Rheoli Llygredd

Mae Deddf yr Amgylchedd 1995 a rheoliadau dilynol yn ei gwneud yn ofynnol i awdurdodau lleol adolygu ac asesu ansawdd aer yn eu hardal drwy asesiadau diweddaru a sgrinio bob tair blynedd, a llunio adroddiadau cynnydd blynyddol yn y cyfamser rhwng y blynyddoedd.

 

Adroddiad Cynnydd Ansawdd Aer Sir Penfro 2025

 

Mae’r weithdrefn adolygu ac asesu hon yn sail Rheoli Ansawdd Aer Lleol (LAQM), sef prif fethodoleg strategaethau Llywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru i gyflawni amcanion ansawdd aer ar gyfer ystod o lygryddion.

Mae Cyngor Sir Penfro yn cynnal monitro ar draws sawl lleoliad yn y sir, gan ddefnyddio dulliau fel tiwbiau tryledu goddefol, samplwyr gweithredol, a dadansoddwyr awtomatig amser real. Mae’r awdurdod hefyd yn rheoli safle monitro parhaus yn Arberth, sy’n gysylltiedig â Rhwydwaith Trefol a Gwledig Awtomatig (AURN) y DU, a weithredir gan Adran yr Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig (DEFRA). Mae’r wefan safonol genedlaethol hon yn darparu data amser real, wedi’i gadarnhau ar lygryddion fel nitrogen deuocsid (NO₂) a deunydd gronynnol (PM₁₀ a PM₂.₅), sy’n cyfrannu at adrodd yn genedlaethol a rheoli ansawdd aer yn lleol. Gellir cael mynediad at ganlyniadau amser real a hanesyddol ar gyfer safle Rhwydwaith Trefol a Gwledig Awtomatig Arberth drwy Fforwm Ansawdd Aer Cymru (yn agor mewn tab newydd) 

Os yw Rheoli Ansawdd Aer Lleol yn nodi bod amcan llygrydd wedi mynd y tu hwnt i’r targed, mae’n ofynnol i’r awdurdod lleol ddiffinio Ardal Rheoli Ansawdd Aer (AQMA) a datblygu strategaeth i leihau’r llygrydd sy’n destun pryder.

Ar hyn o bryd, mae dau Ardal Rheoli Ansawdd Aer (AQMA) wedi’u datgan yn Sir Benfro, wedi’u lleoli o fewn ardaloedd strydoedd masnachol Hwlffordd a Phenfro, oherwydd crynodiadau uchel o nitrogen deuocsid sy’n deillio’n bennaf o allyriadau traffig ffyrdd. Mae’r ddau leoliad yn profi ‘effaith ceunant’, gydag adeiladau uchel ar y naill ochr a’r llall i ffyrdd cul yn cyfyngu ar wasgariad llygryddion, gan arwain at ragori ar amcan ansawdd aer cymedrig blynyddol yr Undeb Ewropeaidd ar gyfer NO₂ o 40 µg/m³.

Ar hyn o bryd mae’r Cyngor yn cynnal ymgynghoriad cyhoeddus ar y cynnig i ddirymu’r AQMAs hyn, yn dilyn cyfnod parhaus o gydymffurfio â’r amcanion ansawdd aer perthnasol. Bydd yr ymgynghoriad yn dod i ben ar 20 Mawrth 2026.

Os hoffech gymryd rhan,  gellir cwblhau’r arolwg ymgynghori ar-lein yn. 

Fel arall, gellir darparu copïau o’r dogfennau ymgynghori drwy e-bost neu eu postio ar gais, anfonwch e-bost at: AQMA.consultation@pembrokeshire.gov.uk

Pawb Bydd yr ymatebion a dderbynnir yn cael eu hystyried yn ofalus cyn gwneud unrhyw benderfyniad terfynol ynghylch dirymu.

 

Cyd-destun deddfwriaethol a pholisi

Cefnogir rheoli ansawdd aer yn Sir Benfro gan ddeddfwriaeth a fframweithiau polisi Cymru:

• Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015
• Mae’r ddeddf hon yn gosod dyletswydd statudol ar gyrff cyhoeddus i ystyried effaith hirdymor eu penderfyniadau ac i hyrwyddo datblygu cynaliadwy. Rhaid i awdurdodau lleol weithio tuag at y nodau llesiant, gan gynnwys Cymru gydnerth a Chymru â diwylliant bywiog a chymunedau ffyniannus, sy’n cwmpasu yn benodol ansawdd amgylcheddol ac iechyd y cyhoedd. Mae rheoli ansawdd aer yn effeithiol yn cyd-fynd â’r nodau hyn drwy leihau cysylltiad â llygryddion, amddiffyn poblogaethau agored i niwed, a chyfrannu at iechyd a chydnerthedd cyffredinol cymunedau yn Sir Benfro.
•  Deddf yr Amgylchedd (Ansawdd Aer a Seinweddau) (Cymru) 2024
• Mae’r ddeddf hon yn ei gwneud yn ofynnol i awdurdodau cyhoeddus yng Nghymru gynnal a gwella ansawdd aer wrth integreiddio ystyriaethau seinweddau ac iechyd amgylcheddol ehangach. Mae’n gosod fframwaith statudol ar gyfer monitro llygryddion, lliniaru effeithiau andwyol ar gymunedau, ac ymgorffori ansawdd aer mewn cynllunio, rheoli datblygu, a gwneud penderfyniadau sy’n effeithio ar iechyd y cyhoedd. Mae’r ddeddf yn ategu’r dyletswyddau Rheoli Ansawdd Aer Lleol presennol ac yn atgyfnerthu’r gofyniad i reoli ffynonellau llygredd yn rhagweithiol, yn enwedig o weithgareddau trafnidiaeth a gweithgareddau diwydiannol.

Drwy alinio rheoli ansawdd aer â’r fframweithiau deddfwriaethol hyn, mae Cyngor Sir Penfro yn sicrhau bod gweithgareddau monitro, lliniaru a gorfodi yn gyson â nodau hirdymor iechyd y cyhoedd, egwyddorion datblygu cynaliadwy, a diogelu amgylcheddau lleol ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol.

 

Integreiddio ag Iechyd y Cyhoedd, Cynllunio Trafnidiaeth, a Rheoli Datblygu

Mae rheoli ansawdd aer yn Sir Benfro wedi’i gysylltu’n agos ag amcanion ehangach iechyd y cyhoedd. Mae monitro ac asesu llygryddion yn llywio strategaethau i amddiffyn poblogaethau agored i niwed, lleihau dod i gysylltiad â sylweddau niweidiol, a chyfrannu at amgylcheddau lleol iachach.

Mae cynllunio trafnidiaeth a rheoli traffig yn elfennau allweddol o ddull y cyngor, gyda mesurau fel addasiadau llif traffig, hyrwyddo trafnidiaeth gynaliadwy, a rheolaethau parcio wedi’u cynllunio i leihau allyriadau cerbydau a chyfyngu ar effaith traffig ffyrdd ar ansawdd aer lleol.

Mae rheolaeth datblygu hefyd yn cael ei llywio gan ystyriaethau ansawdd aer. Mae’r cyngor yn gwerthuso ceisiadau cynllunio o ran allyriadau posibl, risgiau cysylltiad â llygryddion i feddianwyr yn y dyfodol, a chydymffurfedd ag amcanion ansawdd aer lleol. Caiff datblygiadau arfaethedig sy’n debygol o gynhyrchu allyriadau sylweddol i’r aer eu hasesu ar gyfer mesurau lliniaru, gan sicrhau bod twf a gweithgarwch economaidd yn cael eu cydbwyso â diogelu ansawdd yr amgylchedd ac iechyd y cyhoedd.

Drwy integreiddio ystyriaethau monitro, cynllunio, deddfwriaethol ac iechyd y cyhoedd, mae Cyngor Sir Penfro yn ceisio cynnal a gwella ansawdd aer ledled y sir, gan sicrhau cydymffurfedd â gofynion statudol a chyfrannu at lesiant trigolion presennol a rhai’r dyfodol.

 

Os hoffech gael rhagor o wybodaeth am ansawdd aer yn Sir Benfro cysylltwch â:

Rheoli llygredd

Rhif ffôn: 01437 764551

E-bost: enquiries@pembrokeshire.gov.uk