Arwerthiannau undydd ac achlysurol

Ffeithiau pwysig i'w hystyried cyn cynnal arwerthiant achlysurol neu undydd yn eich safle

Yn y canllaw hwn, defnyddir y geiriau 'rhaid' neu 'rhaid peidio' lle mae gofyniad cyfreithiol i wneud (neu beidio gwneud) rhywbeth. Defnyddir y gair 'dylai' pan fo canllawiau cyfreithiol sefydledig neu arfer gorau sy'n debygol o'ch helpu i osgoi torri'r gyfraith.

Mae'r canllawiau hyn ar gyfer Cymru, Lloegr a'r Alban

Os ydych yn cynnig eich eiddo, neu ystafelloedd yn eich eiddo, i'w llogi, mae'n bosibl y byddwch yn derbyn ceisiadau i'w ddefnyddio i gynnal arwerthiant unwaith ac am byth – gall hyn gynnwys nwyddau a fethdalwyd, nwyddau wedi'u datod neu nwyddau a oedd wedi'u hen gatalog neu gallai gynnwys busnes sydd am werthu ei nwyddau a/neu wasanaethau fel digwyddiad untro yn eich lleoliad.

Gellir disgrifio digwyddiadau fel seminarau, confensiynau neu barton, lle darperir gwybodaeth i fynychwyr, ond mae cyfle hefyd i brynu nwyddau neu wasanaethau gan y masnachwr, neu hyd yn oed i ddefnyddwyr werthu nwyddau i fasnachwyr, megis aur neu hen bethau.

Mae yna hefyd 'siopau dros dro', lle mae'n bosibl y bydd rhywun eisiau llogi eich eiddo i redeg busnes manwerthu am gyfnod cyfyngedig.

Er y bydd llawer o geisiadau yn ddilys, mae yna fasnachwyr twyllodrus sydd am ddefnyddio'ch eiddo ar gyfer arwerthiant undydd twyllodrus, gan gynnwys digwyddiadau fel 'arwerthiannau ffug'. Gall hyn greu problemau i ddefnyddwyr a gallai niweidio eich enw da.

GWERTHIANNAU ODDI AR Y SAFLE

P'un a yw'r masnachwr sy'n llogi eich eiddo yn ddilys ai peidio, gallai'r gwerthiannau a'r siopau dros dro hyn gael eu dosbarthu fel gwerthiannau 'oddi ar y safle', gan nad yw'r trafodion yn digwydd ym man busnes arferol y masnachwr.

Mae hyn yn golygu, o dan Reoliadau Contractau Defnyddwyr (Gwybodaeth, Canslo a Thaliadau Ychwanegol) 2013, bod gan ddefnyddwyr hawl i gyfnod canslo o 14 diwrnod a gallant ddychwelyd y nwyddau i'r masnachwr os byddant yn newid eu meddwl. O dan yr amgylchiadau hyn, rhaid rhoi gwybodaeth benodol yn ysgrifenedig i'r defnyddiwr, rhywbeth na fydd llawer o fasnachwyr yn ei wneud.

Ceir rhagor o wybodaeth am werthiannau oddi ar y safle yn 'Contractau defnyddwyr: gwerthu oddi ar y safle'.

GWERTHIANNAU FFUG AC ARWERTHIANNAU FFUG

Yn nodweddiadol, bydd ystafell yn cael ei harchebu ar gyfer gwerthu nwyddau cartref neu debyg. Bydd yr arwerthiant wedyn yn cael ei hysbysebu drwy ddulliau amrywiol, gan gynnwys cyfryngau cymdeithasol, yn y papurau lleol, a/neu daflenni'n cael eu dosbarthu i dai yn yr ardal neu'n cael eu rhoi i bobl ar y stryd. Mae'r hysbysebion hyn fel arfer yn cynnwys amrywiaeth o nwyddau am bris bargen, a gynigir i'w gwaredu mewn 'gwerthiant stoc methdalwyr', 'gwerthiant datodiad enfawr' neu ryw ddigwyddiad a ddisgrifir yn yr un modd.

Y GWERTHIANT

Mae'r bargeinion ymddangosiadol a gynigir yn aml yn denu torf eithaf mawr, ond yn ymarferol anaml, os o gwbl, y bydd bargeinion yn dod i'r amlwg yn yr arwerthiant. Er enghraifft, gall 'gwerthiant gwaredu enfawr' sy'n cynnwys amrywiaeth o nwyddau ag enw brand fel setiau teledu neu chwaraewyr Blu-ray droi allan i fod yn werthiant o nwyddau gwerth isel fel setiau offer, sbectol, DVDs gwag a nwyddau trydanol, y gall llawer ohonynt fod wedi'u hadnewyddu, eiliadau neu ddychweliadau cwsmeriaid.

Ni fydd y nwyddau ar werth yn agored ond yn hytrach byddant yn cael eu cynnig i'w gwerthu yn ystod hyrwyddiad gwerthiant slic iawn, wedi'i ddosbarthu o bodiwm i dorf o ddarpar ddefnyddwyr, sy'n aml iawn yn cael eu cymryd i mewn yn llwyr gan dactegau gwerthu sy'n dibynnu ar seicoleg torfol i greu cyffro. Gall y tactegau hyn gynnwys gofyn i ddefnyddwyr godi eu dwylo os ydynt am brynu nwyddau penodol neu fag o nwyddau, neu ddewis defnyddwyr penodol er mwyn eithrio gweddill y gynulleidfa.

Mewn arwerthiant arferol, bydd y gwerthwr yn dechrau trwy gynnig nwyddau gwerth isel am brisiau rhoddion. Yna byddant yn symud ymlaen i ddatblygu'r awyrgylch gwerthu trwy gynnig mwy o eitemau gwerthfawr i'w gwerthu. Mae'n bosibl y bydd yr eitemau hyn yn cael eu 'prynu' gan gynorthwywyr y trefnwyr yn y gynulleidfa, gan ychwanegu at y cyffro. Gellir arddangos detholiad cyfyngedig o nwyddau trydanol enw brand ar y rostrwm gwerthu heb eu gwerthu byth. Fodd bynnag, mae eu presenoldeb yn cadw diddordeb y gynulleidfa.

Nod y trefnwyr yw cyrraedd pwynt lle mae defnyddwyr yn fodlon trosglwyddo arian i brynu cynnwys bagiau bin wedi'u selio gan ddisgwyl eu bod yn cynnwys nwyddau o safon. Dywedir wrth y defnyddwyr i beidio ag agor y bagiau nes iddynt fynd allan, neu gartref, ac yna mae'n troi allan eu bod yn cynnwys eitemau rhad o ansawdd gwael neu hyd yn oed eitemau diffygiol a brics cartref i ychwanegu pwysau. Erbyn hyn, fel arfer mae'n rhy hwyr. Hyd yn oed pan fo'r defnyddiwr yn gallu adnabod neu gysylltu 'r trefnwyr i wneud cwyn, gall y trefnwyr fod yn ddi-gymorth wrth ddelio nhw.

Mae'r arferion gwerthu a ddisgrifir yn debygol o fod yn 'arferion gwaharddedig' o dan y DMCCA (gweler 'Argaeledd camarweiniol' yn y canllaw 'Diogelwch rhag masnachu annheg (cyfraith droseddol)'). Gallai'r hyrwyddwr wynebu naill ai erlyniad neu gamau o dan y DMCCA i atal yr arferion. Gallai fod camau gweithredu hefyd yn erbyn disgrifiadau twyllodrus, dulliau prisio neu dwyll.

CWYNION

Mae cwynion nodweddiadol yn honni:

deunydd hyrwyddo a dulliau gwerthu camarweiniol
gwerthu nwyddau diffygiol, wedi'u camddisgrifio ac o ansawdd gwael
anhawster cysylltu 'r masnachwr i gael ad-daliadau
methiant i roi eu hawliau canslo i ddefnyddwyr

Mae lleoliadau wedi cwyno bod natur y gwerthiant wedi'i gamliwio iddyn nhw pan dderbynion nhw'r archeb ac, mewn rhai achosion, nad ydyn nhw wedi derbyn tl am yr archeb. Mewn rhai arwerthiannau, mae aelodau o staff y lleoliad wedi gorfod delio defnyddwyr dig iawn a oedd yn eu dal yn gyfrifol am ddatrys eu cwynion gyda'r hyrwyddwr gwerthu.

BETH ALLA I'I WNEUD?

Yr ateb amlwg yw dweud na i unrhyw ymholiadau gan drefnwyr gwerthu. Fodd bynnag, os nad ydych yn sir a yw'r ymholiad gan fasnachwr dilys, gofynnwch rai cwestiynau treiddgar am y gwerthiant arfaethedig pan fyddwch yn derbyn yr ymholiad cychwynnol ynghylch archebu.

Dylech sicrhau bod gennych system i ddelio ag archebion am werthiannau yn eich safle, gan gynnwys camau gweithredu fel cadw manylion ysgrifenedig pob archeb. Os gwneir yr archeb dros y ffn, edrychwch ar y cwmni ar-lein a ffoniwch nhw'n l i sicrhau mai nhw yw'r rhai y dywedant ydyn nhw. Gofynnwch gwestiynau am natur yr archeb i weld pa ymateb a gewch. Os ydych yn amheus o gwbl, gwrthodwch yn gwrtais a rhybuddiwch leoliadau posibl eraill.

Mae ffurflen archebu, gan gynnwys cod ymddygiad, wedi'i pharatoi ar gyfer lleoliadau i sicrhau cytundeb ysgrifenedig y bydd y llogwr yn cadw at delerau ac amodau penodol. Cynlluniwyd y ffurflen i atal gwerthiant undydd o'r math a ddisgrifir uchod rhag cael ei gynnal. Efallai y byddwch hefyd am gyfeirio at y telerau ac amodau a ddarperir ar y ffurflen pan ddaw'r ymholiad cychwynnol i archebu, i'ch cynorthwyo i sefydlu natur y gwerthiant arfaethedig. Os byddwch yn cael y sicrwydd cywir gan yr ymholwr, ac yn penderfynu bwrw ymlaen 'r archeb, dylid gofyn i'r llogwr lofnodi'r ffurflen. Mae'r ffurflen archebu ynghlwm; mae'n cyfeirio at Ganllawiau'r Sefydliad Safonau Masnach Siartredig i Fasnachwyr ar Arferion Prisio, sydd i'w weld yn y canllaw 'Darparu gwybodaeth am brisiau'.

Mae hefyd yn syniad da dweud wrth fasnachwyr eich bod yn gwybod am gyfraith defnyddwyr a chadw'r hawl i fynychu eich hun a hysbysu eich gwasanaeth Safonau Masnach lleol, fel y gallant sicrhau nad yw'r masnachwr yn torri unrhyw reolau.

Mae gan rai awdurdodau lleol is-ddeddf ar waith sy'n ei gwneud yn ofynnol i feddiannydd y fangre lle mae gwerthiant yn digwydd a'r person sy'n cynnal yr arwerthiant roi hysbysiad ysgrifenedig i'r awdurdod lleol hwnnw os yw gwerthiant achlysurol neu undydd i'w gynnal. Fe'ch cynghorir i wirio gyda'ch awdurdod lleol i weld a oes is-ddeddf o'r fath cyn bwrw ymlaen ag unrhyw archeb.

SAFONAU MASNACH

I gael rhagor o wybodaeth am waith gwasanaethau Safonau Masnach - a chanlyniadau posibl peidio chadw at y gyfraith - gweler 'Safonau Masnach: pwerau, gorfodi a chosbau'.

YN Y DIWEDDARIAD HWN

Newidiadau a wnaed i adlewyrchu dyfodiad Deddf Marchnadoedd Digidol, Cystadleuaeth a Defnyddwyr 2024 (Rhan 4, Pennod 1: 'Diogelwch rhag masnachu annheg') i rym.

Adolygwyd / Diweddarwyd ddiwethaf: Ebrill 2025

DEDDFWRIAETH ALLWEDDOL

Noder

Bwriedir y wybodaeth hon fel canllaw yn unig; dim ond y llysoedd all roi dehongliad awdurdodol o'r gyfraith.

Efallai na fydd dolenni 'deddfwriaeth allweddol' y canllaw ond yn dangos fersiwn wreiddiol y ddeddfwriaeth, er bod dolenni ar wahn i rywfaint o ddeddfwriaeth ddiwygiedig sy'n uniongyrchol gysylltiedig chynnwys y canllawiau. Gellir dod o hyd i wybodaeth ar ddiwygiadau i ddeddfwriaeth y ar y tab 'Mwy o Adnoddau' ym mhob dolen.

Am fwy o wybodaeth, cysylltwch 'r gwasanaeth defnyddwyr Cyngor ar Bopeth, sy'n darparu cyngor cyfrinachol a diduedd ar faterion defnyddwyr yn rhad ac am ddim. Ewch i wefan Cyngor ar Bopeth neu ffoniwch linell gymorth defnyddwyr Cyngor ar Bopeth ar 03454 040505.

TSI: 260365, ID: 528, updated 21/05/2025