Eich Cartref
Tamprwydd a Llwydni
Rheoli lleithder, anwedd a llwydni yn eich cartref
Deall y broblem
- Lleithder: Wedi'i achosi gan ollyngiadau neu ddŵr yn mynd i mewn trwy waliau a thoeau neu'n codi o'r ddaear. Chwiliwch am farciau llanw ar waliau.
- Anwedd: Yn digwydd pan fydd aer cynnes a llaith yn taro arwynebau oer fel ffenestri neu waliau. Mae gweithgareddau bob dydd fel coginio ac ymolchi yn ychwanegu lleithder at yr awyr.
- Llwydni: Yn tyfu ar arwynebau llaith ac yn edrych fel smotiau du, llwyd neu wyrdd. Gall effeithio ar waliau, dodrefn, dillad a hyd yn oed eich iechyd.
Pam fod anwedd yn bwysig
- Gall achosi llwydni
- Yn difrodi dodrefn a fframiau ffenestri
- Yn gwaethygu problemau anadlu fel asthma
Beth sy'n achosi anwedd?
- Gormod o leithder yn yr awyr
- Awyru gwael
- Arwynebau oer
- Tymheredd isel dan do
Faint o leithder ydym yn ei greu?
- Bàth/cawod: 2 beint
- Golchi dillad: 1 peint
- Sychu dillad dan do: 9 peint
- Coginio / defnyddio tegell: 6 pheint
- Golchi llestri: 2 beint
- Cyfanswm i deulu: hyd at 20 peint y dydd!
Awgrymiadau i leihau lleithder
- Sychwch ddillad y tu allan neu yn yr ystafell ymolchi gyda'r drws ar gau a'r ffenestr ar agor.
- Defnyddiwch gaeadau sosbenni wrth goginio a lleihau'r defnydd o ddŵr.
- Rhedwch ddŵr oer yn gyntaf wrth lenwi bàth.
- Cadwch ddrysau'r gegin a'r ystafell ymolchi ar gau.
- Defnyddiwch ffannau echdynnu neu sychwyr dillad ag awyrellau.
- Osgowch wresogyddion nwy gan eu bod yn creu llawer o leithder.
Awyrwch y cartref yn well
- Agorwch ffenestri ar ochrau gyferbyn y tŷ am 30 munud bob dydd.
- Defnyddiwch wyntyllau echdynnu mewn ceginau ac ystafelloedd ymolchi.
- Gadewch ffenestri ystafelloedd gwely ychydig ar agor yn y nos.
- Peidiwch â rhwystro awyrellau.
- Gadewch i aer gylchredeg o amgylch dodrefn a thu mewn i gypyrddau dillad.
Cynheswch arwynebau oer
- Inswleiddiwch lofftydd a waliau.
- Ataliwch ddrafftiau lle bo'n ddiogel (nid mewn ystafelloedd gyda gwresogyddion nwy na phoptai).
- Peidiwch â rhwystro briciau aer nac awyrellau.
Cadwch dymheredd cyson
- Gwresogwch yr holl ystafelloedd i lefel gymedrol.
- Cadwch y gwres ar lefel isel drwy'r dydd yn ystod tywydd oer.
- Defnyddiwch wresogyddion trydan mewn ystafelloedd heb wres.
- Osgowch or-awyru mewn tywydd oer.
Camau dyddiol i leihau anwedd
- Sychwch y ffenestri a'r siliau bob bore.
- Sychwch arwynebau gwlyb mewn ceginau ac ystafelloedd ymolchi.
- Gwasgwch ddillad yn sych yn lle eu sychu ar reiddiaduron.
Pwyntiau allweddol i'w cofio
- Lleihau lleithder
- Awyru'r cartref yn well
- Cynhesu arwynebau oer
- Cynnal tymheredd cyson
Angen cymorth?
Os ydych chi wedi dilyn yr holl ganllawiau uchod ac mae'r problemau'n parhau, cysylltwch â Chynnal a Chadw Adeiladau ar 01437 764551 neu anfonwch neges e-bost at ymholiadau@sir-benfro.gov.uk
Gallwch hefyd roi gwybod am atgyweiriad drwy ein Gwasanaeth Tai ar-lein.
neu
Gallwch roi gwybod am atgyweiriad dros y ffôn yn ystod yr amseroedd hyn:
- 8am i 6pm o ddydd Llun i ddydd Iau
- 8am i 5pm dydd Gwener
- 8am i 2pm dydd Sadwrn a dydd Sul
Gellir rhoi gwybod am argyfyngau y tu allan i oriau drwy ffonio 0345 601 5522.
Cymorth gyda biliau gwresogi
Cysylltwch â'r Tîm Cymorth Ariannol i Denantiaid:
Rhif ffôn: 01437 764551
E-bost: HousingFST@pembrokeshire.gov.uk
Adnoddau i'ch helpu
- Cewch awgrymiadau cyflym ac ymarferol ar sut i leihau anwedd ac atal llwydni yn eich cartref.
- Mae Canllaw i reoli cyddwysiad a llwydni yn eich cartref yn egluro achosion llaith a llwydni, sut i’w atal, a beth i’w wneud os bydd yn ymddangos.
- Defnyddiwch yr Offer Cydbwysedd Lleithder (yn agor mewn tab newydd). Mae’r offeryn ar-lein hwn yn eich helpu i archwilio beth allai fod yn achosi llaith yn eich cartref yn seiliedig ar eich arferion byw a math o eiddo. Fe’i datblygwyd gan Ganolfan y DU ar gyfer Lleithder mewn Adeiladau (UKCMB).
ID: 1760, adolygwyd 04/12/2025