Atodiad 2: Amodau a gofynion cyffredinol grantiau addasiadau i bobl anabl

Bydd yr amodau a gofynion cyffredinol canlynol yn berthnasol i grantiau cyfleusterau i bobl anabl sy’n orfodol ac yn ôl disgresiwn.

Ceisiadau am grantiau

Diffiniad o unigolyn anabl

At ddibenion y ddeddfwriaeth sy’n ymwneud â grantiau cyfleusterau i bobl anabl, diffinnir unigolyn fel rhywun anabl:

Os oes amhariad ar ei olwg, ei glyw neu ei leferydd
Os oes ganddo anhwylder meddwl neu amhariad o unrhyw fath
Os yw wedi’i anablu’n sylweddol yn gorfforol oherwydd salwch, anaf, amhariad sydd wedi bodoli ers ei eni neu rywbeth arall

Ystyrir bod unigolyn o dan ddeunaw oed yn anabl:

Os yw wedi’i gofrestru mewn cofrestr o blant anabl a gynhelir o dan Ddeddf Plant 1989
Os yw, ym marn Adran Gwasanaethau Cymdeithasol Cyngor Sir Penfro, yn blentyn anabl fel y’i diffinnir at ddibenion Deddf Plant 1989

Meini prawf yr ymgeisydd

Ni all yr awdurdod ystyried cais am grant cyfleusterau i bobl anabl sy’n orfodol nac yn ôl disgresiwn oni bai ei fod yn fodlon:

Bod yr ymgeisydd wedi caffael, neu’n bwriadu caffael, budd perchennog yn yr annedd y bwriedir cynnal y gwaith perthnasol arni, neu

Bod yr ymgeisydd yn denant yr annedd lle mae’r gwaith perthnasol i’w wneud

Tystysgrifau sy’n ofynnol yn achos cais gan berchennog

Rhaid i gais gan berchennog am grant cyfleusterau i bobl anabl gynnwys tystysgrif perchennog a fydd yn ardystio bod gan yr ymgeisydd fuddiant perchennog neu ei fod yn bwriadu caffael buddiant perchennog a’i fod yn bwriadu i’r deiliad anabl fyw yn yr annedd fel ei unig neu brif breswylfa am gyfnod o bum mlynedd ar ôl cwblhau’r gwaith.

Tystysgrifau sy’n ofynnol yn achos cais gan denant

Rhaid i gais gan denant am grant cyfleusterau i bobl anabl gynnwys tystysgrif tenant a fydd yn ardystio mai cais tenant yw’r cais a bod yr ymgeisydd yn bwriadu i’r meddiannydd anabl (p’un ai’r ymgeisydd neu rywun yng nghartref yr ymgeisydd) fyw yn yr annedd fel ei unig breswylfa neu ei brif breswylfa drwy gydol cyfnod o bum mlynedd yn dilyn cwblhau’r gwaith ardystiedig.

Dylai cais tenant gynnwys tystysgrif perchennog gan y sawl sydd, ar adeg y cais, yn landlord o dan y denantiaeth.

Rhaid i denantiaid gael caniatâd ysgrifenedig gan eu landlordiaid i wneud y gwaith ar yr eiddo cyn rhoi cymeradwyaeth. Pan fydd landlord yn gwrthod y caniatâd hwn i wneud y gwaith, yna ni ellir cymeradwyo’r grant.

Tystysgrifau meddianwyr a chydsyniad (cychod preswyl a chartrefi mewn parciau)

Rhaid i feddianwyr cychod preswyl neu gartrefi mewn parciau ddarparu “tystysgrif perchennog” yn ardystio bwriad y meddiannydd anabl i feddiannu’r cwch preswyl neu’r cartref mewn parc cymwys fel ei unig brif breswylfa drwy gydol cyfnod yr amod grant (pum mlynedd o’r dyddiad ardystiedig). Rhaid i unrhyw dystysgrif o’r fath hefyd gynnwys llythyr cydsyniad gan bob unigolyn sydd â buddiant perchennog yn yr eiddo, y tir neu’r angorfa y mae’r cais yn berthnasol iddo neu iddi.

Cost y gwaith

Mae’r awdurdod yn defnyddio arian cyhoeddus i ariannu’r ddarpariaeth o addasiadau gorfodol ac yn ôl disgresiwn ac felly rhaid iddo sicrhau gwerth am arian.

Pan fydd swyddogion yn amserlennu’r gwaith i’w wneud, byddant yn sicrhau ei fod yn diwallu anghenion yr ymgeisydd ar y pryd a byddant yn paratoi manyleb sylfaenol. Os bydd yr ymgeisydd yn dymuno cael manyleb uwch a fydd yn costio mwy, bydd yn rhaid iddo dalu’r gwahaniaeth ei hun.

Bydd angen i’r ymgeisydd gael dau ddyfynbris cystadleuol lle bynnag y bo modd ar gyfer cost y gwaith. Bydd y grant yn cael ei gymeradwyo yn seiliedig ar y dyfynbris mwyaf costeffeithiol neu fel arall ar gostau swyddogion gan ddefnyddio rhestr gyfraddau fewnol. Os bydd yr ymgeisydd yn dymuno defnyddio contractwr penodol a allai gostio mwy na’r costau cymeradwy y mae’r awdurdod wedi’u hystyried yn dderbyniol, yna bydd yn rhaid i’r ymgeisydd dalu’r gwahaniaeth i’r contractwr yn uniongyrchol.

Os oes gan ymgeisydd grant gynllun gwaith dewisol sy’n bodloni’r angen asesedig i’r un graddau â’r cynllun a gynigiwyd gan yr awdurdod, yna bydd yr awdurdod yn ariannu’r cynllun dewisol yn rhannol i’r un graddau â’r gwaith sy’n gymwys ar gyfer grant (cynllun tybiannol). Rhaid i unrhyw gostau ychwanegol sy’n gysylltiedig â chynllun dewisol y cleient, h.y. gwaith annisgwyl, ffioedd pensaer ac ati, gael eu talu gan yr ymgeisydd grant. Rhaid cael cadarnhad gan bob parti dan sylw bod cynllun dewisol yr ymgeisydd yn diwallu eu hangen asesedig yn llawn.

Cyfraniadau prawf modd

Bydd gofyn i ymgeiswyr am grantiau cyfleusterau i bobl anabl gael prawf adnoddau (prawf modd) i benderfynu a ddylid talu unrhyw gyfraniad tuag at gost y gwaith. Bydd yr awdurdod yn cynnal prawf modd o’r fath yn unol â’r darpariaethau statudol sydd mewn grym ar adeg y cais. Nid yw rhieni plant a phobl ifanc anabl (19 oed neu iau ac yn dal i fod mewn addysg amser llawn ac yn derbyn budd-dal plant) yn destun prawf adnoddau. Unwaith y derbynnir atgyfeiriad gan therapydd galwedigaethol, bydd ymgeiswyr yn cael prawf adnoddau dros dro nad yw, ar y pwynt hwnnw, h.y. y cam ymholi, yn seiliedig ar dystiolaeth. Bydd y canlyniad yn rhoi arwydd cynnar o’u cyfraniad, os o gwbl, tuag at y cynllun arfaethedig. Os bydd ymgeiswyr yn mynd ymlaen i wneud cais ffurfiol, bydd gofyn iddynt ddarparu tystiolaeth ddogfennol o’u cyllid i gefnogi eu cais ffurfiol.

Mae’r ymgeiswyr hynny sy’n derbyn budd-dal statudol cymwys yn cael hawl awtomatig i’r grant ac, mewn achosion o’r fath, bydd angen cadarnhad o dderbyn y budd-dal.

Cymeradwyo’r grant

Mae’n ofynnol i’r awdurdod gymeradwyo neu wrthod y grant o fewn chwe mis i wneud cais dilys. Ystyrir bod cais dilys wedi’i wneud pan gyflwynir y dogfennau canlynol:

Ffurflen gais wedi’i chwblhau
Yr ardystiad priodol yn dibynnu ar ddeiliadaeth, h.y. tystysgrif perchennog, tystysgrif cyd-berchnogion, tystysgrif tenant ac ati, ynghyd â phrawf o berchnogaeth neu denantiaeth
Y dystiolaeth gyflawn briodol o adnoddau ariannol er mwyn i’r awdurdod allu cynnal y prawf adnoddau
Y nifer priodol o ddyfynbrisiau ynghyd ag unrhyw ddogfennaeth ategol arall, h.y. lluniadau manwl a chydsyniadau statudol a chyfreithiol pan fo angen

Bydd swyddogion yr awdurdod yn asesu’r ddogfennaeth briodol a gyflwynwyd fel rhan o’r feddiannaeth ddilys. Unwaith y byddant wedi penderfynu bod y gwaith yn rhesymol ac yn ymarferol, byddant yn penderfynu a ddylid cymeradwyo’r cais yn ffurfiol ai peidio.

Ni fydd yr awdurdod yn cymeradwyo cais am grant lle mae’r gwaith perthnasol eisoes wedi dechrau.

Ni fydd yr awdurdod yn cymeradwyo cais am grant cyfleusterau i bobl anabl os yw’r gwaith perthnasol wedi’i gwblhau.

Ar ôl cwblhau, bydd swyddogion yn cynnal archwiliad terfynol i sicrhau bod y gwaith wedi’i wneud fel y’i nodir ac wedi’i gwblhau i safon foddhaol.

Talu’r grant

Mae targed wedi’i osod o ddeg diwrnod gwaith i brosesu’r taliad terfynol o dderbyn yr holl waith papur perthnasol.

Cwblhau’r gwaith

Mae’r ddeddfwriaeth yn ei gwneud yn ofynnol i’r awdurdod dalu’r grant ar yr amod bod y gwaith wedi’i wneud i’w foddhad. Mae hefyd yn nodi y gall dalu’r contractwr/asiant yn uniongyrchol lle mae wedi cael cyfarwyddyd ffurfiol gan yr ymgeisydd am grant mai dyma fyddai’r dull talu dewisol.

Mae’r awdurdod yn cytuno i wneud taliadau dros dro i gynorthwyo perchnogion, asiantau a chontractwyr i gynllunio a rheoli’r llif arian sydd ei angen ar gyfer cwblhau’r gwaith perthnasol yn llwyddiannus yn ofalus.

Yn ystod y gwaith, gellir hawlio taliadau interim ar unrhyw gam lle bydd hyd at 90% o’r anfoneb/gwerthusiad yn cael ei ryddhau. Ni fydd cyfanswm gwerth y taliad interim yn fwy na 90% o gost y grant a gymeradwywyd ar unrhyw adeg.

Ym mhob cais am daliad dros dro, bydd gofyn i ymgeiswyr wneud y canlynol:

Rhoi hysbysiad bod y gwaith wedi’i gwblhau i’r gwerth a osodwyd
Datgan nad oes unrhyw newid wedi bod ym mherchnogaeth

Ymrwymo i ad-dalu’r taliad(au) interim:

Os bydd gwaith heb ei gwblhau’n foddhaol o fewn yr amser a ganiateir neu
Os bydd unrhyw newid perchnogaeth ar yr eiddo cyn i’r gwaith gael ei ardystio fel wedi’i gwblhau ac i swm llawn y grant gael ei dalu

Bydd swyddog yn archwilio’r gwaith ar ôl iddo gael ei gwblhau ac, os yw’r gwaith, yn ei farn broffesiynol, wedi’i wneud yn foddhaol a bod y cleient wedi cadarnhau ei fod yn hapus â safon y gwaith a wnaed drwy lofnodi’r dystysgrif gwblhau, gellir gwneud taliad yn uniongyrchol i’r darparwr gwasanaeth yn unol â chyfarwyddyd yr ymgeisydd. Bydd unrhyw daliadau eraill a allai fod yn ddyledus am waith sy’n ychwanegol at y cynllun cymeradwy yn gyfrifoldeb yr ymgeisydd a rhaid eu talu’n uniongyrchol i’r contractwr.

Os oes anghydfod rhwng yr ymgeisydd am grant a’r contractwr a bod yr awdurdod yn fodlon bod y gwaith wedi’i gwblhau i safon foddhaol, bydd unrhyw arian grant sy’n weddill yn cael ei dalu’n uniongyrchol i’r contractwr. Os nad yw’r awdurdod yn fodlon â safon y gwaith, bydd yn cadw’r arian grant nes bod unrhyw broblemau gwaith wedi’u datrys.

Rhaid i ymgeiswyr am grantiau/benthyciadau fod yn ymwybodol nad yw’r awdurdod yn gyfrifol mewn unrhyw ffordd am waith y contractwr ac nad oes unrhyw rwymedigaethau contractiol rhwng y contractwr a Chyngor Sir Penfro.

Diben yr archwiliad terfynol yw diogelu’r pwrs cyhoeddus yn unig. Mae pob perthynas gontractiol mewn perthynas â chyflawni’r gwaith rhwng yr ymgeisydd am grant a’r contractwr.

Hawl i grant yn dod i ben

Pan fydd hawl ymgeisydd am grant yn dod i ben cyn cwblhau’r gwaith, mae’r ddeddfwriaeth yn nodi na all yr awdurdod dalu am unrhyw grant nac unrhyw randaliadau pellach (yn ôl y digwydd) ar ôl y dyddiad hwnnw. Os yw’r ymgeisydd am grant yn gwneud cais perchennog, mae ei hawl i grant yn dod i ben pan fydd ei fuddiant perchennog cymwys yn dod i ben neu pan fydd yn rhoi’r gorau i’r bwriad a bennir yn nhystysgrif y perchennog a gafodd ei chynnwys yn y cais am y grant. Os yw’r ymgeisydd am grant yn gwneud cais tenant, mae ei hawl i grant yn dod i ben pan fydd yn peidio â bod yn denant cymwys yr annedd neu os yw’r landlord yn rhoi’r gorau i’r bwriad a bennir yn nhystysgrif y perchennog a gyflwynwyd gyda’r cais.

Mae gan yr awdurdod yr hawl o dan y ddeddfwriaeth i fynnu bod unrhyw randaliad sydd eisoes wedi’i dalu yn cael ei ad-dalu ynghyd â llog o’r dyddiad y cafodd ei dalu hyd at ddyddiad yr ad-daliad. Bydd yr awdurdod yn ystyried pob achos yn ôl ei rinweddau ei hun wrth benderfynu a ddylid adennill unrhyw daliadau o’r fath.

Mewn rhai achosion, mae newid mewn amgylchiadau ar ôl i’r grant gael ei gymeradwyo sy’n effeithio ar dalu’r grant. Yr amgylchiadau hyn (sydd wedi’u rhagnodi mewn deddfwriaeth) yw fel a ganlyn:

pan nad yw’r gwaith yn angenrheidiol ac yn briodol mwyach i ddiwallu anghenion y deiliad anabl
mae’r meddiannydd anabl yn peidio â meddiannu’r annedd
mae’r ymgeisydd yn marw

Mewn amgylchiadau o’r fath, mae’r ddeddfwriaeth yn nodi y gall yr awdurdod gymryd y camau gweithredu sy’n ymddangos yn briodol a phenderfynu:

na fydd unrhyw grant yn cael ei dalu neu na fydd unrhyw randaliadau pellach yn cael eu talu
y dylid cwblhau’r gwaith neu rai ohono a thalu’r grant neu gyfran briodol ohono; neu
y dylid gwneud penderfyniad newydd ar y cais yng ngoleuni’r amgylchiadau newydd

Achosion lle gellir ailgyfrifo, atal neu ad-dalu’r grant

Mae gan yr awdurdod hawl i wrthod talu grant neu unrhyw randaliad pellach o grant sydd ar ôl i’w ad-dalu neu i leihau swm y grant yn yr amgylchiadau canlynol:

mae’r awdurdod yn canfod bod swm y grant a gymeradwywyd yn seiliedig ar wybodaeth anghywir neu anghyflawn ac yn fwy na’r hyn y mae’r ymgeisydd am grant yn gymwys i’w hawlio
mae’r awdurdod yn canfod, heb ei wybodaeth, fod y gwaith cymwys wedi cychwyn cyn i’r cais gael ei gymeradwyo
nid yw’r gwaith wedi’i gwblhau o fewn 12 mis i’w gymeradwyo
mae cost y gwaith yn llai na’r gost amcangyfrifedig y cyfrifwyd y grant arni
heb gymeradwyaeth ymlaen llaw gan y swyddog grantiau, mae’r gwaith wedi’i wneud gan gontractwr nad oedd yn un o’r contractwyr a roddodd ddyfynbris gwreiddiol am y gwaith

Ad-daliad mewn achosion pan hawlir digollediad

Mae’n amod o’r grant bod yr ymgeisydd yn cymryd camau rhesymol i fynd ar drywydd unrhyw hawliad perthnasol ac i ad-dalu’r grant cyn belled ag y bo’n briodol o elw hawliad o’r fath. Hawliad yw:

Hawliad yswiriant neu hawliad cyfreithiol yn erbyn person arall mewn perthynas â difrod i’r safle y mae’r grant yn ymwneud ag ef; neu
Hawliad cyfreithiol am iawndal lle mae cost y gwaith i’r safle y mae’r grant yn ymwneud ag ef yn rhan o’r hawliad

Mewn achosion o’r fath lle mae hawliad yn aros am setliad, gellir rhoi cymeradwyaeth o dan adran 51 o Ddeddf Grantiau Tai, Adeiladu ac Adfywio 1996 ar yr amod, ar ôl setlo’r hawliad, y bydd yn ofynnol i’r ymgeisydd ad-dalu i’r awdurdod werth llawn y grant a ddarparwyd iddo.

Gohirio talu’r grant

Mae gan yr awdurdod y disgresiwn i ohirio unrhyw daliad o grant cymeradwy am gyfnod o hyd at ddeuddeg mis o ddyddiad cymeradwyo’r grant. Dylid nodi unrhyw benderfyniad o’r fath yn yr hysbysiad cymeradwyo grant.

Amodau grant yn dilyn taliad

Yn achos grant cyfleusterau gorfodol i bobl anabl, mae’r awdurdod wedi penderfynu y bydd yn mynnu bod yr ymgeisydd yn ad-dalu unrhyw ran o’r grant sy’n fwy na £5,000.00:

pan fydd derbynnydd y grant yn gwaredu (boed drwy werthiant, aseiniad, trosglwyddiad neu fel arall) yr eiddo y rhoddwyd y grant mewn perthynas ag ef o fewn ddeng mlynedd i’r dyddiad ardystiedig; a
ar ôl i’r awdurdod ystyried –

Y graddau y byddai derbynnydd y grant yn dioddef caledi ariannol pe bai’n ofynnol iddo ad-dalu unrhyw rai neu bob un o’r grantiau
P’un a yw derbynnydd y grant yn gwaredu’r eiddo er mwyn ei alluogi i ddechrau cyflogaeth neu newid lleoliad ei gyflogaeth
P’un a yw’r gwarediad yn cael ei wneud am resymau sy’n gysylltiedig ag iechyd corfforol neu feddyliol
P’un a yw’r gwarediad yn cael ei wneud i alluogi derbynnydd y grant i fyw gyda, neu’n agos at, unrhyw berson sy’n anabl neu’n fregus ac sydd angen gofal y mae derbynnydd y grant yn bwriadu ei ddarparu, neu’r unigolyn hwnnw’n bwriadu darparu gofal y mae’r derbynnydd grant ei angen oherwydd anabledd neu wendid

A yw’n fodlon ei bod yn rhesymol o dan yr amgylchiadau i fynnu ad-daliad

Os yw derbynnydd grant o’r farn y gallai unrhyw un o’r eithriadau fod yn briodol, yna bydd gofyn iddo gyflwyno sylwadau ysgrifenedig gyda thystiolaeth ategol i’r awdurdod yn nodi ei achos yn llawn. Gwneir y penderfyniad ynghylch a ddylid hepgor adennill yr holl grant neu gyfran ohono yn dilyn argymhelliad gan y Pennaeth Diogelu’r Cyhoedd a Thai.

Mewn achosion lle darparwyd cymorth yn ôl disgresiwn i bobl anabl lle nad yw ymgeisydd wedi gwneud cyfraniad ariannol tuag at y cynllun, bydd swm o 50% o werth y grant a dalwyd yn dod yn ad-daladwy ar ôl torri’r amodau meddiannaeth sydd ynghlwm. Mae’r broses i wneud cais am hepgoriad o’r hawl i adennill fel y manylir uchod.

Mae’r amod wedi’i sicrhau fel pridiant tir lleol ac mae’n rhwymol ar unrhyw unigolyn sydd am y tro yn berchennog yr annedd neu’r adeilad.

Polisi Cymorth Ariannol Tai Sir Benfro