Sut i gymryd rhan

2.     Pwy all gyflwyno deiseb

Gall yr unigolion canlynol gyflwyno deiseb:

• Etholwr llywodraeth leol ar gyfer ardal Cyngor Sir Penfro; a/neu
• Unigolyn sydd wedi byw yn ardal Cyngor Sir Penfro am y 12 mis cyfan cyn iddo gyflwyno’r ddeiseb; a/neu
• Preswylydd o dan 16 oed, a fyddai fel arall yn gymwys fel etholwr llywodraeth leol ar gyfer Sir Benfro [dyddiad geni / cydsyniad rhieni i’w ddarparu]; a/neu
• Unigolyn sydd wedi bod yn feddiannydd, yn berchennog neu’n denant tir neu safle yn ardal Cyngor Sir Penfro am y 12 mis cyfan cyn iddo gyflwyno’r ddeiseb; a/neu
• Unigolyn y mae ei gyflogaeth neu weithle wedi bod yn ardal Cyngor Sir Penfro am y 12 mis cyfan cyn iddo gyflwyno’r ddeiseb.

Noder y bydd angen i ni weld tystiolaeth o hunaniaeth, a all gynnwys pasbort, trwydded yrru, neu fil cyfleustodau diweddar.   Rydym yn derbyn copi sydd wedi’i sganio.

 

3.     Ffurf deisebau

Dim ond deisebau sy’n bodloni’r gofynion canlynol y bydd Cyngor Sir Penfro yn eu derbyn:

• Rhaid i ddeisebau gynnwys datganiad clir a chryno sy’n ymdrin â phwnc y ddeiseb a rhaid iddynt ddatgan pa gamau cyfreithiol a/neu benodol y mae’r deisebwyr yn dymuno i’r cyngor eu cymryd – er enghraifft:

‘Rydym yn galw ar Gyngor Sir Penfro i…’

• Gellir cyflwyno deisebau papur neu ar ffurf electronig gan ddefnyddio system ddeisebu ar-lein y cyngor, neu gyfuniad o’r ddau. 
• Dim ond unwaith y gall unigolion lofnodi deiseb. Os ydynt yn llofnodi’r ddeiseb ar-lein, gofynnir iddynt wirio eu cyfeiriad e-bost.
• Rhaid i ddeisebau gynnwys enwau a chyfeiriadau post y rhai sy’n llofnodi’r ddeiseb, gan gynnwys codau post.
• Ni all unigolion lofnodi deiseb ar-lein a deiseb bapur, a gellir tynnu’r ddeiseb os profir bod deisebydd wedi llofnodi ddwywaith.
• Ni dderbynnir deisebau o systemau deisebau ar-lein eraill.
• Gall deisebau electronig gasglu llofnodion am gyfnod nad yw’n hirach na dau fis.
• Ar gyfer deiseb bapur, dylid nodi geiriad y ddeiseb yn llawn ar bob dalen (neu ochr dalen) pan ofynnir am lofnodion.

Rhaid i’r ddeiseb ddatgan yn glir:

• Enw’r deisebydd, a all fod yn unigolyn neu’n sefydliad.  Mae hyn yn cynnwys unrhyw un o dan 18 oed.
• Cyfeiriad y deisebydd (gan gynnwys y cod post), y mae’n rhaid iddo fod yn ardal Cyngor Sir Penfro, lle dylid anfon yr holl ohebiaeth ynghylch y ddeiseb, ynghyd â chyfeiriad e-bost.

 

4.     Deisebau na fyddant yn dderbyniol

Nid yw’r cyngor yn derbyn deisebau o dan y cynllun deisebau hwn sy’n dod o dan y categorïau canlynol:

• Deisebau sy’n ymwneud â materion nad ydynt yn effeithio’n uniongyrchol ar Sir Benfro, neu sy’n gofyn am gamau nad oes gan yr awdurdod yr awdurdod cyfreithiol i’w gweithredu yn y termau a gynigir gan y ddeiseb.
• Deisebau sydd yr un fath, neu’n sylweddol debyg, i ddeiseb a ddaeth i ben llai na chwe mis yn ôl.
• Deisebau sy’n ymwneud â mater y mae’r cyngor, y cabinet neu un o’i bwyllgorau wedi’i ystyried yn ffurfiol yn ystod y chwe mis diwethaf a phan fo penderfyniad wedi’i wneud.
• Deisebau sy’n ymwneud â cheisiadau cynllunio neu drwyddedu, gorchmynion priffyrdd[1] a gwarediadau eiddo gan yr eir i’r afael â’r rhain o dan eu prosesau priodol.
• Deisebau statudol, neu ddeisebau sy’n ymwneud â refferenda awdurdodau lleol sy’n dod o dan Reoliadau Awdurdodau Lleol (Refferenda) (Deisebau a Chyfarwyddiadau) (Cymru) 2001.
• Deisebau yn gofyn i’r cyngor ddyfarnu, cymrodeddu neu gyfryngu buddiannau personol neu fasnachol (dyma rôl llys neu dribiwnlys).
• Deisebau ar faterion sy’n destun achosion cyfreithiol yn y llysoedd.
• Deisebau ar faterion sydd eisoes yn destun penderfyniad gan ombwdsmon (neu unigolyn â phwerau tebyg).
• Deisebau sy’n ymwneud â materion staffio cyfrinachol.
• Deisebau sydd yn eu hanfod yn geisiadau rhyddid gwybodaeth, sylwadau, canmoliaeth neu gwynion.  
• Deisebau sy’n codi materion ynghylch camymddygiad posibl gan gynghorwyr.
• Deisebau sy’n ymwneud â mater pan fo hawl eisoes i adolygu neu apelio, megis bandiau’r dreth gyngor ac ardrethi annomestig.
• Yn y cyfnod yn union cyn etholiad neu refferendwm, efallai y bydd angen i ni ymdrin â deisebau yn wahanol.  Os yw hyn yn wir, byddwn yn egluro’r rhesymau ac yn trafod yr amserlen ddiwygiedig a allai fod yn berthnasol.

 

Mae’r cyngor yn cadw’r hawl i wirio llofnodwyr yn ôl yr angen. Dylai deisebwyr sicrhau bod cyfeiriad a chod post dilys wedi’u cynnwys ar gyfer pob deisebwr sy’n gysylltiedig â chyfeiriad cartref (os ydynt yn byw yn ardal Cyngor Sir Penfro) neu gyfeiriad gwaith (os ydynt yn gweithio neu’n rhedeg busnes yn ardal Cyngor Sir Penfro). Bydd y manylion hyn yn cael eu hystyried wrth nodi a oes digon o lofnodion gan unigolion sy’n byw neu’n gweithio yn ardal y cyngor i sbarduno trafodaeth.

Bydd y penderfyniad i wrthod deiseb yn cael ei wneud gan Bennaeth y Gwasanaethau Democrataidd.  Os yw trefnydd y ddeiseb yn anghytuno â’r penderfyniad, mae gan y sawl hwnnw’r hawl i ofyn i’r Prif Weithredwr, ar ôl ymgynghori â’r swyddog monitro, adolygu’r penderfyniad.

 

5.     Ni ddylai deisebau gynnwys

Iaith sy’n sarhaus, yn anghymedrol neu’n bryfoclyd.  Nid yn unig y mae hyn yn cynnwys iaith sydd amlwg yn fras ei natur, geiriau rheg a sarhad, ond unrhyw iaith y byddai unigolyn rhesymol yn ei hystyried yn dramgwyddus.

• Datganiadau a allai fod yn ffug neu a allai fod yn enllibus. (Efallai y byddwn yn gofyn i chi brofi gwirionedd datganiadau ffeithiol.)
• Gwybodaeth y mae gorchymyn llys neu gorff neu berson â phŵer tebyg wedi’i gwahardd rhag ei chyhoeddi.
• Deunydd a allai fod yn gyfrinachol, yn sensitif yn fasnachol, neu a allai achosi gofid neu golled bersonol.
• Unrhyw gymeradwyaeth fasnachol, hyrwyddo sy’n ymwneud ag unrhyw gynnyrch, gwasanaeth neu gyhoeddiad, neu ddatganiadau sy’n gyfystyr â hysbysebion.
• Enwau swyddogion cyrff cyhoeddus, oni bai eu bod yn rhan o uwch-dîm rheoli’r sefydliadau hynny.
• Enwau aelodau teulu cynrychiolwyr etholedig neu swyddogion cyrff cyhoeddus.
• Enwau unigolion, neu wybodaeth a allai eu hadnabod, mewn perthynas â chyhuddiadau troseddol.
• Materion nad deiseb yw’r sianel briodol ar eu cyfer (er enghraifft, gohebiaeth ynghylch mater personol).

Bydd deisebau sy’n cynnwys yr uchod (ac eithrio’r pwynt bwled olaf) yn cael eu gwrthod ond gellir eu hailgyflwyno gyda’r wybodaeth dramgwyddus wedi’i dileu.

 

Canllawiau Ar Gyflwyno Deiseb

Beth sy’n digwydd pan gyflwynir deiseb i’r cyngor?

Nodir isod y gwahanol gamau yn y broses o gyflwyno deiseb i’r cyngor, ynghyd â manylion y deilliannau posibl, a’r hyn sy’n digwydd os nad yw trefnydd y ddeiseb yn hapus ag ymateb y cyngor i’r ddeiseb.

 

Cam 1 – Cyflwyno deiseb

Deiseb electronig

Mae modd cael mynediad at system ddeisebu ar-lein y cyngor yma: Deisebau electronig

Gofynnir i drefnydd y ddeiseb nodi’r wybodaeth ganlynol:

a)    Teitl a thestun y ddeiseb
b)    Enw
c)     Cyfeiriad – post a/neu e-bost
d)    Rhif ffôn cyswllt
e)    Dyddiad pan na ellir casglu llofnodion ar gyfer y ddeiseb mwyach.  Gall deisebau gasglu llofnodion am gyfnod o ddau fis ar y mwyaf. Efallai y byddai’n werth cofio na fydd y cyngor yn ystyried deiseb nes bod y broses o gasglu llofnodion ar ei chyfer wedi dod i ben. 

  

Deiseb bapur

Gallwch chi hefyd gyflwyno deisebau ar ffurf copi caled.

Cynghorir trefnydd y ddeiseb i gysylltu â Phennaeth y Gwasanaethau Democrataidd er mwyn sicrhau bod y ddeiseb yn bodloni’r meini prawf a nodir uchod, cyn dechrau casglu llofnodion, gan mai dim ond deisebau derbyniol y gellir eu hystyried gan y cyngor.

Dylid nodi geiriad llawn y ddeiseb ar bob dalen (neu ochr dalen) lle gofynnir am lofnodion. Dylai deisebau papur hefyd gynnwys enwau a chyfeiriadau, gan gynnwys codau post unrhyw un sy’n cefnogi’r ddeiseb.  Mae ffurflen wedi’i hatodi yn Atodiad A

Gellir anfon deisebau papur at y cyfeiriad isod:

Pennaeth Gwasanaethau Democrataidd

Adran Gwasanaethau Democrataidd

Neuadd y Sir, Hwlffordd, SA61 1TP

neu cysylltwch â’r Adran Gwasanaethau Democrataidd ar 01437 775719 i wneud trefniadau i gyflwyno deiseb yn bersonol.

 

 

Cam 2 – Mae’r ddeiseb wedi dod i law

Unwaith y bydd deiseb wedi’i chyflwyno, bydd trefnydd y ddeiseb yn derbyn neges e-bost yn cadarnhau ei bod wedi dod i law o fewn 10 diwrnod gwaith.

Yna bydd Pennaeth y Gwasanaethau Democrataidd yn ei hystyried yn erbyn y rheolau ar gyfer deisebu’r cyngor a bydd yn cysylltu cyn gynted â phosibl i gadarnhau a yw’r ddeiseb yn dderbyniol ai peidio a beth fydd yn digwydd nesaf.

Os yw’r cyngor yn gallu gwneud yr hyn y mae deiseb yn ei ofyn, gall y gydnabyddiaeth i drefnydd y ddeiseb gadarnhau bod y cyngor wedi cymryd y camau y gofynnwyd amdanynt a bydd y ddeiseb yn dod i ben.

Bydd manylion unrhyw ddeisebau sy’n dod i law ac yn ymwneud â materion mewn ward etholiadol benodol yn cael eu hanfon at yr aelod(au) lleol dan sylw. Yn ogystal, bydd copïau hefyd yn cael eu darparu i’r Arweinydd. Bydd yr aelod(au) lleol yn cael gwybod am gynnydd a deilliannau deisebau o’r fath.

Os yw geiriad y ddeiseb yn dderbyniol, byddwn yn trefnu iddi gael ei chyfieithu i’r Gymraeg neu’r Saesneg yn ôl yr angen. Yna caiff y ddeiseb ei chyhoeddi ar ein gwefan a gellir dechrau casglu llofnodion. Byddwn yn anfon dolen y wefan at drefnydd y ddeiseb a byddwn yn sicrhau bod gwybodaeth sylfaenol amdani ar gael ar y cyfryngau cymdeithasol.

Os yw’r ddeiseb yn dderbyniol mewn egwyddor, ond bod rhai agweddau ar y geiriad nad ydynt yn dilyn y rheolau, bydd Pennaeth y Gwasanaethau Democrataidd yn cysylltu â threfnydd y ddeiseb i awgrymu ffyrdd y gellir newid y geiriad fel ei fod yn cydymffurfio’n llawn â’r rheolau. Unwaith y bydd trefnydd y ddeiseb yn hapus â’r geiriad terfynol, bydd y ddeiseb yn cael ei chyhoeddi a gall ddechrau casglu llofnodion.

Os na ellir derbyn y ddeiseb neu os yw’n methu â bodloni’r meini prawf ar gyfer cael ei derbyn, byddwn yn rhoi gwybod i drefnydd y ddeiseb ac yn egluro’r rheswm pam na all fynd ymlaen i’r camau nesaf.  Cyhoeddir teitl a thestun y ddeiseb ar-lein fel rhan o’r rhestr o ddeisebau nas derbyniwyd, ynghyd ag esboniad pam nad oedd yn dderbyniol.

Bydd deisebau nad ydynt yn bodloni meini prawf y cynllun yn cael eu trin fel gohebiaeth a’u hanfon at y maes gwasanaeth perthnasol er mwyn cael ymateb. Bydd gan y cyfarwyddwr perthnasol ddisgresiwn a hyblygrwydd i benderfynu sut i ymateb i’r ohebiaeth hon fel y gall gymryd camau priodol i ymateb i’r cais.