Tn gwyllt: storio a chyflenwi

Mae gofynion manwl yngln storio a chyflenwi tn gwyllt yn lleol, gan gynnwys trwyddedu ac adegau'r flwyddyn pan fydd modd eu cyflenwi

Yn y canllaw hwn, defnyddir y geiriau 'rhaid' neu 'rhaid peidio' lle mae gofyniad cyfreithiol i wneud (neu beidio gwneud) rhywbeth. Defnyddir y gair 'dylai' pan fo canllawiau cyfreithiol sefydledig neu arfer gorau sy'n debygol o'ch helpu i osgoi torri'r gyfraith.

Mae'r canllawiau hyn ar gyfer Cymru a Lloegr

Os ydych yn bwriadu cyflenwi tn gwyllt rhaid i chi ystyried a oes angen trwydded storio a/neu drwydded gyflenwi drwy'r flwyddyn. Mae'r ddau yn cael eu darparu gan eich awdurdod lleol.

Yn Rheoliadau Nwyddau Pyrotechnig (Diogelwch) 2015, mae 'cyflenwi' yn golygu "gwneud ar gael ar y farchnad". Yn ymarferol mae hyn yn cynnwys yr holl werthiant, boed o un busnes i'r llall neu o fusnes i ddefnyddiwr. Mae tn gwyllt yn cael eu 'cyflenwi' os ydynt yn cael eu rhoi am ddim.

Nid yw'r canllaw hwn wedi'i fwriadu ar gyfer busnesau sy'n arbenigo mewn tn gwyllt a'u gwerthu i'r rhai sy'n cynnal arddangosfeydd proffesiynol. Mae'n debygol y bydd y mathau yma o fusnesau yn delio thn gwyllt mwy peryglus ac fe ddylen nhw gysylltu 'u hawdurdod lleol os oes angen cyngor arnyn nhw.

CATEGORAU TN GWYLLT

Mae tn gwyllt yn cael eu categoreiddio mewn dwy ffordd wahanol, un ar gyfer trwyddedu storio (HT1 i HT4) ac un ar gyfer cyflenwi (F1 i F4).

Mae'r categorau F1 i F4 wedi'u marcio ar dn gwyllt unigol. Mae'r categorau HT1 i HT4 ond yn ymddangos ar y ddogfennaeth sy'n cyd-fynd 'r tn gwyllt o gyfanwerthwr i fanwerthwr, ac felly mae'n hanfodol bwysig eich bod yn dal gafael ar y ddogfennaeth hon.

Mae dau gategori arall sy'n gymwys i dn gwyllt (un sy'n berthnasol i bob ffrwydron ac un arall sy'n cwmpasu'r system rybuddio ar gyfer cludo ffrwydron yn rhyngwladol) ond nid ydynt yn berthnasol i'n canllawiau.

CATEGORAU TRWYDDEDU STORIO

At ddibenion trwyddedu storio, rhennir tn gwyllt yn bedwar math o berygl: HT1, HT2, HT3 a HT4. HT1 yw'r mwyaf peryglus.

Nid yw HT1 a HT2 yn addas ar gyfer storio manwerthu. Mae'r rhan fwyaf o dn gwyllt y gellir eu cyflenwi i ddefnyddwyr yn cynnwys ffrwydron HT4 ond mae rhai wedi'u dynodi'n HT3, fel arfer oherwydd eu bod yn fwy peryglus.

Mae tn gwyllt HT4 yn addas ar gyfer cyflenwad manwerthu ac yn cael eu categoreiddio ar gyfer cyflenwi gan ddefnyddio system sy'n cael ei hesbonio isod. Fel arfer, dim ond gan gyflenwyr tn gwyllt ar-lein arbenigol neu'r rhai sydd safleoedd sy'n arbenigo mewn cyflenwi tn gwyllt i'r cyhoedd y mae tn gwyllt HT3 ar gael.

CATEGORAU CYFLENWADAU

Dim ond categorau F1, F2 a F3 y gellir eu cyflenwi i'r cyhoedd. Dim ond i bobl gwybodaeth tn gwyllt arbenigol y gellir cyflenwi categori F4.

Mae tn gwyllt F1 yn cyflwyno perygl isel iawn ac maent wedi'u bwriadu i'w defnyddio mewn ardaloedd cyfyng, gan gynnwys tn gwyllt y bwriedir eu defnyddio y tu mewn i adeiladau domestig. Mae ganddynt lefel sn dibwys.

Mae tn gwyllt F2 yn cyflwyno perygl isel ac maent wedi'u bwriadu i'w defnyddio yn yr awyr agored mewn ardaloedd cyfyng.Mae ganddynt lefel sn dibwys.

Mae tn gwyllt F3 yn cyflwyno perygl canolig ac wedi'u bwriadu i'w defnyddio yn yr awyr agored mewn ardaloedd mawr agored. Mae ganddynt lefel sn nad yw'n niweidiol i iechyd pobl.

Mae tn gwyllt F4 yn cyflwyno perygl uchel ac wedi'u bwriadu i'w defnyddio gan bersonau sydd gwybodaeth arbenigol yn unig. Mae ganddynt lefel sn nad yw'n niweidiol i iechyd pobl. Dim ond cyflenwyr tn gwyllt arbenigol sy'n eu stocio.

CATEGORAU FFRWYDRON ERAILL

Mae dwy system categoreiddio arall sy'n berthnasol i dn gwyllt. Maent yn berthnasol i bob ffrwydryn ac nid ydynt mor bwysig ar gyfer gwerthu manwerthu fel y categorau 'F' a 'HT'; nid ydynt felly yn cael sylw manwl yn y canllaw hwn.

Mae'r system rifo cyntaf yn system ddiofyn ar gyfer pob ffrwydrad. O fewn y system honno mae pob tn gwyllt yn dod o fewn rhifau 0333 i 0337.

Yn ail, ceir y system rybuddio ar gyfer cludo ffrwydron yn rhyngwladol. Mae pob ffrwydryn yn disgyn i un o'r rhaniadau perygl 1.1 i 1.6, sy'n cael ei ddilyn gan lythyr cydnawsedd. Mae'r rhan fwyaf o dn gwyllt defnyddwyr yn cael eu dosbarthu HD 1.4 G.

Efallai y byddwch hefyd yn gweld y categorau T1 a T2, a P1 a P2, sy'n cyfeirio at 'Nwyddau pyrotechnig theatrig' ac 'Nwyddau pyrotechnig eraill' yn y drefn honno. Nid tn gwyllt yw'r cynhyrchion hyn; dim ond busnesau arbenigol (rhaid gwerthu categorau T2 a P2 i berson gwybodaeth arbenigol yn unig) y dylid eu gwerthu ac nid ydynt yn cael eu cynnwys yn y canllaw hwn.

STORIO TN GWYLLT

Os ydych yn bwriadu storio cynnwys ffrwydrol net 5 kg (NEC)* neu lai o dn gwyllt, nid oes angen trwydded storio.

[*Byddwch yn aml yn gweld NEC ar focsys cludo tn gwyllt; mae'n cyfeirio at bwysau'r ffrwydrolyn y tu mewn i'r tn gwyllt.]

Os ydych am storio mwy na 5 kg NEC a hyd at 2,000 kg NEC o dn gwyllt, mae angen i chi wneud cais i'ch awdurdod lleol am drwydded. Nid yw mwy na 2,000 kg NEC yn addas ar gyfer storio manwerthu. Gall eich awdurdod lleol ddarparu ffurflen gais i chi neu efallai bydd un ar eu gwefan, y gallwch ei llenwi ar-lein. Rhaid cwblhau a dychwelyd, cynllun safle a, lle bo hynny'n berthnasol, cynllun llawr,ynghyd 'r ffi. Mae'r ffurflen gais yn mynnu eich bod yn nodi'r 'math o berygl' a swm o NEC rydych chi'n bwriadu ei storio.

Fel y nodwyd uchod, nid yw tn gwyllt HT1 a HT2 yn addas ar gyfer storio manwerthu. Cyfyngir ar faint o dn gwyllt HT3 a HT4 y gellir eu storio; Gallwch storio hyd at:

250 kg NEC o dn gwyllt HT4 mewn adeilad addas heb unrhyw wahanu sydd ei angen o adeiladau neu lefydd eraill gyda mynediad i'r cyhoedd
25 kg NEC o dn gwyllt HT3, neu hyd at 25 kg NEC o gyfuniad o dn gwyllt HT3 a HT4, mewn adeilad addas heb unrhyw wahaniad sydd ei angen o adeiladau neu lefydd eraill gyda mynediad i'r cyhoedd
75 kg NEC o dn gwyllt HT4 (a dim HT3) lle mae llety cysgu gerllaw storfa tn gwyllt

Mae storio mwy na 250 kg NEC o dn gwyllt HT4 neu storio mwy na 25 kg NEC o dn gwyllt HT3 yn gofyn am adeilad addas wedi'i wahanu o adeiladau neu lefydd eraill sydd mynediad i'r cyhoedd. Os ydych am storio mwy na'r symiau hyn cysylltwch 'ch awdurdod lleol, a fydd hefyd yn rhoi cyngor cyffredinol i chi ar storio a chyflenwi tn gwyllt yn ddiogel.

Dylech ofyn am gyngor gan eich cyflenwr yngln ag addasrwydd y tn gwyllt rydych chi'n bwriadu eu storio a'u cyflenwi. Mae storio tn gwyllt HT3 yn cyfyngu'n ddifrifol ar faint o dn gwyllt y gallwch eu storio mewn safle manwerthu nodweddiadol.

Os nad oes gennych ystafell storio i'w defnyddio'n unig ar gyfer storio tn gwyllt, dylid storio tn gwyllt HT3 neu HT4 i ffwrdd o safle'r siop neu gael eu cadw i ffwrdd o'r ardal werthu yn eu pecynnu trafnidiaeth caeedig, mewn cabinet neu gynhwysydd sy'n gwrthsefyll tn. Gellir cadw hyd at 12.5 kg NEC o dn gwyllt HT4 mewn achos arddangos addas, neu gellir cadw tn gwyllt ffug ar arddangos yn agored.

CYFLENWAD TN GWYLLT

Heb drwydded gyflenwi drwy'r flwyddyn, dim ond yn ystod y cyfnodau amser canlynol y gellir cyflenwi tn gwyllt F2 a F3:

o 15 Hydref i 10 Tachwedd
o 26 i 31 Rhagfyr
ar ddiwrnod cyntaf y Flwyddyn Newydd Tsieineaidd a'r tridiau yn union cyn iddo
ar ddiwrnod cyntaf Diwali a'r tridiau'n union cyn iddo

Os ydych am gyflenwi tn gwyllt F2 a F3 y tu allan i'r cyfnodau hyn, bydd angen i chi wneud cais i'ch awdurdod lleol am drwydded gyflenwi pob blwyddyn a thalu ffi o 500.

Y nifer uchaf a ganiateir o dn gwyllt F2 a F3 y gellir eu cyflenwi i ddefnyddiwr ar unrhyw un adeg yw cyfanswm NEC 50 kg.

Mae'r cyfyngiadau ar y dyddiau y gellir gwerthu tn gwyllt ond yn berthnasol i dn gwyllt F2 a F3; Gellir gwerthu tn gwyllt F1 drwy'r flwyddyn heb drwydded gyflenwi drwy'r flwyddyn.

Ni ddylai blychau o dn gwyllt gael eu rhannu a'u cyflenwi ar wahn.

TN GWYLLT WEDI'U GWAHARDD

Rhaid peidio chyflenwi unrhyw dn gwyllt sy'n fwy na 120 desibel i ddefnyddwyr.

Hefyd wedi eu gwahardd mae tn gwyllt o'r disgrifiad canlynol:

olwyn o'r awyr
banger, banger fflach neu banger dwbl
cracer neidio
troellwr tir neidio
troellwr
roced fach
tiwb saethu sy'n cynhyrchu sn uchel fel ei brif effaith a / neu sydd diamedr y tu mewn yn fwy na 30 mm
batri sy'n cynnwys bangers, bangers fflach neu bangers dwbl
cyfuniad (heblaw olwyn) sy'n cynnwys un neu fwy o bangers, bangers fflach neu bangers dwbl

MARCIO UKCA / CE

Dim ond tn gwyllt sy'n cydymffurfio safonau diogelwch, cario marc UKCA a / neu CE ac sydd wedi'u labelu'n gywir yn Saesneg gyda manylion y gwneuthurwr a'r mewnforwyr gellir eu cyflenwi'n gyfreithiol i ddefnyddwyr. Mae marc UKNI hefyd sydd angen ei ddefnyddio lle mae Gogledd Iwerddon yn rhan ohono.

MWY O WYBODAETH

Am wybodaeth am atal gwerthiant tn gwyllt dan oed, gweler 'Tn gwyllt: cyfyngiadau oedran'.

Mae gan y Gweithgor Iechyd a Diogelwch (HSE) ganllawiau ar storio a gwerthu tn gwyllt ar ei wefan. Mae'r canllawiau hyn yn cynnwys rhestr wirio asesu risg.

Cynhyrchwyd canllawiau manwl ar Reoliadau Nwyddau Pyrotechnig (Diogelwch) 2015 gan y Swyddfa Diogelwch a Safonau Cynnyrch (OPSS).

Sylwch fod y DU bellach wedi gadael yr Undeb Ewropeaidd, mae yna ofynion ychwanegol y mae'n rhaid i chi gydymffurfio nhw. Efallai y cewch eich dosbarthu fel mewnforwyr i farchnad Prydain Fawr, yn hytrach na bod yn ddosbarthwr o fewn yr UE.

SAFONAU MASNACH

Am fwy o wybodaeth am waith gwasanaethau Safonau Masnach - a chanlyniadau posibl peidio cadw at y gyfraith - gweler 'Safonau Masnach: pwerau, gorfodi a chosbau'.

YN Y DIWEDDARIAD HWN

Dim newidiadau mawr

Adolygwyd / diweddariad diwethaf: Hydref 2024

DEDDFWRIAETH ALLWEDDOL

Noder

Bwriedir y wybodaeth hon fel canllaw yn unig; dim ond y llysoedd all roi dehongliad awdurdodol o'r gyfraith.

Efallai na fydd dolenni 'deddfwriaeth allweddol' y canllaw ond yn dangos fersiwn wreiddiol y ddeddfwriaeth, er bod dolenni ar wahn i rywfaint o ddeddfwriaeth ddiwygiedig sy'n uniongyrchol gysylltiedig chynnwys y canllawiau. Gellir dod o hyd i wybodaeth ar ddiwygiadau i ddeddfwriaeth y ar y tab 'Mwy o Adnoddau' ym mhob dolen.

Am fwy o wybodaeth, cysylltwch 'r gwasanaeth defnyddwyr Cyngor ar Bopeth, sy'n darparu cyngor cyfrinachol a diduedd ar faterion defnyddwyr yn rhad ac am ddim. Ewch i wefan Cyngor ar Bopeth neu ffoniwch linell gymorth defnyddwyr Cyngor ar Bopeth ar 03454 040505.

TSI: 332933, ID: 528, updated 21/05/2025