Glan-yr-afon: Gwybodaeth

Cymru a’r Môr

Mae arddangosfa sy'n archwilio perthynas agos Cymru â'r môr wedi agor ei drysau yng Nglan-yr-afon.

Cymru a'r Môr (9 Tachwedd 2019-27 Mehefin 2020) yw'r drydedd arddangosfa i ymddangos yng nghyfleuster blaenllaw Hwlffordd ar lan afon y dref ers iddo agor ym mis Rhagfyr 2018, ac mae'n dilyn llwyddiant Trysorau a Kyffin Williams: Tir a Mor.

Wedi'i hysbrydoli gan straeon a delweddau o gasgliadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru, Amgueddfa Cymru a CADW, mae'r arddangosfa yn archwilio effaith y môr ar dirwedd a diwylliant Cymru.

Bydd ymwelwyr â Cymru a'r Môr yn dysgu am y modd y mae artistiaid a beirdd wedi cael eu hysbrydoli gan y môr, gyda phaentiadau gan Kyffin Williams a Claudia Williams ochr yn ochr â ffigurau enwog o hanes morol Cymru a oedd yn teithio'r môr fel Sarah Janes Rees (Cranogwen), a gafodd ei henwebu'n un o 'Ferched Mawreddog' y BBC.

Ymhlith yr arddangosfeydd nodedig y mae gwregys achub a achubodd yr Is-iarll Rhondda pan suddodd y Lusitania yn 1915, teipysgrif o We Lying by Seasand gan Dylan Thomas a hunangofiant William Owen, y 'smyglwr nodedig', a gafodd ei grogi am lofruddiaeth yn 1747.

Mae'r arddangosfa hefyd yn cynnwys cyfres o hen glipiau ffilm o leoliadau glan môr yn Sir Benfro a thu hwnt, diolch i Archif Genedlaethol Sgrin a Sain Cymru a Sefydliad Ffilm Prydain.

Meddai Aelod Cabinet Cyngor Sir Penfro dros yr Economi, Twristiaeth, Hamdden a Diwylliant, Paul Miller, "Mae gan Sir Benfro gyswllt annatod â'r môr, felly mae'n addas iawn bod Cymru a'r Môr yn dod i'r sir."

"Rydym yn hyderus y bydd yr arddangosfa hon, fel ein harfordir trawiadol, yn denu llawer o ymwelwyr yn ystod y misoedd nesaf."

Dywedodd Mike Cavanagh, Pennaeth Gwasanaethau Diwylliant, Hamdden, Twristiaeth a Chofrestru, y bydd Cymru a'r Môr yn ychwanegu at arlwy amrywiol Glan-yr-afon.

"Mae'r arlwy eclectig, sy'n cynnwys llyfrgell, oriel, gwybodaeth i ymwelwyr a siop goffi, yn diwallu anghenion ein defnyddwyr llyfrgell lleol ac, ar yr un pryd yn gyrchfan deniadol i ymwelwyr â Sir Benfro.

"Rydym yn sicr y bydd Cymru a'r Môr, yn yr un modd â'r arddangosfeydd blaenorol, yn arddangosfa sy'n werth ei gweld i breswylwyr a phobl eraill fel ei gilydd, wrth i ni nesáu at flwyddyn ers agor y lleoliad.

Mae'r oriel yng Nglan-yr-afon yn deillio o bartneriaeth gyffrous rhwng Cyngor Sir Penfro a Llyfrgell Genedlaethol Cymru, sy'n galluogi arddangosfeydd arbennig fel Cymru a'r Môr i ddod i Sir Benfro.

"Mae rhoi mynediad i'n casgliadau cenedlaethol yn flaenoriaeth bwysig i'r Llyfrgell Genedlaethol," meddai Pedr ap Llwyd, Llyfrgellydd a Phrif Weithredwr Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

"Drwy arddangosfa Cymru a'r Môr, bydd ymwelwyr o Sir Benfro a thu hwnt yn gallu gweld amrywiaeth o eitemau gwerthfawr a deniadol sy'n dangos y gydberthynas arbennig rhwng y Cymry a'r môr o ran ein tirwedd a'n diwylliant."

"Mae ein casgliadau yn eiddo i'r genedl, ac mae arddangosfa fel hon yn ein galluogi i gyflwyno detholiad arbennig o'n casgliadau fel bod y cyhoedd yn gallu gwerthfawrogi cyfoeth ein treftadaeth a'n hanes."

Bydd Llyfrgell Genedlaethol Cymru hefyd yn cyflwyno rhaglen o ddigwyddiadau a gweithgareddau addysgu cyffrous i gyd-fynd â'r arddangosfa hon, gan gynnwys sgwrs gan y Comisiwn Brenhinol ar ei gyhoeddiad newydd am Gymru a'r môr.

Yn ymddangos ochr yn ochr ag arddangosfa Cymru a'r Môr mae Stori Sir Benfro, sefarddangosfa barhaol yng Nglan-yr-afon sy'n canolbwyntio ar hanes, diwylliant, celfyddydau a chwedlau Sir Benfro.

Bydd y ddwy arddangosfa i'w gweld tan ddydd Sadwrn 27 Mehefin 2020, fel rhan o bartneriaeth barhaus rhwng Cyngor Sir Penfro a Llyfrgell Genedlaethol Cymru yng Nglan-yr-afon.

Daeth cyllid i adeiladu'r cyfleuster o amryw o ffynonellau, gan gynnwys Cyngor Sir Penfro, Llywodraeth Cymru, Sefydliad Wolfson, Sefydliad Foyle ac Awdurdod Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro.

Mae Cyngor Tref Hwlffordd wedi rhoi pecyn cyllid pum mlynedd i sicrhau bod y llyfrgell yn gallu agor drwy gydol y flwyddyn ar brynhawn dydd Sadwrn, gan gofio mai ar fore dydd Sadwrn yn unig yr oedd y llyfrgell flaenorol ar agor.

ID: 5251, adolygwyd 03/12/2019

Glan-yr-afon

Mae Canolfan Glan-yr-afon, a agorwyd yn 2018, yn brif gyfleuster diwyllianol sydd i’w chael yng nghanol tref Hwlffordd.

Dyma ganlyniad partneriaeth gyffrous rhwng Cyngor Sir Penfro a Llyfrgell Genedlaethol Cymru, mae Glan-yr-afon yn cynnig:

Llyfrgell - Gofod yr 21ain ganrif sy’n cyfuno stoc lyfrau draddodiadol gyda mynediad ar-lein a thechnoleg hunanwasanaeth.

Oriel - Lleoliad o arwyddocâd cenedlaethol yn dod â rhai o drysorau'r genedl i'r sir mewn partneriaeth â Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Gwybodaeth i Ymwelwyr - Stop cyntaf i ymwelwyr y sir, sy’n tynnu sylw at fannau gwyliau poblogaidd a gemau cudd.

Plant - Ardal ar thema castell, ynghyd â thŵr darllen i blant a wal stori ryngweithiol.

Y Bywydfan - Mae’r Hwb Bywyd: Ffyrdd o Wella Lles yn rhoi sylw i gyfoeth o wybodaeth ar ‘Iechyd a Lles’, a 'Sgiliau Gwaith ac Arian’.

Siop Goffi - Lle perffaith i gwrdd â ffrindiau, i fwynhau llyfr neu i ymlacio gyda choffi a golygfa o lan yr afon.

Daeth arian i adeiladu’r cyfleuster o amrywiaeth o ffynonellau gan gynnwys Cyngor Sir Penfro, Llywodraeth Cymru, Sefydliad Wolfson, Sefydliad Foyle ac Awdurdod Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro.

Mae Cyngor Tref Hwlffordd wedi rhoi pecyn ariannu pum mlynedd er mwyn sicrhau bod y llyfrgell yn gallu agor ar brynhawniau Sadwrn drwy gydol y flwyddyn, yn wahanol i’r hen lyfrgell a oedd ond ar agor yn ystod y bore ar ddyddiau Sadwrn.

ID: 4457, adolygwyd 03/12/2019