Croesfwu, arfau aer, ac ati

In the guide

Ni cheir gwerthu croesfwu, arfau aer nac arfau tanio ffug i gwsmeriaid o dan oed

Mae'r canllaw hwn ar gyfer Cymru a Lloegr

Ceir deddfau sy'n rheoli gwerthu, cyflenwi a hurio ystod eang o arfau. Mae'r canllaw hwn yn amlygu'r deddfau sy'n berthnasol i groesfwu, arfau aer ac arfau tanio ffug, gan gyfeirio'n benodol at y troseddau, yr amddiffyniadau a'r cosbau ar gyfer eu gwerthu, eu cyflenwi a'u hurio (fel y bo'n berthnasol) i unigolion sy'n iau na'r oedran cyfreithiol lleiaf.

Mae'r gyfraith yn y maes hwn yn gymhleth, felly dylech geisio cyngor arbenigol os ydych yn ystyried cofrestru fel deliwr arfau tanio neu gadw'r cynhyrchion hyn i'w gwerthu, eu cyflenwi neu eu hurio.

Dylai manwerthwyr teganau ofalu nad ydynt, trwy amryfusedd, yn gwerthu'r hyn y maen nhw'n ei ystyried yn ddryll tegan diniwed, ond yr hyn y gallai'r gyfraith ei ystyried yn arf tanio ffug sydd felly'n ddarostyngedig i gyfyngiad oedran.

Yr hyn y dylech ei wybod

Mae'r gyfraith sy'n ymwneud chroesfwu yn ceisio ymdrin, ymhlith pethau eraill, gwerthu neu hurio croesfwu i bobl o dan oedran ac atal defnydd anghyfrifol ohonynt. Er bod gan y gyfraith eithriadau ynglyn gwerthu a hurio croesfwu o dan bwysau tynnu penodedig, a chithau'n fanwerthwr cyfrifol, fe allech ddymuno ystyried yn ofalus ai hwn yw'r math o gynnyrch y dymunwch ei werthu.

Delwyr arfau tanio cofrestredig yn unig a all werthu arfau aer. Mae gwerthu a hurio arfau aer a bwledi a chetris yn cael ei reoli'n dynn ac yn ddarostyngedig i gyfyngiadau oedran. Sylwer bod yn rhaid i unigolyn fod yn 18 oed neu'n hyn i werthu a hurio'r arfau hyn.

Gall arfau tanio ffug edrych fel rhai go iawn a chael eu defnyddio gan droseddwyr i gyflawni troseddau. Mae gwerthu arfau tanio ffug realistig wedi'i wahardd. Mae gwerthu a hurio arfau tanio ffug, sy'n gallu cynnwys rhai drylliau pl-ferynnau (BB) a rhai drylliau tegan, yn cael ei reoli'n dynn ac yn ddarostyngedig i gyfyngiadau oedran hefyd.

Yn rhan o unrhyw amddiffyniad yn erbyn honiad bod trosedd wedi'i chyflawni, dylai fod gennych reolaethau effeithiol ar waith i ddangos sut yr ydych yn osgoi gwerthu, cyflenwi neu hurio nwyddau chyfyngiad oedran i bobl sy'n iau na'r oedran cyfreithiol lleiaf. Ceir arweiniad ar hyn yn adran'Aros o fewn y gyfraith'y canllaw hwn.

Mae'r canllaw hwn yn canolbwyntio ar agweddau cyfyngiad oedran y gyfraith sy'n berthnasol i werthu, cyflenwi a hurio'r mathau hyn o gynhyrchion.

Arfau aer

Mae'n drosedd o dan Ddeddf Croesfwu 1987 i unigolyn werthu neu roi ar osod groesfwa neu ran o groesfwa i unigolyn iau na 18 oed (mae hefyd yn drosedd i unigolyn iau na 18 oed brynu neu hurio croesfwa neu ran o groesfwa.) Yr eithriad i hyn yw nad yw'r Ddeddf yn berthnasol i groesfwu sydd phwysau tynnu o lai nag 1.4 cilogram.

Croesfwu

Mae Deddf Arfau Tanio 1968 yn gwahardd unigolyn heblaw am ddeliwr arfau tanio cofrestredig rhag gwerthu neu drosglwyddo arf aer, amlygu arf aer i'w werthu neu ei drosglwyddo a meddu ar arf aer i'w werthu neu ei drosglwyddo.

Mae'n drosedd o dan y Ddeddf hon i werthu neu roi ar osod unrhyw arf neu fwledi a chetris i unigolyn iau na 18 oed.

Mae Deddf Lleihau Troseddau Treisgar 2006 yn datgan bod yn rhaid i'r deliwr arfau tanio werthu a throsglwyddo'r arf aer i'r cwsmer wyneb yn wyneb yn unig ac nid trwy gyfrwng o bell (er enghraifft, trwy gyfrwng catalog neu'r rhyngrwyd).

Arfau tanio ffug

Mae Deddf Lleihau Troseddau Treisgar 2006 yn diffinio'r hyn a olygir gan arf tanio ffug realistig. Ystyrir bod ei olwg (maint, sip a lliw) mor realistig fel ei fod bron yn union yr un fath ag arf tanio go iawn ac nad yw'n arf tanio dadactifedig nac yn henbeth. Gwaherddir gweithgynhyrchu, mewnforio a gwerthu arfau tanio ffug realistig, ond os cewch eich cyhuddo o drosedd, gallwch amddiffyn eich hun trwy ddweud bod yr arf tanio ffug ar gael at ddiben neu ddibenion a nodwyd gan y gyfraith.

Mae Rheoliadau (Arfau Tanio Ffug Realistig) 2007 Deddf Lleihau Troseddau Treisgar 2006 yn ystyried bod arfau tanio ffug yn afrealistig ar gyfer arf tanio go iawn dim ond os ydynt yn llai na 38mm o uchder a 70mm o hyd a naill ai'n goch, oren, melyn, gwyrdd, pinc, porffor a glas llachar neu wedi'u gwneud o ddeunydd tryloyw.

Sylwer y gellid ystyried bod rhai teganau plant yn 'arfau tanio ffug' oni bai eu bod yn wahanol iawn i'r hyn y gellid ei ystyried yn ddryll – er enghraifft, chwistrell ddwr.

Mae'n drosedd o dan Ddeddf Arfau Tanio 1968 i werthu arf tanio ffug i unigolyn iau na 18 oed.

Aros o fewn y gyfraith

Er mwyn cydymffurfio 'r gyfraith ac felly bodloni'r amddiffyniadau cyfreithiol, rhaid i chi gyflwyno polisi dilysu oedran a systemau effeithiol i atal gwerthu i bobl sy'n iau na'r oedran cyfreithiol lleiaf.

Dylai systemau gael eu monitro'n rheolaidd a'u diweddaru fel y bo'r angen i amlygu a chywiro unrhyw broblemau neu wendidau, neu i gyd-fynd ag unrhyw ddatblygiadau technolegol.

Mae nodweddion arfer gorau allweddol system effeithiol yn cynnwys:

Gwiriadau dilysu oedran

Gofynnwch i bobl ifanc ddangos prawf o'u hoedran bob amser. Mae'r Sefydliad Safonau Masnach Siartredig, y Swyddfa Gartref a Chymdeithas Prif Swyddogion yr Heddlu yn cefnogiCynllun Safonau Prawf Oedran (PASS) cenedlaethol y DU, sy'n cynnwys nifer o gyhoeddwyr cardiau. Gallwch fod yn hyderus bod cerdyn a gyhoeddwyd o dan y cynllun ac sy'n cynnwys yr hologram PASS yn brawf derbyniol o oedran.

Mae pasbort neu drwydded yrru llun yn dderbyniol hefyd, ond gwnewch yn siwr fod y cerdyn yn cyfateb i'r sawl sy'n ei ddefnyddio a, lle y bo'n berthnasol, bod y dyddiad geni'n dangos ei fod yn 18 oed neu'n hyn. Gellir defnyddio cardiau adnabod milwrol fel prawf oedran ond, yn yr un modd mathau eraill o brawf adnabod, gwnewch yn siwr fod y llun yn cyfateb i'r sawl sy'n cyflwyno'r cerdyn a gwiriwch y dyddiad geni. Byddwch yn ymwybodol fod pobl 16 a 17 oed yn gallu dal cardiau adnabod milwrol.

Efallai y bydd rhai pobl ifanc yn cyflwyno cardiau adnabod ffug, felly dylech hefyd wirio golwg a theimlad y cerdyn. Er enghraifft, dylai'r hologram PASS fod yn rhan annatod o gerdyn PASS ac nid yn ychwanegiad.

Os na all yr unigolyn brofi ei fod o'r oedran cyfreithiol lleiaf, neu os oes gennych unrhyw amheuaeth, dylech wrthod gwerthu iddo.

Gweler Canllawiau'r Swyddfa Gartref ar Brawf Adnabod Ffug i gael mwy o wybodaeth.

Gweithredu polisi Herio 21 neu Herio 25

Mae hyn yn golygu os yw'r unigolyn yn edrych yn iau na 21 neu 25, gofynnir iddo brofi ei fod o'r oedran cyfreithiol lleiaf trwy ddangos prawf oedran dilys.

Hyfforddi staff

Gwnewch yn siwr fod eich staff wedi'u hyfforddi'n iawn. Dylent wybod pa gynhyrchion sydd chyfyngiad oedran, beth yw'r cyfyngiad oedran a pha gamau y mae'n rhaid iddynt eu cymryd os ydynt yn credu bod rhywun iau na'r oedran cyfreithiol lleiaf yn ceisio eu prynu. Mae'n bwysig eich bod yn gallu profi bod eich staff wedi deall yr hyn sy'n ofynnol ganddynt o dan y ddeddfwriaeth. Gellir gwneud hyn trwy gadw cofnod o'r hyfforddiant a gofyn i aelodau staff lofnodi i ddweud eu bod wedi ei ddeall. Yna, dylai'r cofnodion hyn gael eu gwirio a'u llofnodi'n rheolaidd gan y rheolwr neu'r perchennog.

Cynnal cofnod o wrthodiadau

Dylai pob gwrthodiad gael ei gofnodi (dyddiad, amser, digwyddiad, disgrifiad o'r darpar brynwr). Bydd cynnal cofnod gwrthodiadau'n helpu i ddangos eich bod yn cymryd camau pendant i wrthod gwerthu a bod gennych system effeithiol ar waith. Dylai cofnodion gael eu gwirio gan y rheolwr / perchennog i sicrhau bod pob aelod o staff yn defnyddio'r system.

Atodir enghraifft o gofnod gwrthodiadau.

Mae rhai tiliau'n cynnwys system wrthod. Os ydych yn defnyddio system diliau, dylech sicrhau bod modd adfer gwrthodiadau'n ddiweddarach. Dylech hefyd fod yn ymwybodol bod rhai gwrthodiadau'n digwydd cyn i gynnyrch gael ei sganio.

Gosodiad y siop a'r cynhyrchion

Nodwch y cynhyrchion chyfyngiad oedran yn eich siop ac ystyriwch eu cadw mewn cabinet wedi'i gloi neu y tu l i'r cownter. Ystyriwch arddangos pecynnau ffug fel bod rhaid i bobl ofyn am y cynhyrchion os ydynt eisiau eu prynu.

Anogion til

Os oes gennych chi system EPoS, fe allai fod yn bosibl ei defnyddio i roi neges atgoffa i'r staff ynglyn chyfyngiadau oedran. Fel arall, gellir defnyddio sticeri dros godau bar cynhyrchion penodol.

Arwyddion

Arddangoswch bosteri sy'n dangos terfynau oedran a datganiad ynglyn gwrthod gwerthiannau o'r fath. Gallai hyn atal darpar brynwyr ac atgoffa staff.

Teledu cylch cyfyng (CCTV)

Gallai system CCTV atal darpar brynwyr a lleihau nifer yr achosion o werthu i bobl sy'n iau na'r oedran cyfreithiol lleiaf. Bydd hefyd yn eich helpu i fonitro 'mannau dall' yn eich siop os nad yw'n bosibl newid y gosodiad neu adleoli'r cynhyrchion y tu l i'r cownter.

Cosbau

Os bydd unigolyn yn gwerthu neu'n rhoi ar osod groesfwa (neu ran o groesfwa) i unigolyn iau na 18 oed, y gosb uchaf yw dirwy a chwe mis yn y carchar.

Os bydd unigolyn yn gwerthu neu'n rhoi ar osod arf tanio i unigolyn iau na 18 oed, y gosb uchaf yw dirwy a chwe mis yn y carchar.

Os bydd unigolyn yn gwerthu arf tanio ffug i unigolyn iau na 18 oed, o'i gael yn euog, y gosb uchaf yw dirwy a chwe mis yn y carchar.

Deddfwriaeth allweddol:

Deddf Arfau Tanio 1968

Deddf Croesfwu 1987

Deddf Lleihau Troseddau Treisgar 2006

Rheoliadau (Arfau Tanio Ffug Realistig) 2007 Deddf Lleihau Troseddau Treisgar 2006

Adolygwyd / diweddarwyd ddiwethaf: Ebrill 2018

Noder

Bwriedir y wybodaeth hon fel canllaw yn unig; dim ond y llysoedd all roi dehongliad awdurdodol o'r gyfraith.

Efallai na fydd dolenni 'deddfwriaeth allweddol' y canllaw ond yn dangos fersiwn wreiddiol y ddeddfwriaeth, er bod dolenni ar wahn i rywfaint o ddeddfwriaeth ddiwygiedig sy'n uniongyrchol gysylltiedig chynnwys y canllawiau. Gellir dod o hyd i wybodaeth ar ddiwygiadau i ddeddfwriaeth y DU ar y tab 'Mwy o Adnoddau' ym mhob dolen; fel arfer, caiff diwygiadau i ddeddfwriaeth yr UE eu hymgorffori yn y testun.

Am fwy o wybodaeth, cysylltwch 'r gwasanaeth defnyddwyr Cyngor ar Bopeth, sy'n darparu cyngor cyfrinachol a diduedd ar faterion defnyddwyr yn rhad ac am ddim. Ewch i wefan Cyngor ar Bopeth neu ffoniwch linell gymorth defnyddwyr Cyngor ar Bopeth ar 03454 040505.

© 2019 itsa Ltd.

TSI: 314254, ID: 528, updated 24/10/2018