Siarter y Crwner

Siarter Gwasanaeth Crwner Sir Benfro a Sir Gaerfyrddin

Safonau perfformiad a gofal cwsmeriaid

Y Gwasanaeth Crwner: pembscarmscoroner@pembrokeshire.gov.uk

Cais

Mae’r siarter hon yn dweud wrthych pa safonau perfformiad sydd i’w disgwyl yn y Gwasanaeth Crwner, a beth i’w wneud os aiff rhywbeth o’i le. Mae’r siarter hon yn ymwneud â’r Gwasanaeth Crwner yn awdurdodaeth Sir Benfro a Sir Gaerfyrddin.

Safonau Arfer Gorau Gwasanaeth Crwner Sir Benfro a Sir Gaerfyrddin

Byddwn yn trin y rhai sydd mewn profedigaeth, ac aelodau eraill o’r cyhoedd, yn ystyriol yn ystod y broses ymchwilio a gwrandawiadau’r cwest. Byddwn yn sicrhau bod gwybodaeth gyfoes a chywir ar gael i’r rhai sydd mewn profedigaeth, a’r cyhoedd yn gyffredinol, am y gwasanaeth a ddarparwn, a sut y gellir ei gyrchu.
Byddwn yn ymchwilio i bob marwolaeth sydyn yn effeithiol, yn effeithlon, ac yn ddiduedd, yn unol â Deddf Crwneriaid a Chyfiawnder 2009. Byddwn yn cadw cofnodion cywir, cyfredol, a dealladwy o ymchwiliadau a chwestau. Byddwn yn diogelu cyfrinachedd gwybodaeth cyn belled ag y bo modd o fewn system sy’n seiliedig ar wrandawiadau llys cyhoeddus. Byddwn yn paratoi ar gyfer digwyddiadau mawr ac yn ymateb yn effeithiol iddynt.
Byddwn yn cynnal gwrandawiadau cwest mewn lleoliad priodol, a chynhelir y gwrandawiad yn unol â Deddf Crwneriaid a Chyfiawnder 2009. Byddwn yn cynnal ymholiadau yn unol â Deddf Trysor 1996.
Byddwn yn gweithio mewn partneriaeth â sefydliadau, asiantaethau a chontractwyr er mwyn sicrhau bod ymateb ac ymchwiliad priodol yn digwydd pan geir marwolaethau sydyn.
Byddwn yn sicrhau bod gennym ddigon o staff ymchwiliol a gweinyddol sy’n gymwys, yn wybodus, wedi eu hyfforddi, ac wedi eu cefnogi i gyflawni’r gwaith yn effeithiol ac yn effeithlon.
Byddwn yn sicrhau ac yn gwella ansawdd ein gwaith yn gadarn drwy fonitro, archwilio, ac adolygu ein gwasanaethau, a thrwy ddysgu o safbwyntiau, sylwadau, canmoliaeth a chwynion pobl sydd wedi cael profedigaeth, a rhanddeiliaid eraill.

Safbwynt cyfreithiol

Mae Gwasanaeth Crwner Sir Benfro a Sir Gaerfyrddin yn gweithredu o fewn fframwaith cyfreithiol, ac yn cydymffurfio â Deddf Crwneriaid a Chyfiawnder 2009. Dyletswydd crwneriaid yw ymchwilio i farwolaethau yr adroddir amdanynt, a lle y mae’n ymddangos bod yr ymadawedig wedi wynebu marwolaeth dreisgar neu annaturiol, lle nad yw achos y farwolaeth yn hysbys, neu lle bo’r ymadawedig wedi marw tra yn y ddalfa neu mewn dalfa gan wladwriaeth.

Mae’r crwner yn cyflawni rhai cyfrifoldebau cysylltiedig, ac y mae hefyd yn ymchwilio i ganfyddiadau o drysor posibl. Yn awdurdodaeth Sir Benfro a Sir Gaerfyrddin mae un uwch-grwner yn cael ei gynorthwyo gan ddau grwner cynorthwyol.

Ymddygiad

Bydd crwneriaid Sir Benfro a Sir Gaerfyrddin, a staff y Gwasanaeth Crwner, yn trin y rhai sydd mewn profedigaeth, ac aelodau eraill o’r cyhoedd, gyda chwrteisi a chydymdeimlad bob amser, a byddant yn talu sylw, o fewn cyfyngiadau’r dyletswyddau statudol, i ffydd grefyddol a thraddodiadau diwylliannol yr ymadawedig.

Caiff y dyletswyddau eu cyflawni’n ddiduedd, gyda’r bwriad o ganfod y ffeithiau sy’n gysylltiedig â marwolaeth i ddibenion cyfrifoldebau statudol y crwner.

Diogelir cyfrinachedd hyd y gellir o fewn system sy’n seiliedig ar wrandawiadau llys cyhoeddus. Rhoddir esboniadau am y gweithdrefnau a fabwysiedir mewn achosion penodol, yn ôl y cais, pan fo’r crwner yn fodlon bod gan yr unigolyn fuddiant priodol.

Gohebiaeth

Fel arfer, bydd ymholiadau ysgrifenedig i’r Gwasanaeth Crwner yn cael ateb o fewn 10 diwrnod gwaith iddynt ddod i law. Oni ellir datrys y mater yn yr amser hwnnw, anfonir cydnabyddiaeth o fewn pum diwrnod gwaith gydag amcangyfrif o ran pryd yr anfonir ateb o sylwedd.

Pwyntiau cyswllt ac ymholiadau

Mae Gwasanaeth Crwner Sir Benfro a Sir Gaerfyrddin yn:

Adain y Gogledd, Neuadd y Sir, Hwlffordd, Sir Benfro

Mae’r swyddfa ar agor o ddydd Llun i ddydd Gwener rhwng 9am a 4pm

Dyma’r rhifau ffôn:

Ymholiadau cyffredinol – 01437 775134, 01437 775001, 01437 775147, 01437 776679e-bost:

pembscarmscoroner@pembrokeshire.gov.uk

Fel arfer cynhelir cwestau naill ai yn Neuadd y Sir, Hwlffordd neu yn Neuadd y Dref, Llanelli, Sir Gaerfyrddin. O dan amgylchiadau priodol, gellir cynnal cwestau mewn lleoliad arall. Gofynnir i’r rhai y mae’n ofynnol iddynt fod yn bresennol mewn cwest, neu’r rhai sy’n dymuno gwneud hynny, ac sydd ag anghenion arbennig, gysylltu â Swyddfa’r Crwner ymlaen llaw. Mae manylion cwestau sydd yn yr arfaeth i’w gweld yma: Swyddfa’r Crwner

Bydd crwneriaid a staff y Gwasanaeth Crwner yn cyflwyno eu hunain wrth ymgysylltu ag aelodau’r cyhoedd. Bydd y crwneriaid cynorthwyol yn gweithredu pan nad yw’r uwch-grwner ar gael. Wrth wneud hynny, byddant yn arfer pwerau llawn y crwner.

Ymholiadau nad oes angen cwest ar eu cyfer

Os bydd marwolaeth yn cael ei hatgyfeirio nad oes angen iddi fod yn destun cwest, bydd y crwner naill ai’n cysylltu â’r archwiliwr meddygol trwy ffurflen CN1a, neu ar ôl cynnal archwiliad post-mortem, a bod yr achos marwolaeth yn glir, yn anfon ffurflen CN2 at y cofrestrydd perthnasol fel y gellir cofrestru’r farwolaeth.

Archwiliadau post-mortem

Pan fydd y crwner yn penderfynu bod angen archwiliad post-mortem (awtopsi), lle bynnag y bo modd, bydd y perthynas agosaf, y mae ei fanylion yn hysbys:

yn cael esboniad pam y mae angen archwiliad post-mortem, a’r hyn a fydd yn gysylltiedig ag ef.
Ar ôl cynnal yr archwiliad post-mortem, bydd Swyddfa’r Crwner yn cysylltu â’r perthynas agosaf i esbonio’r canlyniadau a’r camau nesaf.

Rhyddhau’r corff

Bydd y crwner yn rhyddhau corff yr ymadawedig ar gyfer yr angladd cyn gynted â phosibl. Lle mae ansicrwydd ynghylch achos y farwolaeth, neu lle mae’r farwolaeth yn amheus, efallai y bydd angen cadw’r corff yn hirach ar gyfer ymchwiliad pellach.

Bydd y crwner yn sicrhau bod perthnasau yn cael gwybod am oediadau posibl a’r rhesymau drostynt.

Marwolaethau lle mae angen cwest

Yr ymchwiliad

Unwaith y bydd y crwner wedi agor ymchwiliad, gofynnir am ddatganiadau gan dystion perthnasol, a gall hyn gynnwys aelodau o’r teulu.

Gall ein proses gymryd peth amser, ond bydd aelodau’r teulu yn cael yr wybodaeth ddiweddaraf am gynnydd ein hymchwiliad.

Gellir darparu copi o adroddiad yr archwiliad post-mortem, a dogfennau perthnasol eraill, i aelodau’r teulu ar gais ysgrifenedig.

Bydd aelodau’r teulu yn cael gwybod y bydd unrhyw samplau meinwe corff yn cael eu cadw yn unol â Deddf Meinweoedd Dynol 2004. (Gellir cael y manylion llawn gan Swyddfa’r Crwner).

Y cwest

Bydd y crwner yn hysbysu’r rhai sydd am fod yn bresennol mewn cwest o’r canlynol:

Dyddiad ac amser y gwrandawiad(au). Noder y bydd agoriad ffurfiol y cwest, ar gyfer cymryd tystiolaeth o hunaniaeth ac achos meddygol y farwolaeth, fel arfer yn digwydd cyn gynted ag y bydd y crwner wedi cael canfyddiadau archwiliad post-mortem cychwynnol y patholegydd.

I gael manylion lleoliad a chyfleusterau’r llys lle cynhelir y cwest, ewch i’n gwefan yn Cwestau

Tystion a rheithwyr

Bydd y Gwasanaeth Crwner yn gwneud y canlynol:

Egluro i’r rhai a elwir yn dyst neu’n rheithwyr sut i hawlio am dreuliau teithio a chynhaliaeth, ac am lwfansau colled ariannol o fewn y terfynau a ganiateir.
Canfod dewis yr unigolyn ar gyfer tyngu llw wrth roi tystiolaeth (e.e. yn unol â chredoau crefyddol penodol neu wrth roi cadarnhad).
Canfod unrhyw ofynion arbennig ar gyfer pobl sydd ag anghenion ychwanegol.

Amser

Bydd y crwner yn ymdrechu i gynnal cwestau cyn gynted â phosibl. Mae’r crwner yn adolygu pob ffeil cwest yn rheolaidd i sicrhau bod yr ymchwiliad yn mynd rhagddo’n briodol.

Fodd bynnag, efallai y bydd ffactorau y tu hwnt i reolaeth y crwner, a all achosi oedi. Lle mae’n debygol y bydd oedi cyn y cwest, bydd y crwner yn hysbysu unigolion sydd â diddordeb yn rheolaidd o’r rheswm a’r sefyllfa ddiweddaraf, oni bai bod y cwest wedi ei ohirio’n ffurfiol i ddyddiad penodol.

Mae manylion cwestau sydd ar ddod i’w cael yn Cwestau

Datgelu gwybodaeth

Bydd y crwner, ar gais, ac yn ôl ei ddisgresiwn, yn darparu copïau o’r archwiliad post-mortem, a thystiolaeth berthnasol arall, i unigolion â diddordeb cyn y cwest.

Rheithwyr

O ran rheithwyr, bydd y crwner yn gwneud y canlynol:

Cysylltu â nhw ynglŷn ag amseroedd, lleoliad, trefniadau parcio a darpariaethau cinio.
Rhoi syniad ymlaen llaw o ba mor hir y bydd y gwasanaeth rheithgor yn para.

Ar ôl y cwest

Ar ddiwedd y cwest, rhoddir gwybodaeth i’r perthynas agosaf am sut y gellir cael tystysgrif marwolaeth.

Os yw dyletswydd y crwner o dan Reoliad 28 (Atal marwolaethau yn y dyfodol) wedi ei chyflawni, mae gan bartïon â diddordeb hawl i gopi o’r adroddiad ac ateb ar gais.

Gall y crwner ddarparu unrhyw ddogfen i unrhyw unigolyn sydd, ym marn y crwner, yn unigolyn priodol i’w chael. Efallai y codir tâl am ddarparu’r dogfennau.

Mae’r trafodion mewn cwest yn cael eu recordio yn ddigidol. Bydd y crwner yn cyflenwi copïau o’r recordiad i unigolyn sydd â diddordeb priodol, ar gais ysgrifenedig drwy borth diogel lle mae’r achos wedi ei gofnodi.

Bydd y Gwasanaeth Crwner yn prosesu hawliadau treuliau tystion a rheithwyr yn brydlon ac o fewn 10 diwrnod gwaith i’r ceisiadau sydd wedi eu cwblhau yn gywir ddod i law.

Ceisiadau am ganiatâd i symud corff allan o Gymru a Lloegr

Bydd y crwner yn gwneud pob ymdrech i gwblhau ei ymholiadau, ac yn penderfynu ar geisiadau o’r fath o fewn pedwar diwrnod gwaith i hysbysiad ddod i law.

Sefydliadau cymorth

Mae gan y Gwasanaeth Crwner wybodaeth a manylion cyswllt ar gyfer llawer o sefydliadau cymorth a chwnsela. Bydd y swyddog crwner yn yr achos yn y cwest yn rhoi cymorth i gael mynediad at yr wybodaeth hon.

Cwestau trysor

Mae crwneriaid yn gyfrifol am ymholiadau i ganfyddiadau o drysor. Dylid cyfeirio pob ymholiad am drysor at pembscarmscoroner@pembrokeshire.gov.uk.

Adborth

Ni fydd crwneriaid fel arfer yn gohebu am yr achosion y maent wedi eu cwblhau, ond mae croeso bob amser i sylwadau ac awgrymiadau ar wella’r Gwasanaeth Crwner.

I roi adborth am y gwasanaeth a gawsoch ar ôl bod yn bresennol mewn cwest, ysgrifennwch at:

Y Gwasanaeth Crwner

Adain y Gogledd

Neuadd y Sir

Hwlffordd

Sir Benfro, SA61 1TP

Fel arall, gallwch gysylltu â’r Gwasanaeth Crwner drwy anfon neges e-bost atom yn: pembscarmscoroner@pembrokeshire.gov.uk.

Cwynion

Nod y Gwasanaeth Crwner yw darparu gwasanaeth o ragoriaeth fel y dylid ymdrin â phawb yn gyflym ac â chwrteisi.

Dim ond drwy’r Uchel Lys y gellir ymdrin â chwynion am benderfyniad crwner neu ganlyniad cwest. Bydd Swyddfa’r Crwner yn gallu esbonio’r gweithdrefnau ar gais, ond ni all roi cyngor cyfreithiol.

Dylid codi pob cwyn am ymddygiad crwneriaid unigol, yn y lle cyntaf, gyda’r crwner dan sylw drwy ysgrifennu at y Gwasanaeth Crwner, Adain y Gogledd, Neuadd y Sir, Hwlffordd, Sir Benfro, SA61 1TP.

Bydd y crwner yn ymateb o fewn 10 diwrnod gwaith.

Dylid codi pob cwyn am weinyddiaeth Gwasanaeth Crwner Sir Benfro a Sir Gaerfyrddin, neu ymddygiad swyddogion y crwner, yn y lle cyntaf, gyda phennaeth y Gwasanaeth Crwner drwy anfon neges e-bost atom yn pembscarmscoroner@pembrokeshire.gov.uk

Neu gellir ysgrifennu at y Gwasanaeth Crwner, Adain y Gogledd, Neuadd y Sir, Hwlffordd, Sir Benfro, SA61 1TP. Anfonir ateb o fewn 10 diwrnod gwaith.

Swddfa'r Crwner