![]()
Gofynion ynghylch gwerthu alcohol mewn tafarnau, bwytai ac ati
Yn y canllaw hwn, defnyddir y geiriau 'rhaid' neu 'rhaid peidio' lle mae gofyniad cyfreithiol i wneud (neu beidio gwneud) rhywbeth. Defnyddir y gair 'dylai' pan fo canllawiau cyfreithiol sefydledig neu arfer gorau sy'n debygol o'ch helpu i osgoi torri'r gyfraith.
Mae'r canllawiau hyn ar gyfer Cymru a Lloegr
Mae gwerthu alcohol mewn tafarndai, bwytai ac ati yn ddarostyngedig i ofynion pwysau a mesurau, masnachu teg, trwyddedu a deddfwriaeth gwerthu dan oed.
Mae gofynion cyfreithiol ar gyfer y fasnach drwyddedig yn ymwneud meintiau a mesur diodydd alcoholig a sut y cnt eu disgrifio, yn ogystal rhoi gwybod i gwsmeriaid am y prisiau y byddant yn eu codi. Mae yna hefyd amodau trwyddedu gorfodol, sy'n cynnwys isafswm meintiau a hyrwyddiadau cost anghyfrifol. Rhaid i bob cwsmer fod dros 18 oed i brynu alcohol mewn safleoedd trwyddedig.
GOFYNION PWYSAU A MESURAU
Mae gofynion cyfreithiol yn bodoli ar gyfer y meintiau y mae'n rhaid gwerthu mathau penodol o ddiodydd alcoholig ynddynt. Mae'r rhain yn berthnasol i gwrw, lager, seidr, jin, rym, fodca, wisgi, gwn a gwinoedd cyfnerthedig (megis port a sieri).
Nid oes unrhyw ofynion penodol ynghylch y cyfansymiau y dylid eu defnyddio wrth werthu unrhyw ddiodydd eraill. Fodd bynnag, os caiff swm penodol ei ddangos i gwsmeriaid ar, er enghraifft, fwydlen neu restr brisiau, rhaid dilyn y gofynion a nodir isod o ran offer neu fesurau i'w defnyddio i benderfynu faint o gyflenwad a weinir.
CWRW, LAGER A SEIDR
Rhaid gwneud gwerthiannau drafft o gwrw, lager a seidr yn un o'r meintiau hyn:
Nid yw'r gofynion hyn yn berthnasol pan fo cwrw, lager neu seidr yn cael ei gymysgu diodydd eraill. Fodd bynnag, os ydych yn cytuno i werthu swm penodol o ddiod cymysg i gwsmer-peint o siandi, er enghraifft - rhaid parhau i ddilyn y gofynion a roddir isod ynghylch mesur y ddiod.
Rhaid mesur cwrw, lager neu seidr gan ddefnyddio system mesur awtomatig neu wydrau o faint perthnasol. Rhaid i'r holl offer a gwydrau o'r fath fod 'nd y llywodraeth' arno, sydd yn gwarantu y bydd y swm a weinir yn gywir;esbonnir hyn ymhellach isod.
Gall gwydrau nod arnynt a ddefnyddir i fesur a gweini cwrw, lager a seidr o gasgen fod yn fesurau ymyl (mae angen eu llenwi hyd at dop y gwydr) neu wydrau llinell (sydd lle uwchben y llinell cyfanswm i gynnwys diodydd sydd phen ewynnog). Yn y naill achos neu'r llall, rhaid rhoi gofal i sicrhau bod diodydd yn cael eu llenwi i'r lefel ofynnol, o ystyried natur y diod - er enghraifft, yn draddodiadol, mae stowt yn cael ei weini phen ewynnog sylweddol, ond nid yw seidr. Os yw cwsmeriaid yn credu bod yr ewyn a weinir yn ormodol, gallant ofyn i'r gwydr gael ei lenwi at lefel weddol dderbyniol.
Os defnyddir mesuryddion hanner peint awtomatig, dylai gwydr y mae'r diodydd yn cael eu rhoi iddynt fod ychydig yn fwy na'r swm sy'n cael ei weini i ganiatu i ben ewynnog a gynhyrchir gael ei gynnwys. Ni ddylid stampio'r gwydrau hyn na chael swm penodol marcio arnynt oherwydd gallai hyn achosi amheuaeth i gwsmeriaid ynghylch faint o arian y maent yn ei gael. Mae cywirdeb y mesuryddion a'r gwydrau sydd wedi'u stampio yn wahanol ac efallai na fydd mesurydd peint o gwrw, er enghraifft, yn cyrraedd y llinell ar wydr peint wedi'i stampio bob tro.
GWERTHU DIODYDD MEWN JWG NEU BISER
Gellir gwerthu cwrw, lager a seidr mewn jygiau neu biseri cyn belled :
Er enghraifft, gellir llenwi biser cwrw phedwar peint o gwrw drwy ddosbarthu wyth hanner peint o system fesuryddion neu drwy lenwi pedwar gwydr wedi'u stampio a'u llinellu; mae gwydr llinell yn hanfodol er mwyn caniatu ar gyfer unrhyw ben ewynnog a gynhyrchir.
JIN, RYM, FODCA A WISGI
Mae'n ofynnol i'r pedair diod ysbryd hyn gael eu gweini gan y gwydr yn un o'r meintiau hyn:
Rhaid gwerthu'r un faint ym mhob bar o'r un safle a rhaid arddangos hysbysiad sy'n rhoi gwybod yn glir i'r cwsmeriaid pa faint a ddefnyddir - er enghraifft:
Gweinir jin, rym, fodca a wisgi ar y safle hwn mewn mesurau 25 ml neu mewn lluosrifau o 25 ml
Nid yw'r gofynion hyn yn berthnasol pan weinir jin, rym, fodca neu wisgi fel coctel mewn cymysgedd gyda dau neu fwy o ddiodydd eraill.
Gellir pennu'r swm a weinir gan ddefnyddio dyfeisiau mesur awtomatig gyda 'stamp y Llywodraeth' megis offer mesur gwirod neu drwy ddefnyddio mesurau 'gwniadur', sy'n gwarantu y bydd y swm a weinir yn gywir.
Wrth ddefnyddio offer mesur gwirod o'r math 'optig'* ar boteli rhaid sicrhau nad yw'r siambr fesur yn cael ei chuddio gan sticeri pris ac ati fel y gellir gweld bod y siambr yn llawn cyn ei defnyddio. Rhaid caniatu i'r siambr fesur ail-lenwi'n llawn cyn i fesur arall gael ei ddosbarthu.
[* Enw brand yw Optic, ond fe'i defnyddir yn aml fel disgrifiad generig ar gyfer offer mesur gwirod tebyg.]
Rhaid peidio a defnyddio dyfeisiau arllwys pen poteli sydd wedi'u cysylltu photeli gwirod i bennu'n annibynnol nifer y mesurau o jin, rym, fodca a wisgi hyd yn oed os ydynt wedi'u marcio dynodiad maint perthnasol. Nid yw'r dyfeisiau hyn yn gyfreithiol gywir ac fe'u bwriedir i'w defnyddio wrth wneud coctels. Wrth weini jin, rym, fodca a wisgi yn daclus neu gydag un diod cymysgydd, gallwch ddefnyddio tywalltwyr pen potel ochr yn ochr 'gwniadur' wedi'i stampio (os ydych yn defnyddio'r cyntaf er hwylustod).
Wrth ddefnyddio mesurau 'gwniadur' y mae'n ofynnol eu llenwi i'r blaen mae'n arfer da i gynnal y 'gwniadur' dros y gwydr y mae'r diod i'w gweini ynddi tra'i bod yn cael ei llenwi; bydd hyn yn sicrhau bod y cwsmer yn cael budd o unrhyw beth a gaiff ei ollwng ac nad yw'n cael ei weini'n fyr.
GWIN
Rhaid gwerthu gwin yn l y gwydr yn y meintiau canlynol:
Rhaid i faint o win a weinir gan y gwydr gael ei ddangos yn glir i gwsmeriaid ar fwydlenni, rhestrau prisiau neu ar hysbysiad a arddangosir-er enghraifft:
Gweinir gwin yn l y gwydr ar y safleoedd hyn mewn mesurau o 125 ml a 175 ml, neu mewn lluosrifau o'r meintiau hynny
Mae gwin a werthir mewn meintiau sy'n llai na 75 ml neu'n gymysg diodydd eraill wedi'i eithrio rhag y gofynion hyn.
Rhaid i win a weinir mewn caraffau agored fod yn un o'r meintiau hyn:
Rhaid gwerthu gwin cyfnerthedig (port neu sieri, er enghraifft) naill ai mewn mesurau o 50 ml neu 70 ml (neu'n luosrifau ohonynt) a rhaid rhoi gwybod i'r cwsmer pa feintiau sy'n cael eu defnyddio.
Gellir pennu faint o win sydd gan y gwydr gan ddefnyddio dyfeisiau mesur o'r math 'optig', mesurau 'gwniadur' neu wydr llinell. Rhaid i'r holl offer, mesurau, caraffau neu wydrau a ddefnyddir i bennu faint o win a weinir fod ' nd y Llywodraeth ', sy'n gwarantu y bydd y swm a weinir yn gywir.
OFFER MESUR STAMP A GWYDRAU
Fel y manylir uchod, rhaid i'r holl offer mesur, mesurau, gwydrau ac ati a ddefnyddir i benderfynu faint o alcohol a werthir gael eu 'stampio' gan y Llywodraeth. Mae'r stamp a ddefnyddir yn sicrhau bod y cyfarpar, y mesur neu'r gwydr yn gywir ac wedi'u gwneud i ofynion cyfreithiol penodol.
Bydd stamp y goron i'w weld ar offer mesur gwirod ('optig') ac offer mesur cwrw awtomatig. Gellir ei weld hefyd ar 'werniaduron' hn a gwydr sy'n dal i gael eu defnyddio.

Gall 'gwniaduron' a gwydrau mwy newydd gael eu marcio CE.

Ac ers 1 Ionawr 2021 maent wedi cael eu nodi 'r marc UKCA.

Rhaid i'r holl offer, y mesuryddion cwrw, 'optigau', 'gwniaduron' a gwydrau a ddefnyddir i fesur diodydd alcoholig gael eu archwylio i sicrhau bod ganddynt stamp arnynt, a allai ond fod yn weladwy ar du mewn i waelod y gwydr neu'r mesur, neu ar waelod coesyn y wydr.
Gellir defnyddio symbol y goron ar wydr newydd ond dim ond yn ychwanegol at y marciau cyfreithiol. Mae'r Llywodraeth wedi llunio canllawiau ar
gymhwyso symbol y cgoron ar wydr peint.
Dylai diodydd wedi'u potelu a diodydd nad oes angen eu gwerthu mewn meintiau penodol gael eu gweini mewn gwydrau plaen, heb eu stampio er mwyn osgoi dryswch ymhlith cwsmeriaid a chwynion posibl am gyflwyno mesurau byr.
GWYBODAETH I'W DARPARU I GWSMERIAID
Mae Rhan 4, Pennod 1 o Ddeddf Marchnadoedd Digidol, Cystadleuaeth a Defnyddwyr 2024 (DMCCA) yn ei gwneud yn ofynnol i ddefnyddwyr gael eu hysbysu'n llawn am nwyddau a gwasanaethau – sy'n cynnwys disgrifiadau o ddiodydd alcoholig ac arwyddion o brisiau a godir mewn mangreoedd trwyddedig – cyn iddynt benderfynu prynu. Ceir rhagor o wybodaeth am y DMCCA yn 'Diogelwch rhag masnachu annheg (cyfraith droseddol)'.
Y ffordd orau o sicrhau bod cwsmeriaid yn cael y wybodaeth angenrheidiol yw gan y defnydd o fwydlenni manwl neu restrau prisiau a ddangoswyd yn glir sy'n nodi'r canlynol:
Os na chaiff cwsmeriaid wybod am brisiau cyn gosod archeb efallai y bydd ganddynt yr hawl i wrthod derbyn a thalu am ddiodydd (os, er enghraifft, bydd y pris a godir yn llawer mwy na'r hyn y byddai'r cwsmer yn disgwyl iddo'i dalu o fewn rheswm).
Rhaid i enwau a ddefnyddir i ddisgrifio diodydd ar restrau prisiau, bwydlenni ac ati fod yn gywir. Er enghraifft rhaid peidio defnyddio enwau brand penodol fel 'Bacardi' a 'Coke' pan fydd brandiau eraill o rym gwyn a chola yn cael eu gweini mewn gwirionedd.
Mae'n rhaid i arwyddion hysbysebu sy'n gysylltiedig phympiau cwrw a stondinau ' optig ' nodi'n gywir y math o ddiod sy'n cael ei gweinyddu ac mae angen ei harchwilio'n rheolaidd, yn enwedig lle mae cwrw gwadd, brandiau diod ac ati wedi cael eu newid.
Peidiwch defnyddio enwau brand penodol ar fwydlenni neu ar restrau prisiau ac ati os nad ydych bob amser yn cadw brandiau penodol o ddiodydd. Os yw pob brand o math arbennig ac ansawdd y diod yn cael eu gwerthu ar yr un pris defnyddiwch ddisgrifiadau generig megis 'rym gwyn', 'wisgi', 'fodc ' ac ati.
Os nad ydych yn rhoi'r cyfan neu ran o'r wybodaeth angenrheidiol i'r cwsmer, neu'n rhoi gwybodaeth gamarweiniol, gellir ystyried bod hyn yn arfer masnachu annheg ac yn gyfystyr throsedd.
GOFYNION Y DDEDDF TRWYDDEDU
Mae'r amodau gorfodol a roddir ar safleoedd trwyddedig sy'n gwerthu alcohol yn cynnwys y canlynol.
Rhaid hysbysu cwsmeriaid nad ydynt yn gofyn am swm penodol o ddiod am y mesur lleiaf sydd ar gael ar gyfer y ddiod honno - er enghraifft, 12 peint o gwrw neu 125 ml gwydraid o win.
Mae hyn er mwyn annog yfed cyfrifol drwy atal cyflwyno mesur mwy diofyn. Rhaid i gwsmeriaid gael gwybod bod y meintiau hyn o ddiodydd ar gael drwy gyfrwng arddangosiadau mewn bwydlenni, rhestrau prisiau, ac ati, yn ogystal ag ar lafar, er enghraifft pan ofynnir am ' wydraid o win ', ' cwrw ' neu ' wisgi '.
Rhaid peidio a defnyddio ymgyrchoedd hyrwyddo prisiau anghyfrifol - er enghraifft:
Rhaid bod dr yfed am ddim ar gael i gwsmeriaid ar gais.
Gallai torri'r amodau hyn yn barhaus arwain at atal trwydded i werthu alcohol neu hyd yn dileu'r drwydded.
GWERTHIANNAU CYFYNGEDIG GAN OEDRAN
Dim ond cwsmeriaid sy'n 18 oed neu'n hn sy'n gallu prynu alcohol ar fangre trwyddedig. Mae'n drosedd cyflenwi alcohol i gwsmer sydd o dan 18 oed, a gall torri'r gyfraith yn barhaus gan safleoedd trwyddedig arwain at wahardd neu ddiddymu trwydded i werthu alcohol. Fodd bynnag, gall pobl ifanc 16 a 17 oed yfed cwrw, lager, gwin neu seidr a brynir ar eu cyfer gan rywun sy'n 18 oed neu'n hn pan fyddant yn bwyta pryd o fwyd mewn bwyty, gwesty neu rannau o dafarn sydd wedi'i neilltuo'n benodol ar gyfer bwyta prydau.
Mae'n bwysig iawn sicrhau mai dim ond i gwsmeriaid sy'n 18 oed neu'n hn y gwneir gwerthiannau alcohol. Gan fod oed pobl ifanc yn aml yn anodd iawn i'w asesu argymhellir mabwysiadu polisi gwirio oedran er mwyn sicrhau y gall cwsmeriaid ifanc brofi eu hoed. Yn aml iawn, mae defnyddio polisi gwirio oedran yn amod a ddefnyddir pan roddir trwydded i werthu alcohol.
GwelerAlcoholi gael rhagor o wybodaeth am atal gwerthiannau dan oed.
GWYBODAETH BELLACH
Am arweiniad ar labelu a chyfansoddiad alcohol, gan gynnwys cynhyrchion alcohol isel, gweler 'Diodydd alcoholig ac alcohol mewn bwyd'.a 'Labelu a chyfansoddiad diodydd gwirodydd'.
Mae waliau cwrw a systemau hunanwasanaeth wrth y bwrdd wedi dod yn boblogaidd yn ystod y blynyddoedd diwethaf, ond mae angen gosod a chynnal a chadw arbenigol arnynt. Os ydych yn ystyried gosod y systemau hyn yn eich eiddo, cysylltwch 'ch gwasanaeth safonau masnach lleol am gyngor.
SAFONAU MASNACH
I gael mwy o wybodaeth am waith gwasanaethau Safonau Masnach - a chanlyniadau posibl o beidio chadw at y gyfraith - gweler 'Safonau Masnach: pwerau, gorfodi a chosbau'.
Yn ogystal i'r wybodaeth a gwmpesir yn y canllaw uchod, mae amryw o fesurau y gellir eu cymryd am dorri gofynion y Ddeddf Trwyddedu a all effeithio ar y trwyddedai, megis gosod amodau trwyddedu ychwanegol ac atal neu ddirymu trwyddedau gwerthu alcohol dros dro.
Yn y diweddariad hwn
Newidiadau a wnaed i adlewyrchu dyfodiad Deddf Marchnadoedd Digidol, Cystadleuaeth a Defnyddwyr 2024 (Rhan 4, Pennod 1: 'Amddiffyn rhag masnachu annheg') i rym.
Adolygwyd / Diweddarwyd diwethaf: Ebrill 2025
Deddfwriaeth allweddol
Noder
Bwriedir y wybodaeth hon fel canllaw yn unig; dim ond y llysoedd all roi dehongliad awdurdodol o'r gyfraith.
Efallai na fydd dolenni 'deddfwriaeth allweddol' y canllaw ond yn dangos fersiwn wreiddiol y ddeddfwriaeth, er bod dolenni ar wahn i rywfaint o ddeddfwriaeth ddiwygiedig sy'n uniongyrchol gysylltiedig chynnwys y canllawiau. Gellir dod o hyd i wybodaeth ar ddiwygiadau i ddeddfwriaeth y ar y tab 'Mwy o Adnoddau' ym mhob dolen.
Am fwy o wybodaeth, cysylltwch 'r gwasanaeth defnyddwyr Cyngor ar Bopeth, sy'n darparu cyngor cyfrinachol a diduedd ar faterion defnyddwyr yn rhad ac am ddim. Ewch i wefan Cyngor ar Bopeth neu ffoniwch linell gymorth defnyddwyr Cyngor ar Bopeth ar 03454 040505.
© 2025 itsa Ltd.