gweld gweddarllediadau o'r cyfarfodydd hyn trwy'r ddolen hon.
Bydd y wybodaeth a gesglir yn ystod yr ymgynghoriad yn cael ei defnyddio i helpu Cynghorwyr i benderfynu beth fydd y gyllideb derfynol ar gyfer 2026-2027. Mae’r cyngor wedi trefnu cyfarfod gosod cyllideb ar gyfer 20 Chwefror 2026 i gytuno ar gyllideb 2026–2027.
Cyd-destun y gyllideb
Bwlch cyllid
Ar gyfer 2026-27, rydym yn wynebu diffyg amcangyfrifedig o £23.2 miliwn (cyllid refeniw net). Gan edrych ymhellach i'r dyfodol, ein hamcangyfrif presennol ar gyfer Cynllun Ariannol Tymor Canolig 2026-27 i 2029-30 yw bwlch cyllido rhagamcanol o dros £51 miliwn.
Mae’r cynnydd mewn costau o ganlyniad i nifer o ffactorau, gan gynnwys y canlynol:
- Cynnydd yn nifer y bobl sydd angen ein cymorth gyda chostau cynyddol cysylltiedig, yn enwedig o fewn ein hysgolion, gofal cymdeithasol plant a gofal cymdeithasol i oedolion, sydd wedi cynyddu’n sylweddol yn ystod hanner cyntaf 2025-26, a disgwylir iddo barhau i 2026-27 a thros y tymor canolig.
- Mae costau cyflogaeth hefyd wedi cynyddu oherwydd dyfarniadau cyflog uwch na chwyddiant y cytunwyd arnynt yn ystod 2026-27 ar gyfer yr holl staff, gan gynnwys athrawon, a oedd yn fwy na’n rhagdybiaethau yn y gyllideb.
- Er ein bod yn rhagdybio y bydd cynnydd o 2.3% yn ein setliad gan Lywodraeth Cymru, ni fydd hyn yn ddigon i dalu am y cynnydd sylweddol mewn costau.
- Mae cyllideb Cyngor Sir Penfro wedi’i gwasgu ymhellach oherwydd bod gennym ni hefyd y pumed Treth Gyngor Band D isaf yng Nghymru ar gyfer 2025-26 (£1,651.97). Mae papurau cyllideb y cabinet yn rhoi rhagor o fanylion ynghylch pam mae hyn yn wir.
Gan edrych i’r dyfodol, disgwyliwn i’r her gyllidebol a wynebwyd yn ystod y blynyddoedd diwethaf barhau ar draws cyfnod y Cynllun Ariannol Tymor Canolig, sef 2026–2027 i 2029–2030. Ar wahân i 2023–2024 (lle roedd angen i ni ddefnyddio swm bach o gronfeydd wrth gefn), rydym wedi llwyddo i weithredu o fewn y gyllideb gyda chynilion cyllideb sylweddol o £129 miliwn wedi’u gwneud dros y degawd diwethaf neu ragor. Fodd bynnag, mae’r cynnydd mewn cyflogau a’r cynnydd parhaus yn y galw yn cyflwyno heriau parhaus i’r gyllideb ac yn cyflwyno penderfyniadau anodd inni eu gwneud.
Sut y gallwn lenwi'r bwlch cyllido
Mae nifer o ffyrdd y gellir llenwi’r bwlch cyllido:
- Cynyddu cyfradd Treth y Cyngor yr ydym yn ei chodi
- Gallem gynyddu treth y cyngor (mae pob cynnydd o 1% yn debygol o fod oddeutu £907,000 o incwm ychwanegol).
- Newid y ffordd y mae gwasanaethau'n cael eu darparu
- Lleihau ein gwariant (enillion effeithlonrwydd, gwelliannau TG, lleihau'r hyn a wnawn, sicrhau bod sefydliadau eraill yn talu eu cyfran). Ni fydd rhai o'r newidiadau hyn yn effeithio ar sut mae pobl yn derbyn gwasanaethau ond bydd llawer ohonynt yn.
- Cynyddu'r swm rydym yn ei godi ar ddefnyddwyr am rai gwasanaethau
- Gallem gynyddu ffioedd defnyddwyr i gynhyrchu mwy o incwm i wrthbwyso'r arbedion y mae angen eu gwneud. Mae'r cynnydd hwn yn debygol o fod yn swm cymharol fach. Gall rhai o'r ffioedd defnyddwyr fod yn berthnasol i fusnesau yn hytrach nag aelwydydd.
Ein dull o lenwi'r bwlch cyllido
Mae ein dull gweithredu wedi cynnwys canolbwyntio ar arbedion mewn meysydd lle mae'n debygol y bydd yr effaith leiaf ar y cyhoedd a'r gwasanaethau craidd y mae gennym ddyletswydd i'w darparu.
Cafodd rhestr hir o gynigion ar gyfer arbedion cyllideb eu cyflwyno gan wasanaethau ar draws yr awdurdod. Cafodd y cynigion hyn eu grwpio fel bod cynigion sy'n cael llai o effaith ar y cyhoedd ac sy'n haws eu gwneud yn cael eu hystyried cyn y rhai a fyddai'n cael effaith sylweddol ar wasanaethau cyhoeddus ac yn peri risg i wasanaethau y mae gennym ddyletswydd i'w darparu.
Bydd effaith rhai o'r cynigion ar gyfer arbedion cyllideb yn cael ei theimlo'n fewnol o fewn y Cyngor. Fodd bynnag, mae nifer o gynigion a allai effeithio ar y ffordd y mae'r cyhoedd yn derbyn gwasanaethau. Dyma'r cynigion sydd wedi'u cynnwys yn yr ymgynghoriad hwn. Nid ydym wedi cynnwys unrhyw gynigion cyllideb y mae disgwyl i’r Cabinet neu'r Cyngor wneud penderfyniad yn eu cylch cyn dyddiad cau'r ymgynghoriad hwn.
Gwelwch y Asesiad Effaith Integredig