Ystafell Newyddion

Bramble Hall Farm – Dedfrydu’n Euog

Mae rheithgor yn Llys y Goron, Abertawe, wedi dyfarnu bod Sean Ronald Burns, tyddynnwr o Bramble Hall Farm, Doc Penfro a’i gyd-droseddwr John Clayton, o Gaerfyrddin, yn euog yn dilyn prawf a barodd wythnos.

Cyhuddwyd y ddau o amryw droseddau sef:

  • gweithredu lladd-dy anghyfreithlon (anghymeradwy) ar safle Bramble Hall Farm
  • peidio â sicrhau ateb gofynion diogelwch a hylendid bwyd
  • cynnig bwyd anniogel ar y farchnad (cynnyrch o’r enw ‘smokies’)
  • peidio â gwaredu sgil-gynhyrchion anifeiliaid yn briodol (gweddillion defaid).

Tra’r oedd Burns wedi pledio’n ddieuog o’r holl gyhuddiadau, roedd Clayton wedi pledio’n ddieuog o weithredu lladd-dy anghyfreithlon a’r troseddau cysylltiedig yn ymwneud â hylendid. Cyfaddefodd ei gysylltiad â chynhyrchu a chynnig bwyd anniogel (‘smokies’) ar y farchnad a’r troseddau sgil-gynhyrchion anifeiliaid.

Ddydd Llun (10fed Chwefror) cafwyd Burns a Clayton yn euog o’r holl droseddau. Byddant yn cael eu dedfrydu ar 13eg Chwefror.

Plediodd trydydd diffynnydd, Kenneth Darren Evans o Gaerfyrddin, yn euog ar ail ddiwrnod y prawf, o’i ran mewn cynhyrchu a chynnig bwyd anniogel (‘smokies’) ar y farchnad ac o’r trosedd sgil-gynhyrchion anifeiliaid.

Mae’r erlyniad yn dilyn archwiliad a wnaed yn Bramble Hall Farm, Doc Penfro ym mis Ionawr, 2019, gan swyddogion o Isadran Diogelu’r Cyhoedd yng Nghyngor Sir Benfro, gyda chymorth Tîm Troseddau Gwledig Heddlu Dyfed Powys.

Wrth gyrraedd y safle synnwyd y swyddogion a daliwyd Clayton ac Evans wrth y gwaith lladd anghyfreithlon yn un o’r tai allan amaethyddol.

Sefydlwyd yr uned fel lladd-dy dros dro gyda chwech o gyrff defaid ar amrywiol gyfnodau o baratoi a rhagor o ddefaid mewn lloc yn aros yr un dynged.

Dywedwyd wrth y llys bod amgylchiadau yn y lladd-dy’n afiach a’r llawr yn nofio mewn gwaed o’r anifeiliaid a laddwyd yn ogystal â sgil-gynhyrchion o’r broses ladd.

Gwelwyd cenfaint o foch yn crwydro ymysg carcasau defaid crog, yn porthi ar weddillion yr anifeiliaid a laddwyd.Cafwyd hyd i ryw chwech o garcasau defaid mwg ychwanegol mewn bagiau yng nghist car Evans, yn barod ar gyfer eu cyflenwi.

 

 

Casglwyd tystiolaeth gan swyddogion ac fe atafaelwyd y carcasau i’w condemnio.

Oherwydd pryderon ynghylch lles y da byw ar y safle, gofynnwyd am gymorth milfeddygon yr Asiantaeth Iechyd Anifeiliaid a Phlanhigion yn ogystal â milfeddygfa leol.

Ar ôl hynny lladdwyd nifer o ddefaid am resymau trugarog a rhoddwyd cyfyngiadau ar y genfaint o foch, gan atal eu symud oddi ar y safle rhag ofn unrhyw berygl afiechyd a gwarchod y gadwyn fwyd ddynol.

Ar ddiwedd y prawf, rhyddhawyd pob un o’r tri diffynnydd ar fechnïaeth ddiamod, i aros cynhyrchu adroddiadau cyn dedfrydu a dedfrydu.

Dilynodd y prawf yn Llys y Goron, Abertawe erlyniad cysylltiedig yn erbyn Burns a gododd o droseddau ychwanegol a gyflawnwyd ar 21ain Ionawr 2019, am weithredu sefydliad bridio cŵn didrwydded ynghyd â 13 o gyhuddiadau lles anifeiliaid ychwanegol a nodwyd bryd hynny.

Clywyd yr achos hwn $gan Chris James, Barnwr y Dosbarth, yn Llys Ynadon Abertawe.

Ar 19egMedi, 2019, roedd Burns wedi pledio’n euog o bob un o’r 13 cyhuddiad lles anifeiliaid, ond yn ddieuog o’r cyhuddiad ychwanegol o weithredu sefydliad bridio cŵn didrwydded.

Wedyn bu achos llys ar 29ain a 30ain Ionawr, 2020, pan gafwyd Burns yn euog o’r holl droseddau.

Clywodd y gwrandawiad sut oedd swyddogion, ar 21ainIonawr, 2019, wedi nodi dros 40 o gŵn wedi’u rhannu rhwng cyfleuster cytiau cŵn sylweddol – a ddatblygwyd yn un o’r tai allan amaethyddol – ac, i raddau llai, ym mhreswylfa Burns. Roedd tystiolaeth o symud cŵn rhwng y ddau le.

Heblaw bod heb drwydded, clywodd y llys sut oedd cyflwr y cyfleusterau cytiau cŵn a’r gofal o’r cŵn ymhell islaw safonau penodedig, gan arwain at beryglu lles anifeiliaid.

Yng ngoleuni’r pryderon lles ynghylch amrywiaeth o dda byw ar y safle, ynghyd â chŵn a cheffylau, gwnaeth Tîm Iechyd a Lles Anifeiliaid y Cyngor Sir gyda chymorth amrywiol asiantaethau eraill gyrch dilynol ar 29ain a 30ain Ionawr, 2019, gan gymryd dros 200 o anifeiliaid o’r safle.

Yn dilyn cais i’r Llys Ynadon, ailgartrefwyd yr anifeiliaid hyn wedyn neu, yn achos y defaid a geifr, fe’u gwerthwyd.

 

 

Yn siarad ar ôl y prawf yn Llys y Goron, Abertawe, dywedodd Cris Tomos, Aelod Cabinet Cyngor Sir Penfro dros yr Amgylchedd, Diogelu’r Cyhoedd a’r Gymraeg, ei fod yn “yn falch dros ben” o’r dedfrydau.

“Roedd maint y troseddu a ddarganfuwyd gan swyddogion y Cyngor aethant i’r safle ym mis Ionawr, 2019, uwchlaw unrhyw beth a welsant ar unrhyw adeg yn ystod eu gyrfâu” meddai’r Cynghorydd Tomos.

“Roedd yn amlwg bod yr unigolion dan sylw wedi ceisio elwa ar y gweithgareddau anghyfreithlon hyn lle’r oeddent wedi dangos diffyg parch llwyr i les anifeiliaid a diogelwch defnyddwyr a allai fod wedi prynu’r smokies anghyfreithlon yn y pen draw.

“Ni fyddai’r defnyddwyr wedi bod ag unrhyw syniad o’r amgylchiadau lle daliwyd, lladdwyd a phroseswyd yr anifeiliaid, na’r peryglon allai fod i iechyd. Byddai’r un peth yn wir am unrhyw un a brynai gŵn bach a fagwyd ar y safle.”

Dywedodd y Cynghorydd Tomos bod unrhyw aelodau o’r cyhoedd â diddordeb mewn prynu anifeiliaid o’r fath yn cael eu hannog i geisio cael gymaint o wybodaeth ag y gallant am y gwerthwr, gan gynnwys ble a sut y magwyd y cŵn, ac a oedd trwydded gan y sefydliad os oedd angen un.

“Bydd hyn yn helpu sicrhau nad yw cŵn yn cael eu gwerthu gan unigolion diegwyddor sy’n ceisio elwa ar draul iechyd a lles anifeiliaid” eglurodd.

Ychwanegodd y Cynghorydd Tomos: “Rydym yn aros am y gwrandawiadau dedfrydu gyda diddordeb a gan obeithio y bydd y llysoedd yn anfon neges glir i rai a fyddai’n troseddu nad yw troseddau o’r fath yn talu.”


ID: 6020, revised 13/02/2020