COVID-19: Bydd unrhyw wybodaeth benodol yn ymwneud â Sir Benfro yn cael ei diweddaru ar www.sir-benfro.gov.uk/coronafeirws

Ystafell Newyddion

Fferm Trecadwgan ar Werth Drwy Arwerthiant Cyhoeddus

Mae Cyngor Sir Penfro wedi penderfynu gwerthu Fferm Trecadwgan drwy arwerthiant cyhoeddus.

Mae'r Cyngor wedi gwneud y penderfyniad er mwyn dod â'r broses werthu i ben a rhoi cyfle teg a thryloyw i bartïon â diddordeb brynu Fferm Trecadwgan.

Yn wreiddiol, rhestrwyd yr eiddo ag asiant lleol i'w werthu drwy arwerthiant cyhoeddus ym mis Gorffennaf 2019, ar ôl i Gabinet y Cyngor benderfynu gwerthu'r Fferm ar y farchnad agored i greu derbyniad cyfalaf sylweddol.

Fodd bynnag, tynnwyd yr eiddo yn ôl o'r arwerthiant cyhoeddus ar gais grŵp cymunedol o'r enw 'Save Trecadwgan Farm' i roi cyfle iddo baratoi cynllun busnes a dod o hyd i gyllid er mwyn prynu'r Fferm ar y farchnad agored.

Oherwydd y diddordeb a ddangoswyd yn y Fferm a'r cynigion a wnaed gan bartïon â diddordeb, penderfynodd y Cyngor werthu'r eiddo drwy gytuniad preifat, ar ôl ei dynnu'n ôl o'r arwerthiant cyhoeddus.

Gwnaed cynigion drwy asiant y Cyngor a gynhaliodd broses werthu safonol hyd at y dyddiad a bennwyd, yna rhoddwyd gwybod i unrhyw barti a wnaeth gynnig am yr eiddo p'un ai'r cynnig hwnnw oedd yr un uchaf ai peidio.

Fel rhan o'r broses, sefydliad elusennol lleol a gyflwynodd y cynnig uchaf erbyn y dyddiad penodedig er mwyn prynu'r eiddo, a chyflwynodd y Cyngor y ddogfennaeth ddrafft i'w gyfreithwyr yn unol â hynny.

Ceir ar ddeall bod y sefydliad wedi cytuno i ganiatáu i'r grŵp cymunedol lleol ddefnyddio'r Fferm. Er bod telerau ac amodau'r trafodyn wedi cael eu datgelu i'r holl bartïon â diddordeb ym manylion y gwerthiant, nid oedd y sefydliad yn fodlon derbyn amodau'r contract ac yn dilyn hynny, tynnodd ei gynnig yn ôl.

Ar ôl ceisio cyngor ei asiant, cytunodd y Cyngor y dylid cysylltu â'r partïon a wnaeth gynigion aflwyddiannus i gadarnhau a oedd ganddynt ddiddordeb o hyd ac, os felly, i gadarnhau gwerth eu cynigion. 

Ar yr adeg hon, cyflwynodd trydydd parti, nad oedd wedi bod yn rhan o'r broses gynnig wreiddiol, y cynnig uchaf a dderbyniwyd unwaith eto gan y Cyngor yn amodol ar gontract.

Er nad oedd y trydydd parti yn barti y cysylltodd asiant y Cyngor ag ef gan nad oedd y trydydd parti wedi gwneud cynnig yn flaenorol, derbyniwyd y cynnig ar sail dyletswydd y Cyngor o dan adran 123 o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 i gael y pris gorau y gellir ei gael yn rhesymol. Ceir ar ddeall bod y trydydd parti hefyd wedi bwriadu caniatáu i'r grŵp Cymunedol feddiannu'r Fferm er nad yw'r Cyngor yn ymwybodol o'r telerau a'r amodau.

Fodd bynnag, mae'r ddyletswydd statudol a'r gyfraith achosion ategol sy'n berthnasol i werthu eiddo gan awdurdodau lleol yn nodi bod gan y Cyngor ddyletswydd i roi ystyriaeth i unrhyw gynnig a wneir i'r Cyngor.

Mae'r Cyngor bellach wedi cael nifer o gynigion eraill uwch i brynu'r Fferm.

Dywedodd y Cynghorydd Bob Kilmister, Aelod y Cabinet dros Gyllid, "Ar ôl tynnu'r eiddo yn ôl o'r arwerthiant yn wreiddiol ar gais y Grŵp Cymunedol, mae'r Cyngor bellach mewn proses werthu anodd sy'n mynd ag amser, o ganlyniad i'r darpariaethau statudol."

"Felly, er mwyn sicrhau y daw'r broses werthu i ben ac y rhoddir cyfle teg a thryloyw i'r holl bartïon â diddordeb prynu'r Fferm, mae'r Cyngor wedi penderfynu gwerthu'r Fferm drwy arwerthiant cyhoeddus."

Aeth y Cynghorydd Kilmister yn ei flaen i esbonio mai’n ymarfer cadarn i awdurdodau lleol gael gwared ar dir dros ben lle bynnag y bo'n bosibl.

"Yn gyffredinol, disgwylir i dir gael ei werthu am y pris gorau sy'n rhesymol ei gael," meddai. 

"Fodd bynnag, cydnabyddir y gall fod amgylchiadau lle bo awdurdod yn ystyried ei bod yn briodol cael gwared ar dir am bris is. Yn amlwg, ni ddylai awdurdodau gael gwared ar asedau cyhoeddus gwerthfawr oni bai eu bod yn fodlon bod yr amgylchiadau'n cyfiawnhau cymryd camau o'r fath.

"Mae Caniatâd Gwaredu Cyffredinol (Cymru) 2003, sy'n galluogi gwerthiant am bris is yn rhoi ymreolaeth i awdurdodau lleol gyflawni eu dyletswyddau a'u swyddogaethau statudol, a chyflawni amcanion eraill y maent yn eu hystyried yn angenrheidiol neu'n ddymunol. Fodd bynnag, wrth gael gwared ar dir am bris is, mae'n rhaid i awdurdodau fod yn ymwybodol o'r angen i gyflawni eu dyletswydd ymddiriedol mewn ffordd sy'n atebol i bobl leol.

"Nid yw'r Cyngor wedi penderfynu defnyddio'r caniatâd cyffredinol yn y mater hwn ar y sail y bydd y Fferm yn creu derbyniad cyfalaf sylweddol, sy'n hanfodol o ystyried y pwysau ariannol difrifol y mae'r Cyngor yn ei wynebu ar hyn o bryd."


ID: 6017, revised 12/02/2020