![]()
Mae'r gyfraith yn ei gwneud yn ofynnol i unrhyw fwyd anifeiliaid anwes yr ydych yn ei werthu i gael ei labelu gwybodaeth benodol
Er i'r Deyrnas Unedig adael yr Undeb Ewropeaidd (UE) yn 2021, mae rhai darnau o ddeddfwriaeth (a elwir yn 'gyfraith a gymhathwyd') yn parhau i fod yn gymwys hyd nes y cnt eu disodli gan ddeddfwriaeth newydd y DU, eu dirymu neu y caniateir iddynt ddod i ben. Mae hyn yn golygu bod ein canllawiau yn dal i gynnwys cyfeiriadau at ddeddfwriaeth a ddeilliodd o'r UE.
Mae'r canllawiau hyn ar gyfer Cymru
Mae'r canllaw hwn yn ymdrin labelu unrhyw fath o fwyd cyfansawdd a bwyd anifeiliaid anwes sydd ar werth naill ai'n rhydd (o finiau, hoprau neu arddangosfeydd swmp manwerthu eraill) neu mewn symiau bach rydych yn gwneud eich hunain drwy dorri pecynnau mwy i lawr i feintiau llai.
Os byddwch yn prynu cynwysyddion neu becynnau wedi'u pecynnu ymlaen llaw, a'ch bod yn eu cynnig ar werth, dylai'r rhain fod wedi'u labelu eisoes gan y gwneuthurwr neu'r cyflenwr.
Rhaid labelu bwydydd anifeiliaid anwes gyda'r gofynion labelu gorfodol; cyfeirir at hyn weithiau fel 'datganiad statudol'.
BETH YW BWYD ANIFEILIAID CYFANSAWDD?
Mae bwyd anifeiliaid cyfansawdd yn gynnyrch sy'n cynnwys cymysgedd o ddau gynhwysyn o leiaf (gydag neyu heb ychwanegion), fel arfer ar ffurf cymysgedd bras, ciblau/bisgedi, neu fel bwyd gwlyb mewn tuniau neu bwydau.
LABELU
Rhaid labelu'r bwyd anifeiliaid anwes gyda'r gofynion labelu gorfodol cyffredinol a'r gofynion labelu gorfodol penodol.
Gofynion labelu gorfodol cyffredinol:
Gofynion labelu gorfodol penodol:
CYFLWYNIAD LABELU
Os yw'r bwyd anifeiliaid anwes yn cyrraedd mewn pecyn neu gynhwysydd, dylai'r manylion labeli gael eu cynnwys naill ai'n uniongyrchol ar y cynhwysydd neu ar label sydd ynghlwm wrtho (yn amodol ar fn eithriadau). Pan fo'r deunydd yn cyrraedd mewn swmp, gellir darparu'r wybodaeth mewn dogfennaeth gysylltiedig.
Mae'n rhaid i'r manylion labelu gael ei roi mewn modd amlwg, darllenadwy ac annileadwy ac yn Saesneg. Mae'n rhaid i'r manylion fod yn hawdd eu hadnabod a ni ddylid eu cuddio gan unrhyw wybodaeth arall. Ni ddylai'r labelu a'r pecynnu o'r bwyd anifeiliaid anwes gamarwain y defnyddiwr o ran ei natur, dull cynhyrchu, maint, gwydnwch neu cyfansoddiad nac i'r rhywogaeth o anifail y'i bwriadwyd ar ei gyfer.
GWERTHU BWYD ANIFEILIAID YN RHYDD
Wrth werthu bwyd anifeiliaid anwes yn rhydd o finiau neu hoprynnau mae'n rhaid i'r manylion labelu gofynnol gael eu arddangos mewn lle amlwg, naill ai ynghlwm wrth y bin neu gyda'r porthiant mewn ffordd sy'n dangos yn glir i ba gynnyrch y mae'n perthyn. O dan yr amgylchiadau hyn, mae'n rhaid i fanylion porthiant llawn gael eu darparu i'r prynwr ar neu gyda'r anfoneb (fan bellaf). Mae hyn yn ymwneud yn unig bwyd a werthir yn rhydd mewn meintiau heb fod yn fwy na 20 kg ac a fwriedir ar gyfer y defnyddiwr terfynol.
Wrth werthu bwyd anifeiliaid anwes yn rhydd (naill ai fel deunydd porthiant neu borthiant cyfansawdd) o finiau neu hopranau, gellir arddangos y manylion labelu gorfodol gofynnol (gweler uchod) yn y man gwerthu mewn man amlwg (naill ai ynghlwm wrth y bin neu gyda'r bwyd anifeiliaid) yn y fath fodd fel ei bod yn amlwg i ba gynnyrch y mae'n berthnasol.
O dan yr amgylchiadau hyn, mae rhywfaint o'r wybodaeth orfodol wedi'i heithrio rhag cael ei harddangos yn y man gwerthu, ac yn hytrach mae'n rhaid ei darparu i'r prynwr ar yr anfoneb neu gyda'r anfoneb fan bellaf:
Nid yw hyn ond yn berthnasol i borthiant a werthir yn rhydd mewn symiau heb fod yn fwy nag 20 kg ac a fwriedir ar gyfer y defnyddiwr terfynol.
Pan werthir bwyd anifeiliaid anwes yn rhydd, rhaid cymryd gofal i sicrhau bod unrhyw ddyddiadau defnydd-cyn neu orau cyn a rhifau swp yn cael eu diweddaru pan ychwanegir stoc newydd. Rhaid hefyd ystyried cylchdroi stoc yn effeithlon ac yn effeithiol er mwyn sicrhau cywirdeb y wybodaeth a roddir ar y labeli.
RHAGBECYNNAU
Ar gyfer nwyddau eraill wedi'u rhagbecynnu, rhaid i chi farcio pob pecyn gyda'r manylion labelu gofynnol gorfodol (gweler uchod). Fodd bynnag, ar gyfer bwyd anifeiliaid anwes 'amlbecyn' (megis un pecyn gyda sawl cynhwysydd, lle nad yw cyfanswm pwysau'r pecyn yn fwy na 10 kg), dim ond ar y deunydd pacio allanol yn hytrach nag ar bob cynhwysydd y mae angen rhoi'r labeli gorfodol llawn. Rhaid labelu'r cynwysyddion yn yr aml-becyn gyda'r canlynol o leiaf:
GWEITHGYNHYRCHU BWYDYDD ANIFEILIAID ANWES EICH HUN
Os ydych yn cynhyrchu neu'n cymysgu eich bwydydd anwes eich hun i'w gwerthu cysylltwch 'ch gwasanaeth Safonau Masnach lleol am gyngor pellach gan fod hwn yn faes cymhleth sydd bob amser yn gofyn am gofrestriad a/neu gymeradwyaeth ymlaen llaw. Mae hyn yn cynnwys gweithgynhyrchu bwyd anifeiliaid anwes mewn tai domestig a safleoedd eraill. Ceir rhagor o wybodaeth yn 'Gweithgynhyrchu eich bwydydd anifeiliaid anwes eich hun'.
GWYBODAETH BELLACH
Mae'r cyngor a geir yn y canllaw hwn yn pennu'r wybodaeth y mae'n rhaid ei darparu ar labeli bwyd anifeiliaid anwes. Gellir darparu rhagor o wybodaeth ddewisol hefyd. Mae'r Comisiwn Ewropeaidd wedi annog datblygu dau god ymarfer labelu da ledled yr UE (un ar gyferbwyd anifeiliaid anwesac un ar gyferbwyd cyfansawdd ar gyfer anifeiliaid sy'n cynhyrchu bwyd) a dylid ymgynghori 'r rhain fel canllaw i helpu i gydymffurfio gofynion labelu. Mae rhai o gyfreithiau'r UE wedi'i gymhathu i gyfraith y DU, a dylid ymgynghori 'r codau fel canllaw i gynorthwyo i gydymffurfio gofynion labelu cyfredol.
SAFONAU MASNACH
I gael mwy o wybodaeth am waith gwasanaethau Safonau Masnach - a chanlyniadau posibl o beidio chadw at y gyfraith - gweler 'Safonau Masnach: pwerau, gorfodi a chosbau'.
Yn y diweddariad hwn
Gwybodaeth ychwanegol am fwyd anifeiliaid anwes amrwd.
Adolygwyd/Diweddarwyd diwethaf: Chwefror 2024
Rheoliad a gymhathwyd (CE) Rhif 767/2009ar osod ar y farchnad a defnyddio bwyd anifeiliaid
Rheoliad a gymhathwyd (CE) Rhif 1069/2009gosod rheolau iechyd o ran sgil-gynhyrchion anifeiliaid a chynhyrchion deilliedig na fwriedir iddynt gael eu bwyta gan bobl
Rheoliad a gymhathwyd (UE) Rhif 142/2011gweithredu Rheoliad (EC) Rhif 1069/2009 a Chyfarwyddeb 97/78/EC
Rheoliadau Sgil-gynhyrchion Anifeiliaid (Gorfodi) (Cymru) 2014
Rheoliadau Bwyd Anifeiliaid (Cyfansoddi, Marchnata a Defnydd) (Cymru) 2016
Noder
Bwriedir y wybodaeth hon fel canllaw yn unig; dim ond y llysoedd all roi dehongliad awdurdodol o'r gyfraith.
Efallai na fydd dolenni 'deddfwriaeth allweddol' y canllaw ond yn dangos fersiwn wreiddiol y ddeddfwriaeth, er bod dolenni ar wahn i rywfaint o ddeddfwriaeth ddiwygiedig sy'n uniongyrchol gysylltiedig chynnwys y canllawiau. Gellir dod o hyd i wybodaeth ar ddiwygiadau i ddeddfwriaeth y ar y tab 'Mwy o Adnoddau' ym mhob dolen.
Am fwy o wybodaeth, cysylltwch 'r gwasanaeth defnyddwyr Cyngor ar Bopeth, sy'n darparu cyngor cyfrinachol a diduedd ar faterion defnyddwyr yn rhad ac am ddim. Ewch i wefan Cyngor ar Bopeth neu ffoniwch linell gymorth defnyddwyr Cyngor ar Bopeth ar 03454 040505.
© 2025 itsa Ltd.