Safonau Gweithredu

Mae gennym adnoddau ar gael i weithwyr a rheolwyr i gefnogi gweithredu’r safonau gweithredu.

Tudalen bwrpasol ar safonau’r Gymraeg ar ein mewnrwyd

Bydd tudalen gwybodaeth ac adnoddau Cymraeg mewnrwyd y cyngor yn cael ei hadolygu’n llawn yn barod i’w throsglwyddo i’r tudalennau mewnrwyd newydd a fydd ar gael ym mis Gorffennaf 2026.

Bydd gwybodaeth ac adnoddau yn cynnwys:

Deddfwriaeth: safonau a chod ymarfer
Canllawiau a thempledi eraill
Canllawiau hunanasesu sgiliau Cymraeg
Cyrsiau Cymraeg
Adnoddau dysgu’r Gymraeg
Canllawiau atodol i reolwyr ac uwch-swyddogion
Polisi defnydd mewnol o’r Gymraeg
Polisi ar ddyfarnu grantiau a ffurflen gais

Gwybodaeth ac adnoddau gan adnoddau dynol

Mae adran adnoddau dynol y fewnrwyd yn cynnwys yr adnoddau canlynol:

Polisïau, gweithdrefnau ac adnoddau – polisïau, gweithdrefnau a chanllawiau mewnol (yn Saesneg ac yn Gymraeg yn ôl y galw).

Darperir dogfennau polisi a gweithdrefn recriwtio yn Saesneg ac yn Gymraeg, gan gynnwys y polisïau recriwtio, prentisiaeth, profiad gwaith a gwirfoddoli.

Recriwtio adnoddau dynol – canllawiau, gan gynnwys gofynion safonau’r Gymraeg, ar gyfer cynghorwyr adnoddau dynol a rheolwyr gwasanaeth.

Diweddarwyd polisi recriwtio’r cyngor yn 2024 ac mae’n cadarnhau y bydd yr holl ddogfennaeth ar gael yn y Saesneg a’r Gymraeg fel ei gilydd. Mae’n cynnwys cyfeiriad at safonau’r Gymraeg wrth ddrafftio manyleb y person ar gyfer swydd wag, a bod rhaid ystyried yr angen am y gallu i gyfathrebu yn y Gymraeg. Mae hyn yn arbennig o bwysig ar gyfer swyddi sy’n cynnwys, neu’n debygol o gynnwys, cyswllt â chwsmeriaid y cyngor. Mae’n argymell y dylid diffinio’r sgiliau ieithyddol sydd eu hangen yn glir, a rhoi pwyslais digonol a phriodol ar y sgiliau hynny.

Mae’r polisi’n cadarnhau bod gan ymgeiswyr yr hawl i ddefnyddio’r Gymraeg yn ystod cyfweliad, ac yn unrhyw ran arall o’r broses ddethol, a gellir darparu gwasanaeth cyfieithu ar y pryd (o’r Gymraeg i’r Saesneg) os oes angen.

Rhaid i reolwyr recriwtio gymhwyso “newidiadau olrhain” ar gyfer unrhyw welliannau i ddisgrifiadau swyddi er mwyn galluogi adnoddau dynol i adolygu’r dyraniad swyddi a chaniatáu i’r disgrifiadau swyddi Cymraeg gael eu diweddaru yn unol â hynny.

Mae tudalen we’r broses recriwtio yn disgrifio’r camau sydd eu hangen cyn dechrau recriwtio a pha gwestiynau y mae angen eu hystyried. Mae’r dudalen hon yn cyfeirio at safonau’r Gymraeg a Safon Recriwtio 136, lle mae’n rhaid i chi asesu’r angen am sgiliau Cymraeg a chategoreiddio’r lefel sgiliau sydd ei hangen:

(a) Mae sgiliau Cymraeg yn hanfodol
(b) Mae angen dysgu sgiliau Cymraeg wrth gael eich penodi i’r swydd
(c) Mae sgiliau Cymraeg yn ddymunol
(d) Nid yw sgiliau Cymraeg yn angenrheidiol

Yr eithriad i hyn yw swyddi gwasanaeth derbynfa: rhaid dynodi’r swyddi hyn fel rhai lle mae’r Gymraeg yn ‘hanfodol’. Darperir manylion ar y dudalen we am y swyddi hyn.

Mae nifer o gamau hefyd wedi’u cymryd i helpu i wella safonau’r Gymraeg ar draws y sefydliad. Ein ffocws fu ei gwneud hi’n haws adnabod ac ymateb i ddewisiadau staff, gan gynnwys gwella’r system adnoddau dynol (hunanwasanaeth gweithwyr) fel bod gofyn am ohebiaeth yn y Gymraeg yn symlach ac yn haws i ddefnyddwyr. Rydym hefyd wedi diweddaru ein systemau adnoddau dynol i gynnwys dangosydd ‘Cymraeg’ clir, gan sicrhau ein bod yn cael gwybod pan ddylid cyhoeddi gohebiaeth fel llythyrau neu gontractau cyflogaeth yn y Gymraeg. Yn ogystal, rydym wedi cyfathrebu â’r holl staff drwy e-bost i’w gwahodd i gyflwyno eu dewisiadau, ac rydym yn parhau i atgyfnerthu hyn drwy nodyn atgoffa misol sydd wedi’i gynnwys mewn e-byst slipiau cyflog, gan annog staff i ddewis gohebiaeth yn y Gymraeg os dymunant.

Proses arfarnu perfformiad

Yn unol â’n hymrwymiad i hyrwyddo gweithle dwyieithog a chefnogi ein cydweithwyr sy’n siarad Cymraeg, mae’r holl ddogfennau ac adnoddau cysylltiedig ar gyfer y broses arfarnu perfformiad (Adborth, Ffocws a Dyfodol) a lansiwyd yn 2025-26 ar gael yn y Gymraeg. Mae hyn yn sicrhau y gall pawb ymgysylltu’n llawn â’r broses arfarnu yn eu hiaith ddewisol.

Polisi defnydd mewnol o’r Gymraeg

Cynhelir adolygiad llawn o’r polisi yn 2026-27 a fydd yn defnyddio’r wybodaeth a gasglwyd o’r adolygiad o’r strategaeth Gymraeg gyfredol ar gyfer 2021-26, gan gynnwys unrhyw themâu sy’n dod i’r amlwg a nodwyd. Bydd hyn yn cael ei gefnogi gan ganllawiau defnydd mewnol o’r Gymraeg gan Gomisiynydd y Gymraeg a gwaith parhaus yn y maes hwn.

Safonau’r Gymraeg Adroddiad Blynyddol 2025-26