Gwerthu a llogi recordiadau fideo a gemau

In the guide

Mae angen i chi ddeall y gofynion labelu ac oedran gwerthu ar gyfer cyflenwi, llogi neu gyfnewid pob math o fideos a gemau

Mae'r cyfarwyddyd hwn ar gyfer Cymru a Lloegr

Mae Deddf Recordiadau Fideo 1984 (a ddiddymwyd ac a adferwyd gan Ddeddf Recordiadau Fideo 2010) yn rheoleiddio gwerthu, llogi, cyfnewid a benthyca unrhyw waith fideo - yn cynnwys gemau fideo - ar ddisgiau DVD, Blu-ray neu unrhyw ddyfais storio data electronig arall sydd ar gael i'r cyhoedd, oni bydd y cyflenwad neu'r gwaith fideo 'wedi'i eithrio'. Mae Deddf Recordiadau Fideo 1984 yn amlinellu nifer o dramgwyddau troseddol.

Mae Bwrdd Dosbarthu Ffilmiau Prydain (BBFC) yn gyfrifol am ddosbarthu gwaith fideo. Ac eithrio rhai mn eithriadau, y Cyngor Safonau Fideo (VSC) sy'n gyfrifol am ddosbarthu gemau fideo.

Mae'n rhaid i fanwerthwyr roi sylw i'r holl ddeddfwriaeth sy'n berthnasol i werthu, llogi, cyfnewid a benthyca gwaith fideo a gemau, a chydymffurfio hi, er mwyn osgoi cyflawni tramgwyddau troseddol; mae rhestr o ddeddfwriaeth berthnasol arall a orfodir gan wasanaethau safonau masnach wedi'i chynnwys yn y canllaw hwn.

Dosbarthiad

Mae'r BBFC wedi ei ddynodi fel yr awdurdod sy'n gyfrifol am ddosbarthu gweithiau yn l y deunydd sydd ynddynt (ymddygiad troseddol, rhyw, trais, iaith anweddus, cyffuriau, ac ati) a chyhoeddi neu wrthod tystysgrifau dosbarthiad. Bydd y dystysgrif dosbarthiad yn cynnwys un o'r datganiadau canlynol:

  • bod y gwaith fideo yn addas i'w wylio'n gyffredinol a'i gyflenwi'n anghyfyngedig
  • bod y gwaith fideo yn addas i'w wylio gan bobl o oedran penodol (ddim mwy na 18 oed) ac na cheir ei gyflenwi i unrhyw un o dan yr oedran a bennir
  • bod y gwaith fideo yn addas i'w wylio gan bobl o oedran penodol (ddim mwy na 18 oed) ac na cheir ei gyflenwi i unrhyw un o dan yr oedran a bennir; gellir cyflenwi'r recordiad fideo sy'n cynnwys y gwaith fideo mewn siop ryw drwyddedig yn unig

Y VSC (o dan yr enw Awdurdod Gwerthuso Gemau) yw'r awdurdod dynodedig sy'n gyfrifol am ddosbarthu gemau fideo gan ddefnyddio system Gwybodaeth Gemau Ewrop Gyfan (PEGI). Mae gan gemau fideo ddosbarthiad 12, 16 a 18 yn dibynnu ar gynnwys y gm fideo. Cynghori yw unig fwriad dosbarthiad 3 neu 7 gemau fideo. Mae'r BBFC yn cadw'r cyfrifoldeb am ddosbarthu gemau fideo lle mae'r cynnwys yn golygu bod angen dosbarthiad R18 (oherwydd cynnwys rhywiol mwy eithafol) neu lle bydd y gm fideo yn gm fechan sydd wedi'i chynnwys ar ddisg sy'n ffilm yn bennaf.

Mae gwaith fideo a gemau fideo wedi'u hesemptio rhag eu dosbarthu os mai eu diben yw hysbysu, addysgu neu hyfforddi, neu os ydynt yn ymwneud chwaraeon, crefydd neu gerddoriaeth. Fodd bynnag, gellir ystyried eu cynnwys wrth benderfynu a oes angen dosbarthiad, er enghraifft, os yw gwaith fideo neu gm fideo'n cynnwys trais, negeseuon rhywiol, ymddygiad sarhaus neu wahaniaethol, alcohol, tybaco neu gyffuriau anghyfreithlon, ni fyddant wedi'u hesemptio rhag cael eu dosbarthu. Amod pellach ynghylch esemptiad ar gyfer gemau fideo yw bod rhaid iddynt gael eu dilysu fel rhai sy'n addas i'w gweld gan bobl ifanc dan 12 oed. Mae cyflenwadau o weithiau fideo sydd wedi'u hesemptio yn cynnwys y rhai hynny nad ydynt yn gysylltiedig gweithgarwch busnes, nad ydynt er elw ariannol a'r rhai hynny sy'n recordiadau preifat o ddigwyddiad neu achlysur – megis fideo o briodas – a wnaed ar gyfer y sawl sy'n gysylltiedig ag ef.

Dyma gategorau dosbarthiadau gweithiau fideo:

Symbol Dosbarthiad Dim ond i'w gwerthu i'r sawl sy'n
BBFC - U Cyffredinol Anghyfyngedig
BBFC - PG Cyfarwyddyd Rhieni - i'w wylio'n gyffredinol ond gallai rhai golygfeydd fod yn anaddas i blant ifanc Anghyfyngedig
BBFC - 12 Yn addas i'r sawl sy'n 12 oed a throsodd yn unig 12 oed a throsodd
BBFC - 15 Yn addas i'r sawl sy'n 15 oed a throsodd yn unig 15 oed a throsodd
BBFC - 18 Yn addas i'r sawl sy'n 18 oed a throsodd yn unig 18 oed a throsodd
BBFC - R18 Cyfyngedig 18 - i'w werthu mewn siop ryw drwyddedig i'r sawl sy'n 18 oed a drosodd 18 oed a throsodd mewn siop ryw drwyddedig

Mae'n anghyfreithlon i fanwerthwr werthu recordiad fideo dosbarthiad BBFC 12, 15 neu 18 i rywun o dan yr oedran hwnnw. Mae rhestr lawn o droseddau o dan Ddeddf Recordiadau Fideo 1984 wedi'i chynnwys yn adran Cosbau y canllaw hwn.

Dyma gategorau dosbarthiadau gweithiau fideo:

Symbol Dosbarthiad Dim ond i'w gwerthu i'r sawl sy'n
PEGI - 3 Yn addas i bob oedran Anghyfyngedig
PEGI - 7 Dosbarthiad 3 fel arfer ond efallai na fydd peth o'r cynnwys yn addas i blant iau Anghyfyngedig
PEGI - 12 Ychydig yn rhagor o drais graffig ac iaith anweddus gymhedrol. Addas i'r sawl sy'n 12 oed a throsodd 12 oed a throsodd
PEGI - 16 Trais cignoeth, iaith anweddus, cysyniad o ddefnyddio tybaco, cyffuriau a gweithgarwch troseddol. Addas i'r sawl sy'n 16 oed a throsodd 16 oed a throsodd
PEGI - 18 Portreadau o drais difrifol. Addas i'r sawl sy'n 18 oed a throsodd 18 oed a throsodd

Mae'r system ddosbarthu PEGI hefyd yn cynnwys eiconau disgrifio ar gefn y deunydd pecynnu yn dangos y rhesymau pam mae cynnwys y gm fideo wedi cael dosbarthiad oedran penodol:

Icon Disgrifio Eglurhad
PEGI - bad language yn cynnwys iaith anweddus
PEGI - discrimination yn portreadu neu'n cynnwys deunydd a all annog gwahaniaethu
PEGI - drugs yn portreadu neu'n cyfeirio at y defnydd o gyffuriau
PEGI - fear gall godi ofn ar neu ddychryn plant ifanc
PEGI - gambling yn addysgu pobl i gamblo neu'n eu hannog i wneud hynny
PEGI - online gellir ei chwarae ar-lein
PEGI - sex yn cynnwys cyfeiriadau rhywiol neu olygfeydd o noethni a/neu ymddygiad rhywiol
PEGI - violence yn cynnwys golygfeydd treisgar

Mae'n anghyfreithlon i fanwerthwr werthu gm fideo sydd gradd oedran PEGI o 12, 15 neu 18 i rywun sydd heb gyrraedd yr oedran hwnnw. Mae rhestr lawn o droseddau o dan Ddeddf Recordiadau Fideo 1984 wedi'i chynnwys yn adran Cosbau y canllaw hwn.

Labelu

Mae Rheoliadau Recordiadau Fideo (Labelu) 2012 yn pennu'r gofynion labelu penodol ar gyfer recordiadau fideo a gemau fideo.

Mae'n rhaid i symbol y dosbarthiad, yr eicon disgrifio (yn achos gemau fideo), y teitl unigryw (yn cynnwys y rhif cofrestredig) a'r datganiad eglurhaol (yn achos recordiadau fideo), lle bo hynny'n ofynnol gan y Rheoliadau, fod yn eglur ddarllenadwy, yn annileadwy a heb eu cuddio. Mae'r Rheoliadau'n amlinellu ble y dylid dangos y symbol dosbarthu a labeli'r eiconau disgrifio ar y pecyn yn achos recordiadau fideo a gemau fideo, ac ar y ddisg neu ddyfais electronig arall.

Mae'n anghyfreithlon i fanwerthwr gyflenwi neu gynnig cyflenwi recordiad fideo nad yw'n cydymffurfio gofynion labelu. Mae rhestr lawn o droseddau o dan Ddeddf Recordiadau Fideo 1984 wedi'i chynnwys yn adran Cosbau y canllaw hwn.

Amddiffyniadau

Mae amddiffyniadau ar gael i chi os cewch eich cyhuddo o droseddau o dan Ddeddf Recordiadau Fideo 1984. Mae troseddau o dan adran 11 y Ddeddf yn fwyaf perthnasol i gynnwys y canllaw hwn ac, fel y cyfryw, rhoddir yr amddiffyniadau isod:

Mae gennych yr amddiffyniad nad oeddech yn gwybod, nac ychwaith sail resymol i gredu:

  • bod y dystysgrif dosbarthiad yn cynnwys y datganiad ynglyn 'r oedran penodedig
  • bod yr unigolyn dan sylw heb gyrraedd yr oedran penodedig

Mae gennych hefyd yr amddiffyniad bod gennych sail resymol i gredu bod y cyflenwad wedi'i eithrio, neu y buasai wedi'i eithrio, yn unol diffiniad y ddeddfwriaeth. Os manwerthir recordiadau fideo, nid ydynt yn gyflenwadau wedi'u heithrio.

Mae amddiffyniad cyffredinol ar gael o dan Ddeddf Recordiadau Fideo 1984, sef eich bod wedi cymryd pob rhagofal rhesymol ac wedi ymarfer pob diwydrwydd dyladwy i osgoi cyflawni trosedd. Felly, argymhellir bod gennych systemau ar waith i osgoi troseddu; dylid gwirio a diweddaru'r systemau hyn yn rheolaidd. Gweler adran 'Cadw o fewn y gyfraith' y canllaw hwn am ragor o wybodaeth. Yn ogystal 'r amddiffyniad hwn, bydd angen i chi hefyd ddangos bod y drosedd wedi digwydd oherwydd gweithred neu ddiffyg unigolyn arall, heblaw am y cyhuddedig.

Cadw o fewn y gyfraith

Cyfrifoldeb y masnachwr yw cadw o fewn y gyfraith a sefydlu systemau a fydd yn cynnig amddiffyniad 'diwydrwydd dyladwy'.

Er mwyn cadw o fewn y gyfraith ac felly bodloni'r amddiffyniadau cyfreithiol, dylech gyflwyno polisi gwirio oedran a chynnal systemau effeithiol i atal gwerthu i rywun dan oed. Dylai'r systemau hyn cael eu monitro a'u diweddaru fel bo'r angen i amlygu unrhyw broblemau neu ddiffygion, a'u cywiro, neu i gadw i fyny datblygiadau mewn technoleg.

Mae arferion da allweddol mewn system effeithiol yn cynnwys:

Gwiriadau oedran

Gofynnwch i bobl ifanc ddangos prawf o'u hoedran bob amser. Mae'r Sefydliad Siartredig Safonau Masnach, y Swyddfa Gartref, Llywodraeth yr Alban, Cymdeithas Prif Swyddogion yr Heddlu a Police Scotland yn cefnogi'r Cynllun Safonau Prawf Oedran (PASS) cenedlaethol, sy'n cynnwys nifer o gyhoeddwyr cardiau. Gallwch fod yn hyderus bod cerdyn a gyhoeddwyd o dan y cynllun ac sy'n cynnwys yr hologram PASS yn brawf derbyniol o oedran. Mae Llywodraeth yr Alban yn cymeradwyo'r Young Scotcard hefyd.

Mae trwyddedau gyrru llun a phasbortau yn dderbyniol hefyd, ond gwnewch yn siwr bod y cerdyn yn cyfateb i'r sawl sy'n ei ddefnyddio a bod y dyddiad geni'n dangos ei fod dros 18 oed. Gellir defnyddio cardiau adnabod y lluoedd arfog fel prawf o oedran ond, fel mathau eraill o gardiau adnabod, gwnewch yn siwr bod y llun yn cyfateb i'r sawl sy'n cyflwyno'r cerdyn a gwiriwch y dyddiad geni. Cofiwch fod aelodau 16 ac 17 oed o'r lluoedd arfog yn gallu dal cardiau adnabod y lluoedd arfog.

Gallai rhai pobl ifanc ddangos cardiau adnabod ffug, felly gwiriwch olwg a theimlad y cerdyn. Er enghraifft, dylai hologram PASS fod yn rhan annatod o gerdyn PASS, nid ychwanegiad.

Dylid arddangos posteri sy'n dangos terfynau oedran ac yn cynnwys datganiad ynghylch gwrthod gwerthiannau o'r fath. Byddai hyn yn atal darpar brynwyr ac yn atgoffa aelodau staff.

Os na all yr unigolyn brofi ei fod dros 18 oed, neu os oes gennych unrhyw amheuaeth, dylid gwrthod gwerthu i'r unigolyn.

Gweler Canllawiau ar Wybodaeth Adnabod Ffug y Swyddfa Gartref am ragor o wybodaeth.

Hyfforddi staff

Cydymffurfiwch ag unrhyw gyfyngiadau oedran sy'n berthnasol i'r recordiad fideo a gwnewch yn siwr fod eich staff yn gwneud hynny hefyd. Cynghorir bod y ddeddfwriaeth yn cael ei dwyn i sylw'r holl staff trwy hyfforddiant rheolaidd. Mae'n bwysig eich bod yn gallu profi bod eich staff wedi deall yr hyn sy'n ofynnol ganddynt o dan y ddeddfwriaeth. Gellir gwneud hyn trwy gadw cofnod o'r hyfforddiant a gofyn i'ch staff lofnodi i ddangos eu bod wedi'i ddeall. Yna, dylai'r cofnodion hyn gael eu gwirio a'u llofnodi'n rheolaidd gan reolwyr neu'r perchennog.

Cynnal cofnod gwrthodiadau

Dylai pob achos o wrthod gael ei gofnodi ar ddalen gwrthod gwerthu neu lyfr gwrthodiadau. Mae system wrthod wedi'i chynnwys mewn rhai tiliau. Bydd cynnal cofnod gwrthodiadau'n cryfhau unrhyw amddiffyniad a allai fod gennych. Dylai cofnodion gael eu gwirio gan y rheolwr / perchennog er mwyn sicrhau bod pob aelod o staff yn eu defnyddio.

Atodir cofnod gwrthodiadau enghreifftiol

Mae system wrthod wedi'i chynnwys mewn rhai tiliau. Os byddwch yn defnyddio system diliau, dylech sicrhau bod modd adalw gwrthodiadau yn ddiweddarach. Hefyd, dylech gofio bod rhai gwrthodiadau'n cael eu gwneud cyn sganio cynnyrch.

Stoc

Gwiriwch eich stoc bresennol a newydd a sicrhewch fod yr holl recordiadau fideo wedi'u dosbarthu.

Gwiriwch labeli eich stoc bresennol a newydd. Sicrhewch fod y disgiau, y gemau ac ati – yn ogystal 'r cesys – wedi'u nodi'n gywir 'r symbol, yr eicon (lle bo hynny'n briodol) a'r nodyn egluro priodol.

Cofiwch brynu bob amser gan gyflenwr dibynadwy a chadwch ddogfennaeth eich pryniant.

Gwiriwch ansawdd argraffu label y ddisg a llawes y cs; gall argraffu gwael awgrymu y gallai'r nwyddau fod yn ffug.

Bydd rhai cynhyrchwyr yn defnyddio hologramau ar eu nwyddau fel dull o ddangos eu bod yn ddilys. Gwiriwch fod unrhyw hologramau ar y nwyddau yn rhai sy'n gweithio, nid copau.

Cosbau

Mae Deddf Recordiadau Fideo 1984 yn amlinellu nifer o dramgwyddau troseddol. Rhestrir isod y cosbau uchaf, ynghyd 'r troseddau perthnasol.

Dirwy a dwy flynedd o garchar:

  • adran 9. Cyflenwi neu gynnig cyflenwi recordiad fideo o waith fideo sydd heb gael tystysgrif dosbarthiad, oni bai ei fod yn waith neu'n gyflenwad sydd wedi'i eithrio
  • adran 10. Meddu ar recordiad fideo o waith sydd heb ei ddosbarthu 'r diben o'i gyflenwi, oni bai ei fod yn waith neu'n gyflenwad wedi'i eithrio:
  • Dirwy a chwe mis o garchar:
  • adran 11. Cyflenwi recordiad fideo i unigolyn nad yw wedi cyrraedd yr oedran a nodir ar y dystysgrif dosbarthiad, oni bai bod y cyflenwad wedi'i eithrio neu y buasai wedi'i eithrio pe bai hynny'n digwydd
  • adran 12. Cyflenwi neu gynnig cyflenwi recordiad fideo ac eithrio mewn siop ryw drwyddedig
  • adran 14. Cyflenwi neu gynnig cyflenwi recordiad fideo sy'n cynnwys dynodiad ffug ynghylch dosbarthiad, oni bai bod y cyflenwad wedi'i eithrio neu y buasai wedi'i eithrio pe bai hynny'n digwydd

Dirwy:

  • adran 13. Cyflenwi neu gynnig cyflenwi recordiad fideo nad yw'n cydymffurfio gofynion labelu, oni bai bod y cyflenwad wedi'i eithrio neu y buasai wedi'i eithrio pe bai hynny 'n digwydd

Eiddo deallusol

DEDDF NODAU MASNACH 1994

Mae llawer o fasnachwyr wedi cofrestru eu nod masnach a'i gynnwys ar y ddisg neu'r gm, ac ar y casyn neu unrhyw beth arall y mae'r recordiad yn cael ei gadw arno neu ynddo. Gall hefyd ymddangos o fewn y cynnwys fel y gellir ei weld wrth ei wylio. Os caiff copi anawdurdodedig ei wneud, ei ddarganfod ym meddiant rhywun i'w werthu neu ei logi, neu'n cael ei ddarganfod wedi'i werthu neu ei logi felly, a bod copi o'r nod masnach cofrestredig arno, bydd trosedd wedi'i chyflawni a all arwain at erlyniad, hyd at 10 mlynedd yn y carchar a dirwy. Yn ogystal, bydd yr holl stoc sy'n tramgwyddo'n agored i gael ei fforffedu a'i ddinistrio.

DEDDF HAWLFRAINT, DYLUNIADAU A PHATENTAU 1988

Mae'n drosedd i wneud copi anghyfreithlon o waith hawlfraint. Hyd yn oed os nad arddangosir nodau masnach, mae'n bosibl y bydd unigolyn yn cyflawni trosedd. Gall dedfrydau gynnwys hyd at 10 mlynedd yn y carchar a dirwy.

Ymdrinnir 'r ddwy ddeddf hyn yn 'Eiddo deallusol', sydd hefyd yn cynnwys dolenni i wybodaeth fanylach gan y Swyddfa Eiddo Deallusol.

Deddfwriaeth allweddol

Deddf Recordiadau Fideo 1984

Deddf Hawlfraint, Dyluniadau a Phatentau 1988

Deddf Nodau Masnach 1994

Deddf yr Economi Digidol 2010

Deddf Recordiadau Fideo 2010

Rheoliadau Recordiadau Fideo (Labelu) 2012

Rheoliadau Deddf Recordiadau Fideo 1984 (Gweithiau Fideo Wedi'u Hesemptio) 2014

Adolygwyd / diweddarwyd ddiwethaf: Hydref 2017

Noder

Bwriedir y wybodaeth hon fel canllaw yn unig; dim ond y llysoedd all roi dehongliad awdurdodol o'r gyfraith.

Efallai na fydd dolenni 'deddfwriaeth allweddol' y canllaw ond yn dangos fersiwn wreiddiol y ddeddfwriaeth, er bod dolenni ar wahn i rywfaint o ddeddfwriaeth ddiwygiedig sy'n uniongyrchol gysylltiedig chynnwys y canllawiau. Gellir dod o hyd i wybodaeth ar ddiwygiadau i ddeddfwriaeth y DU ar y tab 'Mwy o Adnoddau' ym mhob dolen; fel arfer, caiff diwygiadau i ddeddfwriaeth yr UE eu hymgorffori yn y testun.

Am fwy o wybodaeth, cysylltwch 'r gwasanaeth defnyddwyr Cyngor ar Bopeth, sy'n darparu cyngor cyfrinachol a diduedd ar faterion defnyddwyr yn rhad ac am ddim. Ewch i wefan Cyngor ar Bopeth neu ffoniwch linell gymorth defnyddwyr Cyngor ar Bopeth ar 03454 040505.

© 2019 itsa Ltd.

TSI: 260397, ID: 528, updated 24/10/2018