Eich Iechyd

Eich Iechyd

Mae ceg iach yn gallu cyfrannu at eich iechyd yn gyffredinol. Os oes gennych unrhyw boen neu broblemau yn gysylltiedig â’ch dannedd neu ddannedd dodi, neu os ydych chi’n sylwi ar lwmp annisgwyl, darnau coch a gwyn, neu wlser sydd ddim yn gwella yn eich ceg, dylech fynd i weld eich deintydd cyn gynted ag y bo modd.

Os oes gennych eich dannedd eich hunan neu os ydych yn gwisgo dannedd dodi, dylech ymweld â deintydd i gael archwiliadau rheolaidd, o leiaf bob dwy flynedd. Mae Galw Iechyd Cymru yn gallu darparu gwybodaeth am ddeintyddion yn eich ardal. Mae archwiliadau deintyddol am ddim yng Nghymru os ydych danb 25 oed neu os ydych chi’n 60 a throsodd.  

Os ydych chi’n perthyn i un o’r categorïau canlynol, ni fydd yn rhaid i chi dalu am eich triniaeth ddeintyddol GIG. Dyma’r manylion:

  • Rydych chi neu’ch partner yn derbyn Cymhorthdal Incwm, Credyd Cynhwysol, Lwfans Ceisiwr Gwaith, Lwfans Cyflogaeth a Chymorth yn Seiliedig ar Incwm neu warant credyd pensiwn
  • Mae’ch enw yn ymddangos ar Dystysgrif Eithrio Credyd Treth y GIG
  • Mae’ch enw yn ymddangos ar dystysgrif HC2 y GIG ar gyfer cymorth llawn gyda chostau iechyd.

Os oes gennych eich dannedd naturiol, dylech frwshio ddwywaith y dydd gyda phast dannedd fflworid i rwystro pydredd. Gallwch ddefnyddio hylif fflworid i olchi’r geg, brwshys bach i lanhau rhwng dannedd a fflos yn ogystal â’ch brwsh dannedd.  

Os nad oes gennych unrhyw ddannedd, dylech frwshio eich gymiau a’ch tafod gyda brwsh meddal. Os ydych chi’n gwisgo dannedd dodi, mae’n bwysig eich bod yn eu glanhau o leiaf ddwywaith y dydd, ac mae’n well eu tynnu allan dros nos i roi cyfle i’ch ceg orffwys. Gallwch amddiffyn eich dannedd drwy fwyta diet iach a chytbwys, a bwyta llai o fwyd a diod gyda siwgr ac asid ynddynt. Ddylech chi ond bwyta bwyd a diod gyda siwgr ac asid ynddynt adeg prydau bwyd, a dim mwy na phedair gwaith y dydd.  Mae diodydd heb siwgr neu rai heb lawer o siwgr yn gallu toddi arwyneb allanol y dannedd oherwydd bod asid ynddynt. Llaeth a dŵr yw’r diodydd mwyaf diogel i’ch dannedd. Dylech hefyd wylio faint o ddiodydd alcohol yr ydych yn yfed.  

Am ragor o wybodaeth:
British Dental Health Foundation
Ffôn: 01788 539780  (llinell gymorth ddeintyddol) www.dentalhealth.org
NHS www.nhs.uk/livewell/dentalhealth

ID: 2097, adolygwyd 23/01/2018